gemeenschap en/of kerk…

Eén van de voor mij opvallende dingen die Shane Claiborne vrijdag vertelde was over zijn niew monastieke gemeenschap waarin hij leeft (Ik veronderstel dat dat nog steeds ‘the simple way’ is): Hij vertelde over hoe ze samen leven, samen werken, samen bidden, en samen hun leven delen voor de armen in een huis dat vol is van gastvrijheid. Al behouden ze zich ook voor om sabbat te hebben en de deur niet open te doen als dat niet mogelijk is. Maar dus heel de week leven ze samen in Christelijke gemeenschap. En zondag gaan ze allemaal naar hun eigen kerk. De een naar een pinksterkerk, de andere naar de katholieke mis, of de traditionele protestantse kerk, of een huiskerk… Die manier van Eucumene spreekt me enorm aan. Eigenlijk is elke kerk maar een filiaal van de Kerk met grote K, het Lichaam waarvan Jezus zelf het Hoofd is.

Trouwens, ik weet momenteel zelf niet hoe ik dat kan veranderen in de praktijk, maar elke keer als ik hoor of lees over dat Christelijk gemeenschapleven heb ik het gevoel dat ik iets mis. iets dat misschien wel een hele missende dimensie van het evangelie omvat waar ik geen vat op heb momenteel… Als ik naar de eerste kerk kijk, en ik zie hoe ze alles verkochten en uitdeelden en gewoon het Koninkrijk uitleefden, zodat er geen armen en behoeftigen onder hen waren. Hoe ver van mijn leven en de manier van kerk-zijn die ik ken is dat niet..

Ik moet opeens ook denken aan iets dat Andrew Jones, de rondreizende missioloog me vertelde toen hij hier aan de Schelde kampeerde met zijn gezin. Hij vertelde over een groeiende beweging van Christenen ergens in Indië, waar ze geen zondagsamenkomst hebben. Het gaat om arme mensen, die elkaar door de week zien, en samenkomen in huizen en zo door de week, als de Christenen in Handelingen die elke dag bij mekaar kwamen om te bidden en het brood te delen. Ze hebben zoveel gemeenschap dat ze geen behoefte hebben aan zondagsamenkomsten.

Misschien hebben zij wel het beste deel gekozen.

Heer ontferm U…

shalom

Bram

evangelie III: ‘cracked eikons’ of het hele verhaal vanaf de schepping

Dan gaan we na onze eerste 2 delen (I en II) maar eens over naar een andere insteek. Misschien eens proberen van inplaats van het verhaal te beginnen bij een individualistische ‘ga je naar de hemel’-vraag, het hele verhaal van de bijbel meer chronologisch volgen, vanaf de schepping zelf, niet bij de zondeval.

Een interessante benadering van het evangelie gekaderd in het hele narratief van de bijbel is die van de Amerikaan Scot McKnight over ‘cracked eikons’. Het woord eikon is grieks voor beeld, beelddrager, zoals de mens was bij de Schepping, en ook Jezus wordt zo genoemd in Kol 1:15, het beeld van de onzichtbare God.

Het hele eikon-verhaal is ondertussen gemeengoed geworden bij meer post-evangelische en emerging church-kringen. Ik kwam het bijvoorbeeld tegen bij deze interessante blogpost van Kingdom grace, één van de weinige vrouwelijke theologische bloggers.

Maar terug naar McKnight: Hij waarschuwt er voor om zoals sommige ‘leg-het-evangelie-simpel-uit’-verhaaltjes van genesis 3 naar Romeinen 3 te springen en de rest van de bijbel over te slaan. In zijn boek ‘the blue parakeet’ (zeker lezen, als je wil worstelen met moeilijke vragen over de bijbel toch…) schetst hij het verhaal van de bijbel in 5 bewegingen:

1. (genesis 1-2: eenheid): de schepping van de mens, als beeld van God (Eikon in het grieks, selem in het Hebreeuws, om één of andere reden gebruikt dus hij het woord eikon verder, en hebben anderen dat ondertussen overgenomen, dus we hebben er nu weer een woordje christelijk jargon bij waar een ongelovige geen jota van snap) De mens wordt, om niet alleen te zijn, gesplitst in mannelijk en vrouwelijk, die op hun beurt terug één zijn in hun huwelijk, en dus leven in eenheid met God, hun eigen zelf, de ander en de wereld, de tuin waarin ze leven.

2. (genesis 3-11:’otherness’): Met de zonde wordt dat beeld beschadigd, en dus krijgen we de hierboven genoemde ‘cracked Eikons’, gebroken in alle richtingen: in die van God, onszelf, andere mensen, en de wereld.

3. (genesis 12-Maleachi: nog meer ‘otherness’): Inplaats van hier direct naar Jezus te springen, of naar de romeinenbrief die het kruis uitlegt en zodus meer dan duizend pagina’s van de bijbel over te slaan, geeft McKnight hier aan dat God al aan de slag gaat met de mens doorheen alle verhalen van het oude testament. Hij vormt een ‘covenant community’ (verbondsgemeenschap) waarmee Hij aan de slag gaat, een groep van gekozen mensen, die de eenheid terug moeten herstellen, maar dat lukt niet.

4. (Mattheus-openbaring 20: Eén in Christus): Mensen, in hun ‘verbondsgemeenschap’, krijgen het niet klaargespeeld en de gebrokenheid en vervreemding blijft. Het hele verhaal krijgt een climax in de persoon van Jezus, als Mens-geworden God en de perfecte Eikon, die de wereld verzoent door Zijn menswording en leven, Zijn kruisdood, Zijn opstanding en de komst van de Heilige Geest. De gebroken Eikons vinden terug éénheid in Christus: ‘Er is Jood noch heiden, slaaf noch vrije, man noch vrouw, want allen zijn één in Christus Jezus’(Gal 3:28) en worden zo terug beelddragers, ook in eenheid met elkaar en Christus .

