Hallo medechristentjes 2.0

‘Hallo medechristentjes’ was ooit de naam waaronder ik jaren geleden een hele tijd lang een soort van email-magazine rondstuurde over dingen allerhande die iets met mijn geloof te maken hadden. (zie voor het archief hier) Daar ben ik jaren mee doorgegaan op redelijk onregelmatige basis, maar uiteindelijk is dat toch gestopt toen andere dingen in mijn leven meer aandacht vroegen.

Ondertussen zijn we vele jaren verder, en ‘Hallo medechristentjes’ heeft lang stilgelegen, maar ik ben wel blijven schrijven en blijven nadenken. Een aantal van die dingen zijn terug te vinden op mijn blog hier natuurlijk. Meningen die ik vroeger had kunnen ook veranderd zijn, ik denk dat ik veel zaken die ik ooit gezegd heb anders zou nuanceren… Maar mensen veranderen altijd een beetje als ze op weg zijn.

Nu dus een ‘heropstanding’,   in de vorm van hallo medechristentjes 2.0 maar nu wil ik een keer proberen om wat interactiever aan de slag te gaan. in tegenstelling tot deze blog, die ook heel algemene en random onderwerpen bevat ga ik hier proberen om samen met andere Christenen op zoek te gaan naar de basis van ons geloof, en naar de beste manier om dat uit te leven in deze veranderende wereld…

iedereen is meer dan welkom om bijdrage te leveren…

shalom

Bram

Geen kruisbeeld meer op kerkhof??? get real!!

ik moet zeggen dat dit artikel in de standaard tot nu toe het enige is dat ik gelezen heb over het onderwerp. Dus misschien heeft het hele voorstel meer nuance (ik hoop dat) maar ik vrees dat ik alleen maar kan zeggen dat ik sprakeloos verbaasd was.

Blijkbaar willen de PS en open-VLd een strengere scheiding tussen kerk en staat. Met nogal verregaande ideëen:

De indieners willen onder meer een algemeen hoofddoekenverbod voor iedereen die een ‘opdracht van openbare dienst uitoefent’. Niet alleen mogen ambtenaren in de uitoefening van hun functie op geen enkele manier hun religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen kenbaar maken, ongeacht of ze in contact komen met het publiek of niet. Het verbod zou bijvoorbeeld ook gelden voor bijzitters en voorzitters van stembureaus.

Voorts mogen op roerende en onroerende goederen met een openbare bestemming geen religieuze tekens meer te zien zijn. Dat zou bijvoorbeeld ook gelden voor begraafplaatsen. Een religieus symbool op een individueel graf zou nog mogen. Maar kruisbeelden aan de ingang van een kerkhof of op een centrale plaats moeten worden verboden. Daarnaast wil het wetsvoorstel komaf maken met het Te Deum dat onder meer wordt georganiseerd ter gelegenheid van de nationale feestdag.

De Apostolische Nuntius, de ambassadeur van de Heilige Stoel in ons land, kan niet langer deken zijn van het diplomatiek korps. Dat moet de diplomaat met de hoogste anciënniteit worden.

Wat denk ik ervan? Is dit scheiding tussen kerk en staat of tussen kerk en cultuur? De woorden die mij te binnen schieten zijn ‘ontekenning van de de geschiedenis van onze cultuur’, ‘fundamentalisme’, ‘discriminatie’ en ‘naieviteit’.  En het lijkt een beetje op een algemene kruistocht tegen godsdienst.

Om te beginnen geloof ik niet in levensbeschouwelijke neutraliteit die vorm krijgt in dit soort van a(nti)theisme. Op deze manier iedereen verbieden een religie te uiten is als iedereen verbieden een huidskleur te hebben. Dat is geen neutraliteit, dan trek je alleen je eigen levensbeschouwing (een antitheistisch vrijzinnig humanisme veronderstel ik) voor op de andere. Zeker in de naam van pluralisme of verscheidenheid lijkt mij dat eerder Orwelliaanse Nieuwspraak dan iets anders… Voor diegenen die 1984 niet gelezen hebben; daar wordt de oorlog gevoerd door het ministerie van liefde, en constante geschiedenisvervalsing door het ministerie van waarheid.

Sorry mensen om het lege ballonnetje door te prikken, maar een absolute ‘neutraliteit’ is een illusie. En vrijzinnig atheisme is evengoed een levensbeschouwing als alle anderen. Zelfs al zou je beroep doen op het feit dat dat hier mogelijk de meerderheid zou hebben dan nog blijft het één van de vele opties. En ik zie geen enkele reden om dat neutraler te vinden dan Christendom, Islam of Siberisch shamanisme… Het is niet neutraal, en op zo’n agressieve manier zeker niet. Wie dat wel denkt zit met serieuze blinde vlekken en moet zijn oogkleppen eens afzetten.

