de ‘religiometer’ van Anne Provoost

Ik kwam dit tegen toen ik aan het surfen was. De tabel is gemaakt door Anne Provoost, een atheist dus, en komt van hier: best interessant! http://www.anneprovoost.be/nl/index.php/BemindeOngelovigen/Fragment

Ik vroeg me af of iedereen zich hier in één van de stappen kan vinden… Ikzelf namelijk niet vrees ik.

(de uitdrukking ’spreken in tongen’ is trouwens helemaal verkeerd gebruikt!)

Eerste graad: Je staat in de wereld, maar je hebt op geen enkele manier het gevoel dat je deel uitmaakt van wat je ‘een groter geheel’ zou noemen.Tweede graad: Je leeft met het gevoel dat je deel uitmaakt van een groter geheel, je voelt verbondenheid, maar je gelooft geen moment dat het grotere geheel afhangt van een kracht die buiten de wetten van de natuurkunde valt. Als in situaties van zogenaamde singulariteit de natuurwetten niet meer opgaan, is er voor jou nog altijd geen sprake van iets bovennatuurlijks, wel van andersoortige, aan relativiteit onderhevige natuurwetten.

Derde graad: Je leeft met het gevoel dat je deel uitmaakt van een groter geheel, maar je stelt dat je niet kunt weten of de grootheid die je ervaart binnen of buiten de wetten van de natuurkunde valt.

Vierde graad: Je gelooft dat de grootheid die je ervaart wel degelijk iets is wat de wetten van de natuurkunde overstijgt, maar je noemt het bewust niet ‘god’ omdat dat begrip te beladen is. Je vindt geen enkel begrip goed genoeg, dus je opteert voor ‘iets’: ‘Er moet toch íéts zijn!’

Vijfde graad: Je gelooft dat de grootheid die je ervaart een bovennatuurlijke kracht is. Je noemt die ‘God’. ‘God’ staat buiten de materie en kan alles zijn. Het is een aanwezigheid, meer is er niet van bekend.

Zesde graad: Je gelooft in het bovennatuurlijke. De onstoffelijke kracht van graad 5 is verpersoonlijkt. ‘God’ bezit menselijke kenmerken. Hij kan liefdkt. e voelen, aandacht geven, teleurgesteld zijn, hoop koesteren. Hij is volstrekt onmachtig, maar hij weet wel alles van je want ‘de haren op je hoofd zijn geteld’.

Zevende graad: ‘God’ is meer dan de aandachtige, verpersoonlijkte aanwezigheid van graad 6. Hij heeft ook plannen met je. Die plannen zijn niet altijd even doorgrondelijk.

Achtste graad: ‘God’ heeft niet alleen plannen met jou, hij heeft ook plannen met de wereld en met de andere mensen, met álle andere mensen, of ze nu gelovig zijn of niet. Niets gebeurt zonder zijn betrokkenheid.

Negende graad: ‘God’ omschrijft zijn plannen en doelstellingen zo duidelijk dat er wetten en regels uit af te leiden zijn. De meeste wetten en regels betreffen de menselijke ethiek. Verder bepaalt hij je visie op het ontstaan van hemel en aarde, leven en dood, god en mens. Er zijn straffen voorzien voor wie zich niet aan de regels houdt, en beloningen voor wie dat wel doet, zoals er ook straffen zijn voor wie de visie op het universum die wordt voorgeschreven niet aanvaardt, en beloningen voor wie dat wel doet. Je weet niet hoe je later zult worden verloond, maar je gaat ervan uit dat ‘God je niet zal teleurstellen’.

Tiende graad: Omdat ‘God’ zijn doelstellingen op aarde alleen door de mens kan bereiken, zet hij jou in om zijn wetten en regels te openbaren, toe te lichten (‘te spreken in tongen’), te implementeren, af te dwingen. In een doorgeschoten vorm kan dit betekenen dat hij jou als instrument inschakelt om op te treden wanneer iemand de door ‘God’ voorgeschreven visie en wetten niet aanvaardt.

Als we bricoleren waar ik het mee eens kan zijn krijgen we: (4) Je gelooft dat de grootheid die je ervaart wel degelijk iets is wat de wetten van de natuurkunde overstijgt. (5) Je noemt die ‘God’. ‘God’ staat buiten de materie. (6) God’ bezit menselijke kenmerken. Hij kan liefdkt. e voelen, aandacht geven, teleurgesteld zijn, hoop koesteren. (…) hij weet wel alles van je want ‘de haren op je hoofd zijn geteld’. (7) Hij heeft ook plannen met je. Die plannen zijn niet altijd even doorgrondelijk. (8) hij heeft ook plannen met de wereld en met de andere mensen, met álle andere mensen, of ze nu gelovig zijn of niet. Niets gebeurt zonder zijn betrokkenheid. (9)God’ omschrijft zijn plannen en doelstellingen zo duidelijk dat er wetten en regels uit af te leiden zijn. (10)Omdat ‘God’ zijn doelstellingen op aarde alleen door de mens kan bereiken, zet hij jou in om zijn wetten en regels te openbaren, toe te lichten.