5. (openbaring 21-22: perfecte eenheid) of ‘consummatie’, als Jezus terugkomt.

Verder valt in dit verhaal op dat McKnight erop wijst dat het evangelie niet gaat over de individualistische relatie van 1 mens met god, maar dat God met mensen in groep, in gemeenschap werkt, eerst Israel, en dan de kerk, en dat niet alleen de verzoening met God (en vergeving van onze eigen zonden) maar ook de verzoening met onszelf en de medemens en de wereld van belang is. Alleen in Christus vinden we die eenheid.

Geen enkele samenvatting van de bijbel is perfect natuurlijk, maar deze spreekt mij meer aan en lijkt me minder éénzijdig dan de meeste evangelische standaardverhaaltjes… een holistische benadering lijkt me zowiezo wel interessant…

shalom

Bram

consumptiekapitalisme II

Wie zijn we? Waarom zijn we hier? Hoe moeten we leven? De mens stelt zich die vragen als sinds zijn ontstaan, en soms lijkt het alsof reclame, en de economie ons de antwoorden willen geven:

Wie zijn we?

We zijn radertjes in het systeem van productie en consumptie, de groeiende wereldeconomie.

Waarom zijn we hier?

Om te produceren en consumeren en zo deel te zijn van het consumptiekapitalisme.

Hoe moeten we leven?

Werken om geld te verdienen (en te produceren) en met dat geld consumeren…

Ons leven als mens staat dan ten dienste van de consumptiemaatschappij, en ons bestaan wordt gerechtvaardigd in relatie daartoe… Sorry, ik ben dan liever een alien op deze planeet. Zowiezo als Christen zouden mijn waarden heel verschillend moeten zijn dan die van het consumptiekapitalisme. Er is nergens iets in het christendom dat we moeten produceren of consumeren om het systeem in stand te houden, en dat we onze best moeten doen om zoveel mogelijk aan een ongezond economisch systeem bij te dragen dat de wereld om zeep helpt.

Integendeel! De macht van het geld (in de bijbel gepersonifiëerd als een afgod ‘de Mammon’) is duidelijk niet iets dat ons leven mag beheersen als Christen. Aan de ene kant zijn er aansporingen om te werken voor je brood in de bijbel, aan de andere kant is er de waarschuwing dat geldzucht de wortel van veel kwaad is, en wordt er vooral opgeroepen om te delen, om te zorgen voor ‘weduwen en wezen’. De grote wet ‘bemin God bovenal en je naaste als jezelf’ laat zien waar onze prioriteiten liggen: bij God de Schepper (wiens schepping we dus onder andere ook in ere moeten houden) en bij naastenliefde.

Onze identiteit ligt in onze relatie tot God, al zullen niet-christenen daar geen boodschap aan hebben, en onze relatie tot onze medemens. Het evangelie is sociaal en politiek. Alleen dat benadrukken zoals sommige vrijzinnige liberale theologen doen is geen Christendom meer, maar dat eruit halen zoals sommige conservatieve fundamentalisten doen is evengoed geen echt Christendom meer!

Jacques Ellul zegt ergens dat we de macht van de mammon kunnen verbreken, de macht van het geld kunnen breken door het weg te geven. Vrijgevigheid is altijd een Christelijke waarde geweest. Er is traditioneel iets als de protestantse werk-ethieken die blijkbaar is dat heel hard werken om voor jezelf (en je gezin) te zorgen het ideaal is… Ik ken eerlijk gezegd niet veel van de gedachten erachter, ben ook niet zo vertrouwd met gereformeerde traditie en zo. Maar zoals het op mij overkomt is het dikwijls iets van ‘laat iedereen voor zichzelf werken en voor zichzelf zorgen.’ De bijbel is veel minder individualistisch: Efeze 4:28 Laat wie steelt niet meer stelen, maar eerlijk de kost verdienen door zelf hard te werken om iets weg te kunnen geven aan wie het nodig heeft.

Delen, dat zou de Christelijke houding moeten zijn. En niet willen dan je nodig hebt. Niet begeren wat je buurman heeft, maar tevreden zijn met wat je hebt. Uiteindelijk maakt materialisme niet gelukking, en draait het leven meer om mensen dan om spullen als het gezond is, niet? Waarom zouden we altijd meer nodig moeten hebben?

Doorheen de eeuwen hebben Christenen heel radicale dingen gedaan die tegen elk kapitalistisch beginsel ingingen. Ze begonnen als beschreven in het bijbelboel de handelingen der apostelen als een soort van communistische ‘counterculture’ die niet meedeed met de romeinse maatschappij, waar mensen deelden wat ze hadden en weggaven wie nodig had. Zoals keizer Julianus (361-363 AD) moest toegeven: “De goddeloze Gallileërs [zo noemde hij de Christenen] voeden niet alleen hun eigen armen, maar ook de onze, die door ons niet geholpen worden” (Ep. Sozom. 5:16).

Natuurlijk is dat verwaterd en geinstitutionaliseerd door de jaren (zoals nu ook het geval is bij veel christenen) maar steeds waren er Christenen die terug gingen naar de basis, en die zagen dat Jezus ons opriep om niet mee te doen met de ‘rat race’ maar integendeel, om radicaal anders te zijn dan de wereld. Fransiscus van Assisi zwoor bijvoorbeeld het geld helemaal af. Twee van de grootste belgen waren katholieken die uit zo’n visie totaal tegen alles inging: Pater Damiaan ging naar de melaatsen, en Daens kwam op voor de arme arbeiders van de industrie-tijd, ondanks een vastgeroeste kerk die ver Jezus’ denken vastgeroest was in ongezonde systemen. Iets waar de kerken van vandaag voor moeten oppassen…

Wat kunnen we doen? Geen idee of iedereen geroepen is om iets groots te doen op dit vlak, maar ik weet wel waar we als Christen voor geroepen zijn om niet aan mee te doen: niet meedoen aan het consumptiecircus, niet meedoen aan de rat race. De medemens als prioriteit boven onze ongebreidelde consumptiedrift. Geen slaven zijn van de Mammon.