Ik vind het inderdaad ook fundamentalistisch, en eigenlijk verbaasd het mij dat europenanen in dit postmoderne tijdvak nog zo denken. Maar ja, de oude krokodillen komen nog uit de tijd van de dinosaurussen zullen we zeggen he… Maar het getuigt van geen enkele binding met de tijdsgeest, behalve dan misschien met een Dawkinsiaans atheistisch fundamentalisme. Maar dat heeft bij mijn weten nooit gepretendeerd pluralistisch te zijn en open te staan voor anderen.  Zo’n afkooksel ervan is zelfs een belediging van atheisme en vrijzinnig humanisme, waar ik eigenlijk meer van verwacht dan dit soort van gekronkel. Dit soort van wetsvoorstellen zal hun hele levensbeschouwing weinig goed in de ogen van eender welke gelovige trouwens. Alsof we nog wat meer vakjes en polarisatie nodig hebben… Dat gaat de verscheidenheid zeker ten goede komen ja…

Het verwijderen van kruisbeelden van een kerkhof zou ook een nodeloze verarming van onze cultuur zijn, en een ontkenenn dat onze europese cultuur er meer dan 1500 jaar Christendom op heeft zitten. Ik heb al wel mooie kruisbeelden gezien op kerkhoven, en die verwijderen zou mij doen denken aan de Taliban die eeuwenoude boedda-beelden kapot schiet omdat ze ‘een belediging voor de Islam’ zijn.  Ik werwacht eigenlijk meer van weldenkende mensen met mooie woorden.

Verder lijkt het mij heel ongezond dat ‘ambtenaren in de uitoefening van hun functie op geen enkele manier hun religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen kenbaar mogen maken, ongeacht of ze in contact komen met het publiek of niet’. Dat lijkt me idd sterk tegen de vrijheid van mening, de vrijheid van eredienst, de gewetensvrijheid en de godsdienstvrijheid in te gaan. En bovendien, vrijzinnig atheisme of eender wat voor anti-religieuze houding hoort evengoed in zo’n rijtje thuis. Of gaan ze daan weer inconsequent over tot Orwelliaanse dubbeldunk?

Ik vind het spijtig, en dat zeg ik niet alleen als gelovige. dit soort van fundamentalisme is in de praktijk niet uit te voeren (zeker niet als ze consequent omgaan met hun eigen levensbeschouwing), en gaat ons zeker niet verder brengen, en mensen beknotten.

Moge God onze politiekers wijsheid geven

shalom

Bram

‘Raak de gezalfde des Here niet aan!’

‘Raak de gezalfde des Here niet aan!’

Die uitspraak krijg je soms in bepaalde Christelijke kringen te horen wanneer je kritiek hebt op (hun) Christelijke lijders. Een uitdrukking die ik altijd vreemd gevonden heb. En waar ik eigenlijk het ook niet mee eens ben om ze op die manier te gebruiken. Dat wil ik dus eens kort onder de loep leggen.

Waar komt de uitdrukking vandaan? Zoals te vermoeden komt hij ergens uit de bijbel, iets preciezer Uit een verhaaltje in het oude testament, dat te vinden is in 1 Samuel 24. r David, die op vlucht is voor Koning Saul, krijgt opeens de perfecte kans krijgt om zijn belager te doden, als hij zich met zijn mannen achterin een spelonk verstopt heeft waar saul ook binnenkomt. Maar dat weigert hij, omdat hij de gezalfde van de Heer niet wil doden: “De HEER verhoede dat ik mijn koning, Gods gezalfde, iets zou aandoen en mijn hand tegen hem zou opheffen. Hij is immers door de HEER zelf als koning aangewezen”. Samengevat: de uitdrukking komt van David die Weigert om zijn vijand te doden omdat die vijand door God gezalfd is als Koning van Israel…

De relevantie van dit verhaal om het toe te passen op moderne Christelijke leiders lijke me ver te zoeken eerlijk gezegd. De vergelijking tussen de zalving van een oud-israelische koning en die van een pinkster-predinkant (als dat woord ‘zalving’ al gebruikt wordt, wat in die kringen meestal wel het geval is.) bijvoorbeeld lijkt mij op geen enkele manier te vergelijken. En bovendien gaat het hier heel duidelijk om het doden van de vijand. Niet om het uitoefenen van kritiek. Uiteindelijk krijgt Saul, de gezalfde in kwestei ook kritiek van Samuel, en David van Nathan. Wat ze allebei verdiend hadden. Ook een ‘gezalfde’, als je dat woord voor een leider wil gebruiken, is een mens die fouten maakt en dan verantwoording moet afleggen aan anderen. In het geval van de israelische koningen waren dat profeten. In het geval van de brieven van Paulus leggen Christenen vooral verantwoording af aan elkaar. De brieven van het NT die aan kerken geschreven zijn zijn aan de hele kerk geschreven, en niet aan leiders trouwens…

Trouwens, wat betekent het woord ‘gezalfde’, en wat voor relevantie heeft het voor ons? Speciale figuren zoals koningen en profeten werden gezalfd in het oude testament. Maar het woord werd op een andere manier gebruikt ook: uiteindelijk ligt het belang bij dé gezalfde, de Messias in het hebreeuws, waar op gewacht werd en nog steeds wordt door sommige joden. Wij Christenen weten dat die niet gekomen is in de vorm van een politiek en militair leider die van Israel terug een vrij land maakte, maar in de persoon van Jezus, die een heel ander Koninkrijk kwam brengen. Jezus, de profeet, priester en Koning, waarvan alle gezalfden uit het oude testament maar een voorafspiegeling waren. Het woord christus is trouwens niet meer dan een vertaling van ‘messias’ of ‘gezalfde’. dus uiteindelijk wie is de gezalfde des Here waar het om draait? Jezus, de Christus!