Misschien zit ik nog het beste op 8, omdat de 2 stappen erna te ver gaan in absolutistische richting: bij 9 ben ik het totaal oneens met ‘zoals er ook straffen zijn voor wie de visie op het universum die wordt voorgeschreven niet aanvaardt’: Dan zouden alle joden, eerste christenen, middeleeuwers, etc… per definitie verdoemd zijn, of misschien wij wel omdat de het eerste eeuwse joodse wereldbeeld niet volgen… Ik denk het christelijk geloof niet vasthangt aan een wereldbeeld, maar in elk wereldbeeld opnieuw vertaald moet worden. De inquisitie dacht anders en iedereen die het geocentrische wereldbeeld verwierp kon het wel eens heel warm krijgen… Maar ik ben postmodern zeker? Zowiezo zijn er verschillende wereldbeelden geweest voor het onze in de geschiedenis van he christendom…

bij 10 zou het begin een parafrase van moeder theresa kunnen zijn, maar afdwingen is totaal uit den boze vrees ik. Dus ikzelf voel me ergens tussen 8, 9 en 10…

Waar plaats je jezelf? Voor traditionele evangelicals wordt het meestal 10 denk ik. (Al zou ik zelf denken dat straffen voor een verkeerd wereldbeeld slechte theologie is voor veel mensen, of ben ik te hoopvol?)

En Waar plaatsen we bijvoorbeeld de ‘emerging church’? Waar plaatsen we shane Claiborne? Of is de ‘religiometer’ door en door modernistisch?

shalom

Bram

nieuw calvinisme als idee dat we wereld verandert???

 Time magazine had een jaarlijkse special met 10 ideëen die de wereld zouden kunnen gaan veranderen, en tot grote verbazing van velen stond op de derde plaats ‘new calvinism’: het nieuwe calvinisme dus.

Nu, als er binnen het christendom één richting is die mij niet veel zegt dan is dat vrees ik wel calvinisme, waar ik zowiezo nooit veel mee heb gehad: het heeft altijd ver van mijn bed gestaan, ik ben hier in belgië opgegroeid tussen evangelische/pinksterkerken enerzijds en vrijzinnige katholieke scholen anderzijds. Maar toen ik mij meer op het internet begaf kwam ik op fora en websites regelmatig felle calvinisten tegen van het type dat alle niet-calvinisten bijna bij voorbaat verketterde. Het opstapelen van donderende rationele elementen om gelijk te hebben en de agressiviteit van bepaalde van die types heeft mij altijd afgeschrikt, en theologisch heeft het mij nooit iets gezegd, en zal dat starre deterministische wereldbeeld mij ook nooit zoveel zeggen… Laat staan alle afgeven op Arminius, alsof er een twee-partijensysteem zou bestaan waarbij één van de twee gelijk moet hebben. Er zijn zowiezo veel meer meningen dan die van Arminius en de volgelingen van Calvijn, en ook Calvijn hamerde veel minder op determinisme dan zijn latere volgelingen. Het Mohler-citaat van time-magazine zegt mij genoeg: “The moment someone begins to define God’s [being or actions] biblically, that person is drawn to conclusions that are traditionally classified as Calvinist.” Sorry, maar mij komt dat arrogant over, ik geloof dat er veel mensen de bijbel bestudeerd hebben: evangelischen, katholieken, orthodoxen, kopten, anabaptisten, etc en de meeste daarvan kwamen niet tot dat determinisme, misschien wel met een heel goede rede.

En als je dan als een van de boegbeelden van dat ‘nieuwe’ calvinisme’ Mark Driscoll krijgt, die soms zo sexistisch is dat ik mij als man al beledigd ren aangevallen voel van wat hij soms uitkraamt: sorry, ik heb geen en nog minder interesse in geweld, worstelen, macho-zever en zijn zogezegde ‘bijbelse’ rolverdelingen… Dan groeit mijn interesse niet.

Maar een andere opmerkelijke kant van het verhaal moet ook niet onopgemerkt blijven: Eén van de 10 ideëen die de wereld kunnen veranderen in 2009 is een opleving van Christendom, en niet zomaar Christendom, maar een redelijk ‘hardcore’ en compromisloze vorm ervan, die meer op God gericht is dan op de mens, na een hele tijd (ook in evangelische kerken) van heel mensgericht protestantisme. Dat op zich is in tijden van ontkerkelijking en secularisering heel opmerkelijk.