Zoals Shane Claiborne zegt: als we echt zouden leren om van onze medemens te houden zoals Jezus zegt, zou kapitalisme onmogelijk zijn, en communisme niet nodig…

shalom

Bramc

de ‘religiometer’ van Anne Provoost

Ik kwam dit tegen toen ik aan het surfen was. De tabel is gemaakt door Anne Provoost, een atheist dus, en komt van hier: best interessant! http://www.anneprovoost.be/nl/index.php/BemindeOngelovigen/Fragment

Ik vroeg me af of iedereen zich hier in één van de stappen kan vinden… Ikzelf namelijk niet vrees ik.

(de uitdrukking ’spreken in tongen’ is trouwens helemaal verkeerd gebruikt!)

Eerste graad: Je staat in de wereld, maar je hebt op geen enkele manier het gevoel dat je deel uitmaakt van wat je ‘een groter geheel’ zou noemen.Tweede graad: Je leeft met het gevoel dat je deel uitmaakt van een groter geheel, je voelt verbondenheid, maar je gelooft geen moment dat het grotere geheel afhangt van een kracht die buiten de wetten van de natuurkunde valt. Als in situaties van zogenaamde singulariteit de natuurwetten niet meer opgaan, is er voor jou nog altijd geen sprake van iets bovennatuurlijks, wel van andersoortige, aan relativiteit onderhevige natuurwetten.

Derde graad: Je leeft met het gevoel dat je deel uitmaakt van een groter geheel, maar je stelt dat je niet kunt weten of de grootheid die je ervaart binnen of buiten de wetten van de natuurkunde valt.

Vierde graad: Je gelooft dat de grootheid die je ervaart wel degelijk iets is wat de wetten van de natuurkunde overstijgt, maar je noemt het bewust niet ‘god’ omdat dat begrip te beladen is. Je vindt geen enkel begrip goed genoeg, dus je opteert voor ‘iets’: ‘Er moet toch íéts zijn!’

Vijfde graad: Je gelooft dat de grootheid die je ervaart een bovennatuurlijke kracht is. Je noemt die ‘God’. ‘God’ staat buiten de materie en kan alles zijn. Het is een aanwezigheid, meer is er niet van bekend.

Zesde graad: Je gelooft in het bovennatuurlijke. De onstoffelijke kracht van graad 5 is verpersoonlijkt. ‘God’ bezit menselijke kenmerken. Hij kan liefdkt. e voelen, aandacht geven, teleurgesteld zijn, hoop koesteren. Hij is volstrekt onmachtig, maar hij weet wel alles van je want ‘de haren op je hoofd zijn geteld’.

Zevende graad: ‘God’ is meer dan de aandachtige, verpersoonlijkte aanwezigheid van graad 6. Hij heeft ook plannen met je. Die plannen zijn niet altijd even doorgrondelijk.

Achtste graad: ‘God’ heeft niet alleen plannen met jou, hij heeft ook plannen met de wereld en met de andere mensen, met álle andere mensen, of ze nu gelovig zijn of niet. Niets gebeurt zonder zijn betrokkenheid.

Negende graad: ‘God’ omschrijft zijn plannen en doelstellingen zo duidelijk dat er wetten en regels uit af te leiden zijn. De meeste wetten en regels betreffen de menselijke ethiek. Verder bepaalt hij je visie op het ontstaan van hemel en aarde, leven en dood, god en mens. Er zijn straffen voorzien voor wie zich niet aan de regels houdt, en beloningen voor wie dat wel doet, zoals er ook straffen zijn voor wie de visie op het universum die wordt voorgeschreven niet aanvaardt, en beloningen voor wie dat wel doet. Je weet niet hoe je later zult worden verloond, maar je gaat ervan uit dat ‘God je niet zal teleurstellen’.

Tiende graad: Omdat ‘God’ zijn doelstellingen op aarde alleen door de mens kan bereiken, zet hij jou in om zijn wetten en regels te openbaren, toe te lichten (‘te spreken in tongen’), te implementeren, af te dwingen. In een doorgeschoten vorm kan dit betekenen dat hij jou als instrument inschakelt om op te treden wanneer iemand de door ‘God’ voorgeschreven visie en wetten niet aanvaardt.

Als we bricoleren waar ik het mee eens kan zijn krijgen we: (4) Je gelooft dat de grootheid die je ervaart wel degelijk iets is wat de wetten van de natuurkunde overstijgt. (5) Je noemt die ‘God’. ‘God’ staat buiten de materie. (6) God’ bezit menselijke kenmerken. Hij kan liefdkt. e voelen, aandacht geven, teleurgesteld zijn, hoop koesteren. (…) hij weet wel alles van je want ‘de haren op je hoofd zijn geteld’. (7) Hij heeft ook plannen met je. Die plannen zijn niet altijd even doorgrondelijk. (8) hij heeft ook plannen met de wereld en met de andere mensen, met álle andere mensen, of ze nu gelovig zijn of niet. Niets gebeurt zonder zijn betrokkenheid. (9)God’ omschrijft zijn plannen en doelstellingen zo duidelijk dat er wetten en regels uit af te leiden zijn. (10)Omdat ‘God’ zijn doelstellingen op aarde alleen door de mens kan bereiken, zet hij jou in om zijn wetten en regels te openbaren, toe te lichten.