Het woord Christen zou volgens sommigen zoiets betekenen als ‘kleine Christus’. Als dat zo is dan zijn we allemaal gezalfden op onze manier. En dan zou ‘raak de gezalfden niet aan’ toegepast eerder zoiets betekenen als dat we onze geloofsgenoten niet mogen doden… (Wat mij evident lijkt en een non-issue zolang we niet discussieren over oorlog tussen twee christelijke landen) Een andere vertaling die ik gehoord heb is dat het woord Christen iets betekent als ‘horend bij Crhistus’. In dat geval horen wij bij de Gezalfde, en is onze bedoeling om naar Christus te wijzen… Die trouwens ook interessante dingen zei over menselijk op zoek zijn naar macht:

“Gij zult u niet rabbi laten noemen; want een is uw Meester en gij zijt allen broeders. En gij zult op aarde niemand uw vader noemen, want een is uw Vader, Hij, die in de hemelen is. Laat u ook geen leidslieden noemen, want een is uw Leidsman, de Christus. Maar wie de grootste onder u is, zal uw dienaar zijn. Al wie zichzelf zal verhogen, zal vernederd worden en al wie zichzelf zal vernederen, zal verhoogd worden” Matt 23:8-12.

Uiteindelijk is er zoiets als het priesterschap van alle gelovigen. We hebben mensen nodig die dingen organiseren, en leiders, en leraars… (vul maar in) Maar de bedoeling is dat die ons helpen om geestelijk volwassen te worden, niet dat ze ons kleinhouden en dat wij gewone gelovigenj dienen om hun imperium in stand te houden of zoiets. We moeten allemaal samen werken en het Koninkrijk openbaar maken! En uiteindelijk is de enige middelaar tussen ons en God niet een mens, maar Jezus!

All praise to Him

shalom

Bram

Een genereuze orthodoxie

Voor de paar mensen hier in Vlaanderen die de titel herkennen, het is inderdaad een nogal letterlijke vertaling van een boektitel van Brian McLaren. Maar die heeft de term zeker niet uitgevonden. Volgens Roger Olsen -ik heb de mens zelf nog niet gelezen, alleen citaten van hem- is die ‘genereuze orthodoxie’ één van de kenmerken van post-conservatieve evangelicals, wat dus de link maakt met de vorige post… ik krijg bijna nooit al mijn gedachten in één post gepropt…

De term is een beetje vreemd op het eerste gezicht. Alleen al het onbepaald lidwoord is niet wat je zou verwachten bij het woord orthodoxie. We denken eerder aan ‘de enige echte ware orthodoxie’, dan aan ‘een ortodoxie’, die dan nog eens ‘genereus’ genoemd wordt. We verwachten van een orthodoxie dat ze een strakke leer vastlegt, en dat ze duidelijk de verschillen met andere tradities weet aan te stippen en uitlicht waar de anderen niet orthodox zouden zijn.

Maar als we teruggaan naar het eerder vernoemde boek, en kijken naar de ondertitel, dan zien we het tegengestelde: “Why I Am a Missional, Evangelical, Post/Protestant, Liberal/Conservative, Mystical/Poetic, Biblical, Charismatic/Contemplative, Fundamentalist/Calvinist, Anabaptist/Anglican, Methodist, Catholic, Green, Incarnational, Depressed-yet-Hopeful, Emergent, Unfinished Christian.” Bijna al die termen duiden op stromingen binnen het Christendom, waarvan vele elkaar enorm tegenspreken. En toch hebben al die tradities (of het beste daaruit) iets gemeen. Het enorm veelvormige gezicht van de Kerk , in stijl, theologie, praxis, etc kan soms verwarren…. Na 2000 jaar groei en evolutie zijn er veel dingen ontstaan die diep geworteld zijn in Gods Koninkrijk, en aan de andere kant zijn er veel menselijke bouwsels op onstaan. Het onkruid en het graan groeien samen op, en we kunnen niet altijd herkennen wat waar verkeerd is.

Maar uiteindelijk mogen we hopen dat elke stroming binnen het christendom toch op één of andere manier geïnspireerd is op christus, of aangeraakt door de Geest, of onstaan uit ontzag voor de Schepper. In veel culturen en contexten hebben mensen op hun manier Jezus gevolgd, geholpen door de Geest. En zelfs al zijn veel van die bewegingen achteraf gevangen in instituties, dode rituelen, of woorden die hun betekenis verloren hadden, dat vonkje waar het mee begon kwam van Hem van wie alles komt dat ‘goed’ genoemd zou kunnen worden…

Maar wijzelf denken zo vaak dat wij zoveel gelijk hebben, en dat anderen zoveel ongelijk hebben. Als kind waren er wel mensen in de pinksterkerk die heel duidelijk bleken te weten dat wij in de enige echte kerk hadden. Alle andere Christenen waren verkeerd, want zij hadden ‘de Geest’ niet… Grappig genoeg kom je dat in elke richting tegen. Mensen die, zich beroepend op de bijbel, op traditie, op autoriteit van wie ze maar kunnen citeren, of om de reden dat ze gewoon denken dat het zo is heel stellig verkondigen dat hun soort van christendom het echte is, en dat de rest in het beste geval misleide stumpers zijn, als het al niet gevaarlijke ketters zijn….