Veel mensen geloven dat religie op sterven na dood is moeten daar toch wel van geschrokken zijn denk ik: Religie is niet dood. De georganiseerde religie verliest terrein, maar vage religiositeit wint terrein, en het ‘ietsisme’ is in opkomst, naast veel relishopping en new age selfmade-godsdiensten, en ontkerkelijkt christendom. En bovendien een sterke groei van de islam, die een plaats op begint te eisen in onze samenleving. Het atheistisch optimisme dat de mens de godsdienst aan het ontgroeien is in onze wetenschappelijke tijden moet toch wel een knak krijgen denk ik…

In hoeverre dat zogezegde ‘nieuw calvinisme’ op zich hier in belgië ooit iets zal betekenen weet ik niet natuurlijk… Ik denk (en hoop stiekem) ook dat time magazine zich ergens vergist met zijn pijlen op het calvinisme te gooien, maar dat ze wel een punt hebben dat een minder mensgerichte vorm van Christendom wel eens iets zou kunnen gaan betekenen in de toekomst. Persoonlijk denk ik daarbij niet in de eerste plaats aan het deterministische calvinisme (maar dat kan mijn fout zijn) Maar hoop ik meer op een injectie van een paar dingen uit de meest vergeten (en indertijd meest uitgemoorde) tak van de reformatie: het anabaptisme. Een holistsich Christocentrisme, en radicaal discipelschap, dat zijn dingen die de wereld kunnen veranderen. Jezus in het centrum van ons leven, christen zijn niet alleen als hobbie en ‘geestelijk consumeren’, maar serieus proberen Jezus te volgen. Een Christendom dat effectief ons hele leven kost, dat niet een soort weekend-tijdverdrijf is voor op zondagmorgen, een naar binnen gericht consumerend opladen op een conferentie om daarna verder de wegen van de wereld te volgen maar een Jezus betrekken in elk deel van ons leven, en ambassadeur zijn van het Koninkrijk van God waar we zijn op elk moment.

En dat is wat ik zie in de missionaire tak van de emerging Church en new monasticism, bij shane Claiborne, Mark van steenwyk, en bij waarschijnlijk veel naamloze mensen die veel minder lawaai maken dan de Mark Driscolls vand eze wereld: een simpel maar diep volgen van Jezus, niet alleen maar ook samen. Niet de nadruk leggen op discussieren over doctrine, maar laten zien met heel ons leven dat we ze serieus nemen. Een meer eucemenische ‘mere Christianity’ misschien, die probeert om een historisch orthodox christendom te volgen, gericht op Jezus als de weg de waarheid en het leven, en een uitleven van de wet van de liefde.

Ja dat zou de wereld kunnen en moeten veranderen: Als we echt van God leren houden boven alles, en van onze naaste als onszelf. Echt onze medemens even belangrijk vinden als onszelf boven alle roerende en onroerene goederen, ons gelijk en onze reputatie en zelfs ons eigen leven. Echt God als Schepper serieus nemen, dus niet alleen discussieren over dat Hij de wereld gemaakt heeft, maar gewoon zorg dragen voor de Schepping. Nedering in liefde respectvol met de medemens omgaan, voor onze vijanden bidden en niemand afschrijven of veroordelen.

Ook ikzelf heb dan nog een lange weg te gaan…

en ik wil vragen om voor mij te bidden want ik sta nog nergens als volgeling van christus…

shalom

Bram

crea/evo-oorlogen

In evangelische kerk zijn er nog altijd mensen die “de schepping” heel belangrijk vinden. Nu op zich is de schepping eigenlijk niet zo’n probleem voor de meeste mensen, er zijn er heel veel, zelfs buiten de 3 monotheistische religies, die geloven in God als Schepper. Maar dat is niet genoeg, je moet geloven dat de zeven dagen van het scheppingsverhaal letterlijk zo gebeurd zijn, anders valt de hele bijbel in duigen…

sorry maar dat verhaal dat de bijbel in duigen valt geloof ik al lang niet meer. Zowiezo zijn er zowel nu als in andere tijden veel meer interpretaties geweest  van de eerste hoofdstukken  van genesis dan het 7-dagen-creationisme-verhaal. Veel Christenen zagen in het schepingsverhaal eerder een ‘accomodatie’ (een woord van dacht ik Calvijn), een soort van Goddelijke kleutertaal omdat we toch niet echt§ kunnen snappen wat er gebeurd is. De grote kerkvader Augustinus (met wie ik het ook niet altijd eens ben) dacht zelf dat de Schepping volledig in één moment gebeurd was, maar zag andere dingen die belangrijker waren in het scheppingsverhaal dan echt letterlijk nemen. Ikzelf zou ook zeggen dat ik geloof dat de Schepping iets is dat wij mensen niet kunnen vatten, een gebeurtenis die niet in de begrippen die ons verstand kan begrijpen te vatten is, en die op geen enkele manier in woorden uit te leggen is. Een gedicht zoals het scheppingsverhaal is dan waarschijnlijk de beste manier om aan mensen uit te leggen hoe de wereld geschapen is…