Misschien zit ik nog het beste op 8, omdat de 2 stappen erna te ver gaan in absolutistische richting: bij 9 ben ik het totaal oneens met ‘zoals er ook straffen zijn voor wie de visie op het universum die wordt voorgeschreven niet aanvaardt’: Dan zouden alle joden, eerste christenen, middeleeuwers, etc… per definitie verdoemd zijn, of misschien wij wel omdat de het eerste eeuwse joodse wereldbeeld niet volgen… Ik denk het christelijk geloof niet vasthangt aan een wereldbeeld, maar in elk wereldbeeld opnieuw vertaald moet worden. De inquisitie dacht anders en iedereen die het geocentrische wereldbeeld verwierp kon het wel eens heel warm krijgen… Maar ik ben postmodern zeker? Zowiezo zijn er verschillende wereldbeelden geweest voor het onze in de geschiedenis van he christendom…

bij 10 zou het begin een parafrase van moeder theresa kunnen zijn, maar afdwingen is totaal uit den boze vrees ik. Dus ikzelf voel me ergens tussen 8, 9 en 10…

Waar plaats je jezelf? Voor traditionele evangelicals wordt het meestal 10 denk ik. (Al zou ik zelf denken dat straffen voor een verkeerd wereldbeeld slechte theologie is voor veel mensen, of ben ik te hoopvol?)

En Waar plaatsen we bijvoorbeeld de ‘emerging church’? Waar plaatsen we shane Claiborne? Of is de ‘religiometer’ door en door modernistisch?

shalom

Bram

nog een cartoontje (russells teapot)

russells teapot

Satan en occultisme voorbij het modernistisch paradigma? deel III

’satan en occultisme voorbij een modernistisch paradigma’… Misschien een bizar onderwerp, maar het zijn wel dingen waartegen ik opgebotst ben in mijn groei als christen met een veranderend en soms vervagend wereldbeeld…

Ik moet zelf toegeven dat mijn postmoderne wereldbeeld en bijbel-lezing geen volledig overzicht heeft over ‘de geestelijke wereld’ en wat de bijbel daar wel en niet over zegt. Heel intensief heb ik me er nooit mee beziggehouden. Om redenen die ik nog ga geven kan ik zeker niet meegaan in eender welk wereldbeeld dat het occulte en het paranormale wegduwt, maar het naturalistisch-wetenschappelijk paradigma volgen en daarbij alles wat daarbuiten valt en niet duidelijk’ van God komt’ als occult en demonisch afdoen daar zie evenmin veel reden toe (zie deel I van deze reeks)

Het is zo dat door die kunstoefening van het materialistische wereldbeeld overnemen enerzijds en anderszijds toch het bovennatuurlijke noodgedwongen een plaats proberen te geven er een vreemde situatie is ontstaan in het kerkelijk denken over die dingen, waarbij het demonische makkelijk weggetheoretiseerd wordt ofwel door anderen opgeblazen… Een stabiele houding hebben we blijkbaar niet. Veel kerken kennen het niet of negeren het, en de rest geeft het veel teveel credit…

Uiteindelijk heb ik mezelf ooit uit gemak in de eerste positie gezet, nooit officieel want ik zat altijd in een charismatische omgeving, maar het is wel heel hard naar de achtergrond verdwenen als een theoretisch probleem dat niet de moeite waard was om een plaats te hebben. Het leven is makkelijk als je een geloof hebt waarin je geen plaats hoeft te hebben voor een geestelijke wereld, en waarin alleen onze comfortabele natuurwetten heersen, behalve misschien de Heilige Geest is er niets waar je je druk om moet maken. Filosofisch gezien heb je geen kwade machten nodig om de mens tot kwaad aan te zetten, en in deze materialistische wereld zie je ook weinig bovennatuurlijke zaken…

Maar af en toe hoor je van heel betrouwbare mensen toch verhalen van dingen die niet in je wereldbeeld passen… In allerhande delen van de wereld (Indonesië, Afrika, Costa Rica) blijken dingen te gebeuren die volgens ons ‘alleen bijgeloof’ zijn echt te gebeuren. Voodoo, onzichtbare wezens, en vanalle andere dingen die je hier niet ziet… Het is heel makkelijk om dat weg te duwen natuurlijk… Maar mensen die van hier komen maken er evengoed dingen mee die niet te verklaren zijn…

En dan heb je opeens onverwacht een confrontatie die niet weg te verklaren is. Iemand die onder invloed is van ‘iets’. Een iets dat door haar spreekt, en dat dingen weet dat de persoon in kwestie niet weet. Een heel enge ervaring waar ik verder niets over ga zeggen op een openbare blog, maar het blijkt wel dat dat dat iets na veel bidden weg is. een geluk dat ik toen niet alleen was. Jezus is opeens veel echter en veel sterken dan wanneer je alleen weet met je verstand dat Hij sterker is dan ‘boze geesten’. Wow, Jezus is ECHT Heer over boze machten, en dat zelfs door mij (of ondanks mij). Heel bizar… Ik weet zelf nog steeds niet wat ervan te denken, maar ontkennen kan ik gewoon niet… ‘Het’ was echt, en Jezus was nog echter, Christus Victor!

Het bestaat dus. Kwade entiteiten die niet veel goeds in zin hebben die mensen kunnen beinvloeden en door mensen kunnen handelen in extreme gevallen. sommigen gaan het afdoen als psychologisch, maar dat kan ik niet. Ik denk dat we moeten aanvaarden dat er soms dingen zijn die niet helemaal een plaats hebben in ons wereldbeeld… En misschien kunnen we als Christen best voorbereid zijn dat zoiets kan.