Maar dat is dus de niet-genereuze ‘orthodoxie’. En natuurlijk is het soms belangijk te wijzen op theologiën van andere stromingen waar serieuze problemen in zitten. Maar die hebben we zelf ook, al kunnen we de balk in ons oog niet zien… Dus een beetje nederigheid kan nooit kwaad. De Waarheid is niet iets wat in onze boekjes staat, de Waarheid is te vinden in Jezus zelf…

En de Kerk in al zijn uitingen is Zijn Lichaam, en Hij het hoofd. Althans, dat zou toch zo moeten zijn… Alle verschillende kerken, denominaties en christelijke stromingen zijn maar deeltjes van Zijn Universele katholieke kerk. (let op de kleine letter bij katholiek, ik bedoel hier geen Rooms-Katholieke kerk, dat is zelf maar een ‘filiaaltje’ van de Kerk)

In dat opzicht is deze genereuze orthodoxie niet veel meer dan een update van C.S. Lewis’ Mere Christianity. Dus zo nieuw is het zeker niet. (Het is zeker niet verzonnen door new-age infiltranten die de kerk willen infecteren met een dood relativistisch pluralisme) Het gaat gewoon om herkennen hoe God werkt in alle takken van de Christelijke stamboom. En daarij kunnen we best beseffen dat geen enkele van onze tradities perfect is, en dat elke andere traditie ons wel iets kan leren…

Shalom

Bram

Post-conservatief en post-liberaal Jezus volgen! (2)

(zie deel 1)

De beide woorden uit de vorige post, post-conservatief en post-liberaal (die ik denk ik voor de eerste keer bij Brian McLaren heb gelezen) duiden er misschien wel op dat een evolutie die eigenlijk al ten tijde van de verlichting een tweedeling begon in het Christendom bij sommige mensen terug overbrugd is. Maar daarvoor moeten we terug de geschiedenis in:

De verlichting bracht de wetenschap, gestoeld op een naturalistisch wereldbeeld, en een heel sterk empirisch en rationalistisch kader dat de kerk niet kon negeren (behalve dan de Amish…), en hoe daarop reageren bracht een enorme breuk: sommigen deden alles om dat tegen te gaan (al namen ze wel de spelregels van de discussie over) en anderen gingen zoveel als ze konden mee met de vernieuwing, de verliching en de wetenschap, al moesten ze daarvoor traditie en aloude Christelijke waarden inruilen.

De conservatieve kant ging nog harder vasthouden aan het reformatie-principe van ’sola scriptura’, en op ongeveer hetzelfde moment dat de pauselijke onfeilbaarheid werd doorgeduwd (einde jaren 1800) werd er door conservatieve protestanten opeens ook veel nadruk gelegd op de onfeilbaarheid van de bijbel. De twintigste eeuw begon met de opkomst van fundamentalisme, wiens 5 fundamenten meer lijken op een reactie tegen de tijdsgeest dan op een echt fundament voor een zinnig Christendom. De nadruk op het evangelie van persoonlijke redding door Jezus’ bloed (en strafvervangingstheologie als enige en volledige uitleg van hoe Jezus redding bracht aan het kruis) was groter dan ooit, en alles wat daarvan afweek werd heel wantrouwend bekeken. Daar waar veel evangelischen in de achttiende nog heel sociaal betrokken waren. -Hoe kan je anders met een invloed als John Wesley, de man die zichzelf een dief beschouwde als hij zou sterven met 10 pond in zijn zakken!!- is dat voor hele groepen conservatieve protestanten  na het fundamentalisme not done.

De liberale kant, hier in onze taal ook dikwijls vrijzinnigheid genoemd (een woord dat in het engels niet los bestaat van liberalisme!), ging door in de andere richting. Alle nieuwe wetenschappelijke inzichten werden omarmd, en alles wat daar niet mee strookte liep gevaar om weg gegooid te worden. En zo werd alles van de bijbel dat niet meer bruikbaar leek eruit gegooid door wie dat niet nodig had, en was het niet meer zinnig en relevant om te geloven in zo’n achterhaalde ideeën als wonderen, of een letterlijke opstanding.

Niet dat er niets overbleef, want vrijzinnigen waren soms veel actiever in het proberen om de wereld van de ondergang te redden, iets wat aan de conservatieve kant soms heel scheef bekeken werd. Want het evangelie ging toch alleen om persoonlijk redding en de wereld zou toch heel binnenkort opbranden…

En zo was Jezus heel grof gezegd in tweëen gekapt (en nu veralgemeen ik heel grof, ik weet het) Aan de ene kant waren er conservatieven die het evangelie van de persoonlijke redding predikten, maar die elke vorm van ’sociaal evangelie’ of ‘environmentalisme’ voor ketters aanzagen. Aan de andere kant de liberalen, die soms hemel, hel, en Jezus’ opstanding buitengekegeld hadden, maar die toch nog een sterke geworteldheid hadden in de leer van Jezus, en de naastenliefde.

die tweedeling is natuurlijk kunstmatig. Het evangelie bevat en omvat beide aspecten, die verweven moeten zijn. Jezus verzoent ons in Zijn dood en opstanding met God, niet alleen na de dood, maar ook hier en nu, en we kunnen nu leven en Zijn Koninkrijk laten komen, en Zijn wil laten gebeuren op Aarde als in de hemel. Het uiteindelijk doel is het herstellen en verzoenen van de hele schepping met de Schepper, niets minder. Individuele zielen zijn van belang, maar mensen in nood, en de hele schepping ook.

