Nu nogmaals een poging tot een heel moeilijk onderwerp, waarover ik nog niet veel heb gelezen uit de emerging hoek en de meer postmoderne theologen: de Satan of de duivel, als dat al hetzelfde is… Heel veel vreemde theoriën die losjes gebaseerd zijn op bijbeltexten, maar is de bijbel wel zo duidelijk en kunnen we hem wel gebruiken om veel te zeggen over dit onderwerp???
Een moeilijk onderwerp, ook al omdat in de loop van het christendom bepaalde karikaturen die bedoeld waren om de duivel uit te lachen uiteindelijk hét beeld van satan geworden zijn: de duivel met bokkenpoten en drietand en zijn puntig staartje… Beelden die nooit de bedoeling hadden om serieus genomen te worden zijn verheven tot het beeld van wat Satan of de duivel dan wel niet zou zijn… En mensen die niet in satan geloven doen dat juist aan de hand van dat beeld, wat inderdaad wel belachelijk is als je het letterlijk neemt…
Los van de hoorntjes en bokkenpoten, de drietand en de geur van solfer, Wat moeten we met de duivel of de satan, als dat al hetzelfde is? In deze post ga ik nog niet in op ‘demonen’ of andere geesten die mensen persoonlijk ambeteren, dat is voor de volgende. Maar hoe zit het met Satan?
Ik moet zeggen; ik heb het idee dat de bijbel weinig echte informatie geeft. We komen wel meldingen tegen, en vreemde symbolen en beelden; maar een goeie bevredende uitleg vinden we nergens, en veel christelijke satanologie en demonologie bestaat gewoon uit inlegkunde en heel vreemde bijbelinterpretaties… Het is ook een onderwerp dat heel ongezond is om teveel mee bezig te zijn, dus ik vraag me af of het misschien wel Gods bedoeling is om niet teveel over de Satan te zeggen. Het mag niet onze nadruk zijn zowiezo…
Op zich vinden we heel weinig over satan in het oude testament, behalve dan in het boek Job, waarbij het nog de vraag is hoeveel echte informatie we daar hebben… De slang in genesis wordt niet benoemd als satan maar als de slimste der dieren van het veld, dus daar valt ook weinig info te halen. En de vreemde beeldspraak van jesaja 14 gaat misschien inderdaad niet echt over een menselijke koning, maar kunnen we er daarom veel informatie uithalen? Veel speculatie, en weinig duidelijkheid… De vraag is nog of het woord satan, dat aanklager, tegenstander of lasteraar betekent altijd moet refereren naar ‘de duivel’.
Het nieuwe testament geeft iets meer… De draak, de oude slang die 1 derde van de sterren van de hemel neergooit lijkt te bevestigen dat de slang uit genesis toch de satan is. Jezus wordt door de duivel verzocht in de woestijn, die blijkbaar wel wat macht heeft, en verder is er nog melding van een aantal andere zaken als de god dezer eeuw, die duidelijk zeggen dat de wereld in greep is van de satan. Maar toch blijft het onduidelijk wat we kunnen zeggen over de satan…Is Petrus bezeten van de duivel op het moment dat Jezus hem terechtwijst met ‘vade retro satanas’? Of bedoelt Jezus dat Petrus op dat moment zich gedraagtals een ’satan’?
Misschien kunnen we stellen dat er in ieder geval geen enkele bijbelse grond in voor een dualisme waarbij de Satan een tegengestelde gelijkwaardige kracht aan God is. Wat zijn status ook is (in Job is hij één van de ‘zonen gods’) Hoe het staat met de hele theorie van de gevallen aartsengel die 1/3 van de engelen meenam in zijn val weet ik niet, zo duidelijk lijkt de bijbel niet daarover… Maar Satan is zeker deel van de Schepping, en geen antigod.
Een belangrijke laatste opmerking is denk ik wel dat de belangrijkste historische verklaring van het belang van het kruis, de Christus Victor theorie, ervan uitgaat dat Jezus de Satan verslagen heeft door zichzelf vrijwillig in zijn handen te geven. Dat klinkt voor ons misschien wat symbolisch, en deels zou ik dat ook symbolisch uitleggen, omdat het dingen beschrijft waar we geen begrippen voor hebben… Maar de betekenis is duidelijk: Jezus is overwinnaar op het kwaad, op de duivel, en de kosmische oorlog die nu nog woedt tussen goed kwaad is al bij voorbaat beslecht, en bij het laatste oordeel zal het kwaad helemaal vernietigd worden…
Maar zelfs al is het soms een onontwarbaar kluwen; waarbij soms de symbolische betekenis meer zegt, en waarbij we soms (dikwijls) niet genoeg weten om iets letterlijk te zeggen met grote zekerheid, ervan uitgaande dat onze taal en begrippen dat al zouden kunnen beschrijven, dan nog gaat het om iets serieus, iets reëel, iets dat groter is dan de mens alleen… Iets dat niet bepaald goed is, en dat verslagen is door Jezus aan het kruis, maar dat toch de wereld nog beheerst. Of deze genoemde ‘Satan’ en de demonen die Jezus uitdrijft dezelfde zijn dat weet ik niet, maar die worden de derde blogpost van deze reeks…
shalom
Bram
De slang was in eden nog gewoon slang maar dan met een opdracht van de jaloerse engel. Deze wou aantonen dat de mens alleen slechts in zin had en god niet echt trouw was.
diezelfde engel heeft oorlog gevoerd in de hemelen met god dus en is toen verstoten uit de hemelse kliek. hiervoor was het dus gewoon een engel als andes alleen een felle tegenstander van de mens.
Toen hij verstoten was uit de hemel streek hij neer op aarde.
Zoals iedereen weet heeft een engel geen vaste vorm.
Lees genesis en job eens.
Comment door erick — oktober 28, 2009 @ 1:51 am