De andere kant lijkt me even rampzalig, mensen die overal demonen zien die er niet zijn en dan tegen windmolens gaan vechten en mensen beschadigen. sommigen uit pinksterhoek of bepaalde ‘bedieningen van achterdocht’ en paranoise ketterjagers zijn echt gevaarlijk! Ik geloof dat behalve als er opeens zich iets manifesteert of de Heilige Geest ons 100% duidelijk iets laat zien, we zeker niet moeten gaan jagen op geesten. De ghostbusters zijn maar fictie, en Peretti-verhalen lijken me soms ook met de haren getrokken… Ik denk trouwens dat waar het licht is geen duisternis kan zijn, dus als we dicht bij God leven dat we niet bang moeten zijn van die dingen…

Een afsluitende noot: Wat mij opviel toen ik de ‘early christians in their own words’ aan het lezen was, een compilatie van vroegchristelijke texten door Eberhard Arnold, viel mij volgende zin op in de (redelijk strenge) instructies van Hypolytus over de voorwaarden om Christen te worden: is…Whoever has a demon needs purification before he takes part in the instruction. (doopinstructie was dat) De eerste Christenen waren blijkbaar net zoals Jezus en de apostelen uit handelingen bezig met het uitdrijven van boze geesten alsof het de normaalste zaak van de wereld was… Voor ons is het iets vreemds dat niet in onze wereld past…

Al wens ik niemand toe dat hij/zij het tegenkomt…

shalom

Bram

‘Gods plan met mij’, of het draait NIET in de eerste plaats om ons!!!

Mijn plannen zijn niet jullie plannen, en jullie wegen zijn niet mijn wegen – spreekt de HEER. Want zo hoog als de hemel is boven de aarde, zo ver gaan mijn wegen jullie wegen te boven, en mijn plannen jullie plannen. Jesaja 55:8-9

In het evangelische en pinksterwereldje waarin ik al heel mijn leven vertoef heb ik in de loop der jaren al vanalles gehoord over ‘Gods plan voor je leven’. Dat God een geweldig plan met ons leven heeft dat we niet mogen missen… Dus in de praktijk wordt daar meestal over gesproken als het gaat om belangrijke keuzes nemen. Met wie je trouwt, wel werk of welke studie je begint, etc… En de nadruk wordt dikwijls gelegd op het feit dat IK belangrijk ben voor God, dat God alle dingen gaat doen meewerken voor mij, etc…

Maar soms gaat het een beetje te ver die richting in, en word je gebombardeerd met het idee dat IK het allerbelangrijkste ben voor God. Of zelfs dat elke mens afzonderlijk (toch al diegenen die in Jezus geloven, de rest zijn van geen belang veronderstel ik) het centrum is van Gods plan. Dat alles in functie van ons als individu staat, dat heel het fantastische plan om mij draait, om mijn groei, en blabla… dat ligt natuurlijk heel lekker in onze lekker individualistische maatschappij. Maar het is nu net dat individualisme dat erin geslopen is, dat mij heel ongezond lijkt, en contra Christus. Als we daar te ver in meegaan dan gaan we echt geloven dat het om ons draait, dat God in functie van ons staat…

En dat is nu net waar ik niet meer in kan en wil geloven,dat Gods plan voor mij in de eerste plaats om mij draait. Gods plan is groot, en gaat over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, en het Koninkrijk hier en nu vestigen. En natuurlijk is zijn plan met mij daar deel van. Maar ik sta in functie van het grote geheel. Niet omgekeerd… wij zijn deeltjes van iets dat groter is dat we kunnen vatten. En het is fantastisch dat God zich daarbij ook in ons mensjes interesseert. dat Hij ieder van ons inpast in Zijn plan. Dat we allemaal deel zijn van het Lichaam van Christus…

Maar Wijzelf zijn niet het doel. Wij zijn maar de ‘aarden vaten’ waar de Schat in zit… Als we er als iets luitend over kunnen zeggen: Gods doel is het bouwen van het Koninkrijk, en het klaarmaken van Zijn bruid voor het Grote Bruiloftsfeest. Okay, dat laaste klinkt zeer mystiek; maar ik vind even geen andere manier om het te zeggen… Het draait niet in de eerste plaats om ons. Als we het al eerder aangehaalde beeld van Paulus nemen dat wij het Lichaam van Christus zijn, dan zijn we maar kleine componentjes van het grote geheel. Waarin we allemaal nodig zijn, maar het draait NIET in de eerste plaats om ons.

Als je iets wil dat in de eerste plaats om JOU draait, ga naar één of andere zelfhulp-praatgroep of zo. sterker gesteld: Het is het moderne satanisme van Lavey dat het eigen zelf aanbidt, niet het christendom. Als volgeling van christus moet je sterven aan Jezelf, en je eigen kruis opnemen.  Het Christendom  gaat wel over God als liefdevolle Vader, maar die is in geen geval een kruising tussen sinterklaas en de geest van Alladin… Hij is de  onze Vader en Schepper, en houdt van ons, maar we kunnen Hem niet in onze binnenzak steken of voor onze kar spannen.

En God mag dan verliefd op de Kerk als bruid van Jezus, onze kleine groepjes zijn niet het doel… Onze taak is het verbreiden van het Koninkrijk, en dat naar de wereld rond ons brengen. Licht en zout zijn in deze donkere en smakelijke en aan bederf onderhevige maatschappij. Het draait niet om onze structuren, groepen, gebouwen,… Die dingen staan allemaal ook maar in functie van Gods plan, maar kunnen geen uiteindelijk doel zijn.

Het draait niet om ons. Het draait om God, het draait om Jezus, het draait Gods grote doel, Zijn Koninkrijk en zijn Lichaam, maar wij zijn maar een klein celletje in het grote geheel.