En daarin hebben we mensen als Claiborne en Haw nodig. Met een theologie die Jezus meer dan serieus neemt, een nadruk op Jezus’ kruis en opstanding, een leven in die liefde zonder welke we niets zijn (1 Kor 13) en het Koninkrijk dat manifest wordt onder Zijn kinderen. Orthodoxer christen zijn lijkt me moeilijk, en daarom dat ik (zoals ik in het begin van deel 1 aangaf) zeker nooit het woordje ‘post-orthodox’ zou gebruiken. Misschien lijken Shane en Co (en mensen zoals Brian McLaren) een tikkeltje ‘vrijzinniger’ dan de evangelische beweging (en zeker dan de fundamentalisten, al is de vraag hoe orthodox die zijn), maar aan de andere kant zijn ze zeer Christocentrisch gericht op Jezus, Zijn dood en opstanding, en Zijn Koninkrijk.

Laten we ons daarop richten.

En onszelf bekeren en een ander leven leiden, achter de rabbi aan die geen steen had om Zijn hoofd neer te leggen. Al gaat het soms tegen al onze logica en tradities en wetenschappelijke inzichten in om onze Schepper boven alles lief te hebben en onze naaste als onszelf (inclusief onze vijand)

Ik sta nog nergens daarin, moge Hij me bijstaan met mijn Geest.

En laten we dit alsjeblieft samen doen!!en laat ons samen bidden:

Onze Vader, die in de hemel zijt

Laat Uw naam geheiligd zijn

Laat Uw Koninkrijk komen

En Uw wil gedaan worden op aarde als in de hemel!!

shalom

Bram

Post-conservatief en post-liberaal Jezus volgen! (1)

Zoals ik al eerder zei was ik zeer onder de indruk van het “another world is possible”-symposium met Shane Claiborne en Chris Haw vorige week vrijdag (zie verslag deel 1 en deel 2) Eén van de dingen die mij (positief) opviel, onder andere ook aan de theoretische  uiteenzetting die ze met twee gaven na het avondeten, was dat ze op theologisch vlak zowel post-conservatief als post-liberaal uit de hoek kwamen. Let ook op de woorden die ik gebruik in dit essay: heel bewust niet ‘post-orthodox’ en ‘post-vrijzinnig’, zoals de twee kanten aan beide kanten vaak geframed worden in het nederlands, maar de letterlijke translitteraties van de termen die in het engels gebruikt worden. Waarom zal later wel duidelijk worden.

Post-conservatief is denk ik wel duidelijk voor iedereen die iets van shane Claiborne enerzijds en conservatief christelijk Amerika kent. Zowel op politiek-ideologisch vlak als op religieus vlak zijn ze, uit een drang naar radicaal discipelschap en Jezus volgen, los gekomen niet alleen de amerikaanse middenstandswaarden, maar ook bepaalde types van conservatief-evangelische bijbelinterpretaties.Niet omdat ze de bijbel niet serieus nemen, maar juist omdat ze in de eerste plaats Christus, die we leren kennen in de bijbel, juist wél serieus willen nemen.

Post-liberaal is nog iets anders. Af en toe is het duidelijk dat hun theologie (zoals bij meer ‘emerging church’ theologen bijvoorbeeld) geinformeerd is door bijvoorbeeld de moderne schriftkritiek, die niet uitgaat van een lettelijke dictering van de bijbel, maar dikwijls van ingewikkelde redactieprocessen bij bepaalde bijbelboeken. Chris Haw noemde bijvoorbeeld langs de neus weg de zondvloed een schrijfsel van de Yahwist. Ook de zeer duidelijk naar voor komende nadruk op narratieve theologie, die in veel bredere lagen van de emerging church geprefereerd wordt tegenover een analytische en systematische benadering van de theologie, komt uit een stroming die letterlijk ‘post-liberalisme‘ genoemd wordt. Meer narratief, meer symbolen en metaforisch denken, en een terugkeer naar een meer Hebreeuwse manier van denken na zovele eeuwen westerse theologie die gevormd is door het griekse en romeinse denken…

Duidelijk is trouwens dat niet alle christelijke meer vrijzinnige richtingen per definitie richting atheisme gaan, ook zijn er altijd terug bewegingen te vinden naar een meer orthodox en historisch (zij het daarom niet altijd conservatief) Christendom. Een opvallend voorbeeld is bijvoorbeeld het zoeken naar de ‘historische Jezus’. Dat is begonnen in vrijzinnige schriftkritiek die dikwijls geens spaander van de bijbel heel wilde houden, maar 3 golven  van zoeken naar wie Jezus dan wel was heeft ons in de zogenaamde ‘third quest for the historical Jesus’ bijvoorbeeld NT Wright opgeleverd, de evangelische Bischop van Durham, die niet bepaald liberaal te noemen is.

Het conservatieve ‘slippery slope’ verhaal dat alles wat uit de liberale hoek komt uiteindelijk tot het verloochenen van alles waar het christendom voor staat leidt is dus niet per definitie waar. Ook mensen die onderlegd zijn in bijvoorbeeld de moderne schriftkritiek kunnen vormgeven aan een orthodoxe vorm van Christendom…

Trouwens, ook conservatieve Christenen kunnen terecht komen op een slippery slope die hen wegrolt tot ver buiten de grenzen… Sommige vormen van fundamentalisme zijn niet veel meer dan een reïncarnatie van farrizeïsme. (Wat niet wil zeggen dat er ook onder die noemer echte Christenen zijn natuurlijk) en sommigen willen het Christendom in naam van een soort Amerikaans conservatisme temmen. De bijbel herschrijven om hem minder liberaal te maken, zoals het conservapedia bible project, dat gelukkig niet door veel mensen echt serieus genomen wordt, is daar een goed voorbeeld van.