Nu voor sommigen geloof ik dan al niet meer in “de schepping” zoals zij die zien. Pech, ik geloof dat de Schepping iets veel groter is dan eender welke wetenschap zou kunnen beschrijven… En een wetenschap die volledig bestaat uit het zoeken naar gaten in de evolutietheorie en daar gelijk mee probeert te halen om te bewijzen dat God bestaat en de bijbel ‘waar’ is vind ik redelijk er volledig naast. Een citaat uit het nieuwe U2-album is hier wel handig: “Stop helping God across the road like a little old lady!!!” We moeten stoppen met proberen te bewijzen dat God de Schepper is, dat is Hij gewoon. Punt. Als we dat laten afhangen van een wetenschappelijk welles-nietes-spelletje dan hebben we niet echt veel geloof… God is groter dan al onze menselijke hersenkronkels…

Trouwens het hele argument dat evolutie en het bestaan van God mekaar uitsluiten is vooral een idee van fundamentalisten aan twee kanten (ook atheisten en ‘liberals’ kunnen heel fundamentalistisch zijn) van het oude crea-evo debat, maar veel mensen hebben die tegenstelling nooit gezien (de big bang-theorie is eerst uitgedacht door een belgische pater trouwens) Natuurlijk kan de evolutietheorie door sommigen gebruikt worden als bewijs van atheisme, maar er zijn evengoed mensen die er de hand van God in zien op één of andere manier…

Er zijn mensen genoeg die Christen zijn en in evolutie geloven. Geloven ze daarom niet in het scheppingsverhaal en gooien ze de bijbel weg? Nee natuurlijk niet, en het heeft geen zin om ze te beschuldigen, te brandmerken als slechte christenen, of wat dan ook. Als er iets is waar satan de evolutietheorie voor kan gebruiken is het wel om christenen te verdelen, en zijn techniek is heel duidelijk maar blijft werken: verdeel in twee kampen… De leugen dat er maar twee opties zijn doet zijn verdelend werk, en wji christenen zijn zo dom om daar blind in te lopen en heel de wereld onnodig af te schrikken, en satan kan in zijn vuistje lachen… Het idee van twee kampen is achterlijk, ik hoor bij geen van beide technisch gezien…

Alle christenen die ik ken, zelfs de evolutionistische, gaan er niet aan twijfelen om God Schepper te noemen. Misschien interpreteren verschillende christenen de bijbel anders, net zoals andere tijden en kerken ook andere interpretaties gaven. Er staat meer in de bijbel dan het scheppingsverhaal, en als je de waarheid van de bijbel gaat reduceren tot ‘dit is de juiste informatie, ken die en alles is ok en je gaat naar de hemel’ dan is er iets serieus mis. De bijbel is niet iets wat je moet aannemen omdat het waar is, het is waarheid om iets mee te doen. Als God God Schepper is en Jezus zegt dat we God moeten liefhebben met heel ons hart, ziel en verstand, betekent dat dan ook niet dat wij christenen op de bres zouden moeten staan om de Schepping te bewaren met alles wat we hebben. Zeggen dat we in de Schepping geloven en diezelfde Schepping gewoon richting beerput en verdommenis laten gaan zonder er iets aan te doen is voor mij zoiets als je middelvinger naar God uitsteken. Als Jezus zegt dat we onze vijanden moeten liefhebben moeten we dat doen. En als we dat dan niet eens proberen dan is er een probleem… Als Paulus zegt dat zelfs geloof en profetie en wat je maar wil niks ende noppes voorstellen als we geen liefde hebben, en Johannes zegt dat de wereld ons als Christenen zal herkennen aan de liefde onder elkaar, dan vraag ik mij af wat er mis is…

Misschien moeten we eens doen wat er in de bijbel staat ipv te proberen te bewijzen dat het wetenschappelijk waar is… Mensen gaan veel meer zien dat de bijbel waar is als we hem uitleven dan wanneer we een welles-nietes-spelletje spelen over hoe God de wereld gemaakt heeft…

shalom

Bram