Misschien moeten we doen als de zusters van naastenliefde van moeder Theresa, die elke dag beginnen met het bidden van het zogenaamde ‘gebed van Fransiscus’. Ik denk dat dat alles wel in het juiste perspectief brengt:

Heer, maak mij een instrument van Uw vrede.
Laat mij liefde brengen waar haat heerst,
laat mij vergeven wie mij beledigde,
laat mij verzoenen wie in onmin leven,
laat mij geloof brengen aan wie twijfelt,
laat mij waarheid brengen aan wie dwaalt,
laat mij hoop brengen aan wie wanhoopt,
laat mij licht brengen aan wie in duisternis is,
laat mij vreugde brengen aan wie bedroefd zijn.

Laat mij niet zoeken getroost te worden, maar te troosten,
niet begrepen te worden, maar te begrijpen,
niet bemind te worden, maar te beminnen.

Want het is toch door te geven, dat men ontvangt
door te verliezen, dat men vindt
door te vergeven, dat men vergiffenis ervaart
door te sterven, dat men verrijst tot het eeuwige leven. Amen.

shalom

Bram

waarom ik niet anders kan dan postmodern en christen zijn…

Een bekentenis: Ik kan echt niet anders zijn dan christen. Volgeling van christus. Ironisch is wel dat het mij aan de andere kant dikwijls niet lukt om echt Christus te volgen in de praktijk. Maar ik kan niet anders dan proberen en daarin groeien, Jezus kan mij blijkbaar niet loslaten…

Sommigen zullen zeggen dat het simpelweg komt omdat ik zo ben opgevoed. Dat is wel waar, maar dat kan zeker niet deterministisch gesteld worden: er zijn echt enorm veel mensen die ik ken die net als mij gelovig zijn opgevoed die afgehaakt zijn. Dus dat is geen antwoord op de vraag waarom ik nog steeds Christen ben. Het is ook zo dat ik veel van de dingen waarop de mensen van mijn generatie zijn afgeknapt best snap. Waarschijnlijk zou ik veel van die mensen die indertijd met mij op kamp geweest zijn en die nu allang niet meer geloven best kunnen begrijpen. Maar soms vraag ik mij af wat de dingen waar ze op afgeknapt zijn iets met Jezus te maken hebben. En of Jezus niet zelf ook was afgeknapt op veel dingen…

Ik moet zeggen, ik neem zeker niet alles klakkeloos aan van ‘de kerk’, in dit geval de evangelische traditie, als er zoiets zou bestaan in een wereldje dat soms teveel op hypes lijkt te draaien. Er zijn veel dingen, waar ik het niet mee eens kan zijn, en die mijn geloof zwaar zouden naar beneden halen moest iemand mij kunnen overtuigen dat het toch zo is vrees ik. Ik heb grote moeite met ‘left behind’-eindtijdkitch, met superioriteitsdenken, welaartsevangelie met mensen die God als automaat gebruiken om alles te krijgen wat ze nodig hebben, en met uit de context gehaalde en op andere manieren misbruikte bijbelverzen. En nog veel meer dingen die mij absoluut niet verder bij God kunnen brengen.

En ja, misschien ben ik soms een tikkeltje ‘post-evangelisch’, en ben ik eigenlijk zowiezo redelijk postmodern, al ben ik dat woord ondertussen kotsbeu en weet ik dat ik het nog veel ga gebruiken in dit essay… En sorry, ik kan niet anders zijn dan gematigd postmodern vrees ik, het is zoeist als vlaming zijn voor mij, ik ben het gewoon van nature uit… Ik heb vrees ik een sterk wantrouwen alle claims van absolute waarheid, en ik kan niets met het overanalytische modernistische denken. Ik kan ook niets met fundamentalisme van enige soort (inclusief Richard Dawkins) en ik heb veel meer aan verhalen en symbolen dan aan analyse en dissectie… Ik zie ook veel meer in het joodse rabbijnse systeem waarbij een vraag niet beantwoord werd met een pasklaar antwoord, zoals wij altijd direct willen, maar met 10 andere vragen om mee te worstelen, waarbij je als mens en gelovige groeit door ermee te worstelen, dan ik zie in een alles willen antwoorden en de bijbel gebruiken als een boek om overal antwoord op te vinden. Ik geloof trouwens niet dat de bijbel zo geschreven is.

Misschien is het postmodernisme gevaarlijk omdat het te diffuus en relatief is, maar ik vanuit mijn gezichtspunt zie evenveel gevaar in het modernistische synchretisme (geloofsvermenging) met het rationalistische ‘wetenschaps’denken dat het geloof en heel de wereld helemaal dissecteert en vastprikt als een gedroogde vlinder. Dat paradigma is voor mij failliet, en niets kan mij er terug in brengen. En ik zie hoe het Christendom veel schade heeft opgelopen door er teveel van te absorberen. Dat het postmodernisme het christendom schade kan toebrengen is natuurlijk ook waar. Christus overstijgt modernisme, postmodernisme, en alle andere wereldbeelden, en kan dat ook niet anders… Maar aan de ene kant moet het christdendom gecontextualiseerd worden in elk wereldbeeld -inclusief ingaan tegen wat er mis is daarin- en anderzijds geloof ik sterk dat het postmodernisme wel bepaalde dingen kan en zal rechttrekken die beschadigd zijn in het modernisme…

Oke; Wat ik niet ben en nooit zal zijn: een ‘hardcore postmodernist’ die alle waarheid ontkent. Integendeel, ik geloof zo sterk in de Waarheid, dat ik niet geloof dat wij ze ooit 100% gaan kunnen vatten, vastleggen, communiceren of 100% accuraat en volledig vastleggen in -bijvoorbeeld- een systematische theologie. Elke theorie is maar een benadering. Elke menselijke uitspraak wordt beperkt door de manier waarop in een gegeven taal begrippen zijn afgebakend. Niemand kan claimen de absolute waarheid op zak te hebben, omdat ze te groot is om ooit helemaal te vertalen naar dingen die we in menselijk gestructureerde woordjes kunnen gieten…