(wordt vervolgd)

shalom

Bram

gemeenschap en/of kerk…

Eén van de voor mij opvallende dingen die Shane Claiborne vrijdag vertelde was over zijn niew monastieke gemeenschap waarin hij leeft (Ik veronderstel dat dat nog steeds ‘the simple way’ is): Hij vertelde over hoe ze samen leven, samen werken, samen bidden, en samen hun leven delen voor de armen in een huis dat vol is van gastvrijheid. Al behouden ze zich ook voor om sabbat te hebben en de deur niet open te doen als dat niet mogelijk is. Maar dus heel de week leven ze samen in Christelijke gemeenschap. En zondag gaan ze allemaal naar hun eigen kerk. De een naar een pinksterkerk, de andere naar de katholieke mis, of de traditionele protestantse kerk, of een huiskerk… Die manier van Eucumene spreekt me enorm aan. Eigenlijk is elke kerk maar een filiaal van de Kerk met grote K, het Lichaam waarvan Jezus zelf het Hoofd is.

Trouwens, ik weet momenteel zelf niet hoe ik dat kan veranderen in de praktijk, maar elke keer als ik hoor of lees over dat Christelijk gemeenschapleven heb ik het gevoel dat ik iets mis. iets dat misschien wel een hele missende dimensie van het evangelie omvat waar ik geen vat op heb momenteel… Als ik naar de eerste kerk kijk, en ik zie hoe ze alles verkochten en uitdeelden en gewoon het Koninkrijk uitleefden, zodat er geen armen en behoeftigen onder hen waren. Hoe ver van mijn leven en de manier van kerk-zijn die ik ken is dat niet..

Ik moet opeens ook denken aan iets dat Andrew Jones, de rondreizende missioloog me vertelde toen hij hier aan de Schelde kampeerde met zijn gezin. Hij vertelde over een groeiende beweging van Christenen ergens in Indië, waar ze geen zondagsamenkomst hebben. Het gaat om arme mensen, die elkaar door de week zien, en samenkomen in huizen en zo door de week, als de Christenen in Handelingen die elke dag bij mekaar kwamen om te bidden en het brood te delen. Ze hebben zoveel gemeenschap dat ze geen behoefte hebben aan zondagsamenkomsten.

Misschien hebben zij wel het beste deel gekozen.

Heer ontferm U…

shalom

Bram

verslag symposium met Shane Claiborne II

zie ook part 1

De reden van het “another world is possible” symposium was de verschijning van de nederlandse versie van zijn boek “the irresistible revolution”. In het nederlands wordt dat om één of andere reden “hoe Jezus de wereld op zijn kop zetten (en ook mijn leven)” waarbij niet Jezus, maar wel de drukker, de voorpagina ook op zijn kop heeft gezet.

Dat is dus het boek dat ik iedereen aanraad te lezen (als het kan in het engels). Zowel Christenen als niet-christenen zullen er een heel ander beeld aan overhouden van het Christendom zoals het ook kan zijn(en misschien zou moeten) zijn. Shane is gewoon een simpele poging om Jezus te volgen, en volgens Jim Wallis (in het voorwoord van de engelse uitgave) een goed voorbeeld van de uitspraak “be careful what you pray for!”.

Op zich is hij al een opvallende figuur, met zijn zelfgemaakte kleren, zijn dreads en zijn onafscheidelijke hoofddoekje. Maar het laatste wat hij wil is cool gevonden worden (toen hij zichzelf zo voorgsteld hoorde heeft hij ooit zelfs zij dreads afgeknipt)

shane is opgegroeid ergens in de Amerikaanse bible belt, en zat als tiener diep vast in wat hijzelf ‘pop Christianity’ noemt, de amerikaanse christelijke commerciële subcultuur. Op een bepaald moment op een zomerkamp gaat hij naar voren om ‘born again’ te worden, en dat bevalt hem zo goed dat hij dat ieder jaar opnieuw doet, misschien wel zeven keer of zo. (Hij raadt het ook iedereen aan)

Maar op een bepaald moment kwam de vraag ‘hoe leeft een Christen?’ er waren genoeg regels wat niet te doen, maar op de vraag hoe Christelijk discipelschap er wel uit zag kwam er geen bevredigend antwoord. Uiteindelijk belandt hij in een bijbelschool, en daar komt hij met zijn vrienden na het lezen van moeder Theresa terecht bij de daklozen en armen op de straten van de binnenstad. Dan blijkt opeens dat een groep dakloze families zich in een kathedraal heeft gevestigd en er door het bisdom uitgegooid gaat worden. Hij en zijn medestudenten zetten een hele actie op touw, en de gezinnen mogen uiteindelijk blijen en krijgen op het einde toch huisvesting.