Leidt dat dan tot een ‘iedereen heeft evenveel gelijk’? Natuurlijk niet. Sommigen zitter er dichter op dan anderen, en en bepaalde mensen zitten er helemaal naast. Waarschijnlijk zit in de meeste gevallen niemand er 100% op, maar als we een hoog genoeg percentage hebben, kunnen we verder. Kijk naar de geschiedenis van het christendom, naar al die groepen en individuen die allemaal een iets andere theologie hadden. Geen 2 christenen zullen het ooit eens zijn op alle punten. Is dat een probleem? Niet altijd. Zijn alle dingen even waar? Natuurlijk niet…

En nog iets: Als Christen geloof ik niet dat de ‘waarheid’ zoiets is als een hoop geformuleerde stellingen die de juiste leer moeten ‘vangen’. De waarheid is een persoon: Jezus (‘de Weg, de Waarheid en het Leven’) En het christendom is niet zoals ik bepaalde mensen soms zie doen een geloven in een hoop stellingen en waarheden en dat is het. Het christendom is leven en Jezus volgen. Jezus zei nergens om de mensen te overtuigen van ‘de waarheid’. Hij droeg zijn discipelen op om discipelen te maken, volgelingen, mensen die een veranderd leven hebben. Zo mag het ‘goede nieuws’ ook niet iets zijn dat we intellectueel kunnen aannemen en dat is het, maar is het iets dat ons leven ten goede moet transformeren, en liefst ook goed nieuws is voor de mensen om ons heen.

Ik ben Christen, of ik probeer dat toch te zijn, en ik kan niet anders, want ik ben gegrepen door Jezus. Niet de Jezus die alleen kwam om te sterven, en als we maar in ‘het kruis’ geloven is alles oké en gaan we naar de hemel. Dat is en vreselijke versimpeling van het Christendom die eigenlijk even destructief is als de vrijzinnige Jezus, ontdaan van alle bovennatuurlijkheid, die alleen maar een ‘goede leraar’ is. (probleem is ook dat geen enkele ‘goede leraar’ echt gevolgd wordt…) Ik ben gegrepen door de Jezus, ‘goede leraar’ en Zoon van God die mij blijft trekken en ‘kom, volg mij’ fluistert. De Jezus die de radicale wet van de liefde als basis gaf, de Jezus die opkwam voor mensen voor de mensen waarvoor niemand opkwam (om een vrijzinnig-katholieke godsdienstleraar dieooit had te citeren) Jezus die kwam met het Koninkrijk, en met goed nieuws. De Jezus die leerde om nederig voeten te wassen ipv macht en geweld. De Jezus die uiteindelijk eindigde aan het kruis, maar die door de dood niet gegrepen kon worden. De Jezus die bij ons is in de Heilige Geest.En dat is een heel leven verder op weg zijn, leren, worstelen, en groeien in relatie met Hem, en met mijn mede-gelovigen en alle andere mensen. We moeten samen vooruit…

shalom

Bram
ps: deze blogpost van henri is ook heel interessant

Jezus, het kruis, en het hoe van de verlossing…

Bijna pasen, en dat is de tijd dat wij Christenen nadenken over de dood van Jezus.

Dat het leven, de dood én de opstanding van Christus van groot belang zijn is heel duidelijk, maar het hoe daarvan is een andere kwestie. Té dikwijls wordt het allemaal door evangelischen heel erg verengt, tot een ‘Jezus kwam om te sterven voor ons.’ Punt. Maar waarom we dan vier evangeliën hebben die vertellen over de woorden en daden van Jezus, en waarom Jezus dan uit de dood opgestaan is is mij een vraag…

Er zijn in de loop der tijden verschillende theoriën geweest over hoe Jezus ons gered heeft. Ik denk dat het in de eerste plaats belangrijk is om te weten dat dat zo is, en misschien ons ook eens de vraag te stellen waarvan (is het wel alleen maar de ‘hel’ -hoe die ook ingeuld word?- na dit leven?) En al die verhalen over het hoe zijn eigenlijk maar metaforen, beelden. Het is waarschijnlijk iets wat we toch niet zullen snappen, maar zeker modernistische westerse mensen willen alles snappen, en dan moeten ze maar overal theoriën op plakken.

Waarschijnlijk zijn het allemaal invalshoeken die mekaar aanvullen. Het is zeker niet zo dat één uitleg bijbels zou zijn en de andere niet, elke theorie is wel met bijbelverzen te bewijzen. In het boek hebreëen wordt de joodse metafoor gebruikt waarin Jezus zowel het perfect offer als de perfect hogepriester is. De taal van losprijs komt uit het evangelie van marcus, waarbij de losprijs in de eerste plaats loskopen uit slavernij is. De eerste brief van Petrus ziet Jezus’ lijden als een voorbeeld om na te volgen. En Paulus spreekt over Jezus de overwinnaar die de machten en overheden overwonnen heeft. Enzoverder…

Een eerste beeld waar ik zelf aan zou denken is dat van Jezus’ woorden zelf: “De Mensenzoon is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen en Zijn leven te geven als losprijs voor velen.” Het idee van Jezus als losprijs om de mens los te kopen uit de handen van Satan was heel belangrijk de eerste 1000 jaar. Een variant daarop is de Christus Victor theorie, met nadruk op Christus als overwinnaar. Jezus, de vleesgeworden God, is mens geworden en heeft zichzelf vrijwillig gegeven in handen van het kwaad, maar dat dat kon hem niet overwinnen en heeft zo alle kwade machten overwonnen en de mensen zo uit hun slavernij van zonde en het kwaad gered. Dat beeld zien we heel duidelijk in ‘de leeuw en het betoverde land achter de kleerkast’: Aslan (Jezus) neemt de plaats in van Edmond (de zondaar), op wie de witte heks(het kwaad) recht heeft. Maar omdat Aslan onschuldig is en zich vrijwillig geeft, kan het kwaad en de dood hem niet overwinnen, en uiteindelijk delft de witte heks het onderspit en is Edmund gered…

De echte strafvervangingstheorie zoals we die in evangelische middens kennen (‘penal substitution’) komt eigenlijk pas de 16e eeuwse reformatie, maar is een verderbouwen op de ideëen van Anselmus (11e eeuw): De schuld van de zonde was zo groot dat de mens die niet kon betalen, en alleen God zelf, mensgeworden als Christus, kon dat doen. Dus Hij onderging de straf die wij verdienen in one plaats.