Na dat verhaal gaat hij nog meer op zoek naar het navolgen van Christus; en besluit hij naar Moeder Theresa te gaan, wat een indrukwekkende zomer tussen de stervenden en melaatsen oplevert. De schok met willow Creek waar hij daarna terecht komt is soms redelijk groot, al zal Shane nooit overdrijven met kritiek en heeft hij veel positieve dingen te zeggen over Willow.

Een volgende hoogtepunt van het verhaal is wanneer hij, in volle oorlogstijd, naar Bagdad gaat met een team van de Christian peacemakers. Terwijl zijn eigen land bommen dropt, is hij aanwezig met de bewoners om samen te lijden. Op een bepaald moment is er een kinderfeestje voor een verjaardag, en de bommen beginnen te vallen in de omgeving. Dat soort van verhalen zijn echt bloedstollend. (De psalters hebben er het nummer Amal over geschreven, dat niet echt easy listening is)

Nu leeft shane (als hij niet rondtrekt om te spreken) in een nieuw monastieke gemeenschap ‘the simple way’ tussen de armen in Philadelphia. Een groot deel van zijn boodschap ging ook over leven in gemeenschap als Christen. Maar het meest opvallende aan Shan als verteller is de echtheid van het plezier. Je ziet aan Hem, en aan zijn mede-verteller Christ Haw, een heel nieuwe invulling van het concept ‘de vreugde van de Heer’.

shalom

Bram

verslag symposium met Shane Claiborne

Vrijdag was ik aanwezig op het “another world is possible” symposium met Shane Claiborne in Diemen, Nederland. Een dag die zeker de moeite waard was, en daarvan nu dus een verslagje.

Shane Claiborne is een speciaal geval, en niet alleen vanwege zijn dreadlocks en zelfgemaakte kleding. Een volgeling van Jezus die niet zomaar in een hokje te duwen is, en die de voetsporen van zijn Meester gevolgd heeft tot bij Moeder Theresa in de sloppenwijken van Calcutta, de megachurch van Willow creek, de arme buurten van Philadelphia, en bij de gebombardeerden in Bagdad op het moment dat zijn eigen leger daar bommen liet vallen. een ‘ordinary radical’ zoals hij zichzelf noemt. Hij is tot zijn eigen verbazing bekend geworden als vertegenwoordiger van de ‘new monasticism’ beweging, en zijn boek ‘the irresistible revolution’ is een bestseller, maar al zijn royalties geeft hij weg aan een indrukwekkende lijst van leefgemeenschappen en christelijke organisaties.

Dan terug naar het symposium. Dat was een samenwerking tussen time to turn en het ‘emerging netwerk‘, de kleine overkoepelende organisatie van de nederlandse emerging church (iets wat we in België zelfs niet hebben). Het was de eerste keer dat ik op dat soort van ‘emerging church’ evenementen was, maar mijn interesse naar meer is wel gewekt. Het symposium was eigenlijk ter gelegenheid van het uitkomen van de nederlandse vertaling van zijn boek, dat in het nederlands ‘Hoe  Jezus de wereld op zijn kop zet (en mijn leven erbij)’, een boek dat ik iedereen aanraad om te lezen, maar voor diegenen die het engels voldoende machtig zijn raad ik de originele versie aan.

Het eerste deel was een praatje van Shane waarin hij zijn verhaal vertelde, zoals ik dat hierboven al een beetje heb samengevat (in de volgende post ga ik dat iets grondiger doen). Hij is een enorm inspirerende verteller (met een heel speciaal lachje, iedereen die hem al heeft gehoord zal dat beamen) die ook nog genoeg verhalen te vertellen heeft. Zelfs al kende ik de meeste verhalen wel (ik heb 3 boeken van hem gelezen: the irresistible revolution, jesus for president en becoming the answers to our prayers) toch bleef het boeiend om naar te luisteren.

Het tweede deel was een forumgesprek met Shane en een aantal prominente nederlandse christelijke figuren. Persoonlijk vond ik dat minder interessant, maar ik denk dat een deel van het probleem lag in de engelse taal die voor de conversatie gebruikt werd. (ikzelf heb altijd minstens een paar dagen nodig voor ik vlot engels kan spreken, dus ik begrijp dat zeker)

Dan kwam er eten, organisch en fair-trade, en behalve de vis nog vegetarisch ook. Waarschijnlijk was dat deel van de invloed van time to turn. Het merendeel van het eten was echt wel lekker, er was onder andere griekse salade en aardappelsla, maar de dingen die eruit zagen als gehaktballen konden mij minder bekoren. Maar ik ben niet genoeg bekend met vegetarisch eten wss…

Na het eten kwam er een duo-gesprek van Shane samen met zijn maatje Chris Haw, mede-auteur van het boek ‘Jesus for president’, dat veel meer theologische diepgang had. Chris is een heel zinnige theoloog, en hij zette een framewerk op poten beginnende bij genesis over God die iets probeert te doen aan het geweld in deze wereld. Iedereen uitmoorden en opnieuw beginnen (Noach) of een groot rijk opbouwen (Babel) is niet de oplossing, en uiteindelijk begint Hij heel klein met 2 mensen uit te roepen uit hun omgeving, en zo begint de revolutie die uitmondt in Gods Koninkrijk met Abraham en Sarah. De roeping van abraham, waar wij nog steeds in delen, houdt trouwens in dat wij gezegend zijn om de rest van de wereld te laten delen in die zegen. en het koninkrijk staat dikwijls helemaal haaks op de koninkrijken van de wereld.

Uiteindelijk werd er afgesloten met een vragenronde, die direct heel zwaar begon met een vraag over Christenen en militair zijn. De toon was gezet voor een diepgaande en theologische vragenronde die onder andere over christelijke naastenliefde, geweldloosheid, kerkstructuren en de praktijk van gemeenschapleven ging. Wel viel het op dat de Amerikaanse situatie heel anders is dan de europese, en sommige vragen kregen dus een antwoord dat niet 100% relevant was (zij het op zich wel interessant…)

Een zeer interessante en inspirerende dag was alweer gedaan, en ik vraag me nog steeds af waar ik eigenlijk mee bezig ben…. Ik wil time to turn, het emerging netwerk én de kerk in wiens gebouw het doorging bedanken voor het organiseren van deze speciale dag.

shalom

Bram

verandering van binnen- of buitenuit…

A genuinely new, more perfect and better life comes from within, and not from without, it comes from a spiritual rebirth, and not from a mere change of social conditions, of social means. (Nikolai Berdyaev)

Veel bewegingen hebben geprobeerd en proberen nu nog steeds om de wereld te veranderen. Dikwijls wordt met geweld de bestaande orde omver geworden, of proberen mensen het systeem te veranderen, en denken ze zo de wereld (meestal in hun ogen ten goede) te veranderen. Mensen die gewoon op macht uit zijn en daarom aan de macht zijn laat ik even buiten beschouwing nu…

Maar wat gebeurt er? Kijk naar alle communistische revoluties. Wat eruit kwam was een stuk erger dan wat ervoor kwam. Inplaats van dat er ook maar iets kwam dat een beetje leek op de Marxistische utopie, grepen de mensen die eigenlijk het volk hadden moeten leiden naar de macht, en inplaats van dat het volk ooit aan de macht kon komen, zoals de bedoeling zou zijn, kwam er een bloedige dictatuur… Het communisme kreeg niet eens de kans om zijn werkbaarheid te bewijzen, want de revoluties leidde nergens tot een gemeenschappelijk bestuur van het volk.

En toch denken we zo dikwijls dat als we maar de structuren veranderen, en een beter systeem in voegen krijgen, dat alles zichzelf gaat oplossen. Maar het werkt spijtig genoeg niet zo. Als je de systemen verandert, dan verander je de mensen niet. Als de mensen hun hart niet verandert, gaat elk systeem de mist in. Aan de andere kant, met de juiste mensen kan zelfs een (verlichte) dictatuur een aangename samenleving geven.

Maar je hebt altijd te maken met mensen. Als je een paradijs zou hebben, waar mensen alles kunnen hebben wat ze willen, zonder pijn en problemen, en je vult dat met mensen die egoistisch en machtsgeil zijn, dan wordt het uiteindelijk toch de hel. (Daar ka je over nadenken in verband met universalisme: als God iedereen inclusief heel slechte mensen toelaat in de hemel; hoe kan hij dan -uitgaande van vrije wil- voorkomen dat het geen hel wordt???)

Nu de vraag, wat kan een mens veranderen? Geweld kan de mens breken en ten slechte veranderen, maar gaat niet in staat zijn om de mens beter te maken. Educatie kan aanreiken, maar de mens moet kiezen. Een gemeenschap van liefdevolle mensen kan het juiste voorbeeld geven, en inspiratie, maar nog steeds moet elk mens afzonderlijk kiezen. Zelfs al zouden we alles aanreiken wat mogelijk is, de mens kan altijd tegen kiezen. En geen mens is perfect, in moreel opzicht (of eender welk ander opzicht)

Terug naar het citaat van Berdyaev: als Christen geloof ik dat het enige wat de mens echt kan veranderen inderdaad een ’spirituele wedergeboorte’ is. En als dat een bekende term is, dan wil ik daaraan toevoegen dat ik soms het idee heb dat diegenen die heel hard op ‘opnieuw geboren worden’ hameren (born again christians in het engels) niet altijd ver genoeg gaan in de reëele waarde van die wedergeboorte. Uiteindelijk lijkt het er soms op neer te komen dat het enige waar dat woord voor staat één of ander mystiek punt is waarna je nu naar de hemel gaat ipv naar de hel.

De waarheid is veel ingrijpender. Het is niet de bedoeling dat we ‘een nieuwe schepping worden’ op één of andere vage mystieke en liefst voor de wereld onzichtbare manier. We moeten een nieuw mens worden. ‘bekering’ is bijvoorbeeld ook niet alleen maar een ‘geloven dat jezus ons redt’, maar een heel andere manier van denken en leven krijgen.

Uiteindelijk is het de bedoeling dat het Koninkrijk van God door ons heen in deze wereld baan breekt. Dat we niet gewoon bezig zijn met na dit leven naar de hemel gaan, maar dat we leren te bidden en te leven naar ‘Uw wil geschiede op aarde als in de hemel’. En een leven leiden dat niet van de wereld is, maar wel erin, waardoor ons leven alleen al goed nieuws is voor de mensen om ons heen.

Hoe dat in de praktijk te brengen is weet ik nog niet helemaal. Ik ben geen St-Fransiscus, Shane Claiborne of Sadhu sundar singh… Maar ik voel dat er iets moet veranderen in mijn leven.

Voor zij die bidden: bid voor mij Aub.

shalom

Bram