Verder is er nog de ‘moral influence’ theorie, (geen idee wat de nederlandse term is), een reactie op Anselmus uit ongeveer dezelfde tijd, die in het kort stelt dat de zelfopoffering van Jezus voor ons ons een zo sterke daad van Liefde van God is dat ze ons zou moeten bewegen tot bekering en geloof. Of in een iets andere versie zelfs een voorbeeld voor ons, dat we onszelf moeten leren geven en moeten delen in het lijden van Jezus (wat bijbels is!) De zelfopoffering van Jezus heeft dus niet alleen iets tot stand gebracht in het jaar 33 in de hemelse gewesten, maar moet iets worden dat ons inspireert en waarnaar we gaan leven. Daar kan ik me ook wel in vinden, en ik geloof niet dat we dat zomaar onder de mat mogen vegen…

de eerder besproken strafvervangings-theorie is heel belangrijk voor veel evangelische en gereformeerde Christenen, die alles wat maar een beetje daarvan afwijkt als ketters bestempelen soms zelfs. Iets wat spijtig is, er zijn meer invalshoeken en die hoeven mekaar niet tegen te spreken. Dat het historisch gezien een redelijk late uitvinding is, en niet de belangrijkste wordt hierbij ook totaal genegeerd. Er moet trouwens ook nog opgemerkt worden dat deze theoriën uit de westerse kerk komen, en dat de oosters-orthodoxe kerken bijoorbeeld het nog anders zouden uitleggen. Dus er zijn gewoon veel theoriën. En een theorie is maar een manier van mensen om iets uit te leggen. Geen absolute waarheid, maar een manier om iets uit te leggen dat in dit geval gewoon een mysterie is. Maar is geloof niet altijd een beetje mysterie?

De conclusie blijft: als Christen geloof ik dat Jezus Christus redding heeft gebracht, dat God mens geworden is en in ons lijden gedeeld heeft. Dat zijn kruisdood niet alleen een in onze plaats sterven was maar ook een vorm van ‘revolutionaire onderwerping’ was. (over die term moet ik ook nog eens schrijven) En dat de dood hem niet kon overwinnen en dat Hij uiteindelijk het kwaad en de dood overwonnen heeft als Christus victor. Verder zijn de verschillende metaforen uit de bijbel interessant, maar misschien niet allemaal even relevant in ons hedendaags paradigma…

Maar Jezus kwam om meer dingen te doen dan te sterven, en Hij is opgestaan! Misschien is het tijd om wat meer aan de opstanding en het leven te denken! En daarin te leven!

zegen aan ieder!

shalom

Bram

‘links’ en ‘rechts’ of ongezond pakketjesdenken

Wat ikzelf heel vermoeiend vind, en bovendien heel onzinnig en soms regelrechte verspilling van tijd en energie, zijn discussies over ‘links’ en ‘recht’, en mensen die bijvoorbeeld zeggen rechts te zijn, en alles wat buiten hun eigen ideëen valt dan als ‘links’ afdoen, of omgekeerd.

Waar komen die twee termen eigenlijk vandaan? Historisch gezien komt het vanuit de tijd van de Franse revolutie, de woorden verwezen oorspronkelijk naar de positie waarin de verschillende partijen in het parlement zaten (links of rechts van de voorzitter). Dat is de diepzinnige betekenis van de termen… En zoals al duidelijk: ik geloof niet in het nut van zulke onderverdelingen als ‘links’ en ‘rechts’ of ‘conservatief’ en ‘progressief’, zeker niet als ze vastpinnend gebruikt worden, en ik denk zelfs dat dat soort van ‘ideëenpakketjes heel schadelijk zijn voor ons denken, en ook  vooral voor ons christelijk denken…

Wat bedoel ik met ideëenpakketjes? Bijvoorbeeld amerikaanse Christenen zijn meestal ‘pro-life’, een term die mij op zich zeker aanspreekt. Maar als je dan verder kijkt dan gaat dat alleen over ongeboren menselijke levens (die zeker beschermd moeten worden) maar is het verder blijkbaar logisch dat mensen die pro-life zijn ook pro-oorlog, pro-wapens, pro-doodstraf,… zijn. Dat zijn dingen die om één of andere reden nu gelinkt zijn, maar die NIET per definitie bij mekaar horen. Integendeel. Het pakketje heeft goede dingen en slechte dingen bijeen, en de term zelf wordt geweld aangedaa als ‘pro-life’ gelinkt wordt aan voor wapens, doodstraf en oorlog zijn…

Als je de bijbel zou pakken en bijvoorbeeld de woorden van Jezus analyseren, dan zouden we zien dat er dingen bijzitten die in onze hokjes ‘links’ en ‘rechts’ zitten, en dingen die zelfs er helemaal buitenvallen omdat ze te revolutionair zijn… Jezus (en het meeste van de bijbel) vallen buiten de categoriëen die onze wereld zo graag heeft. En we moeten een manier vinden om te communiceren dat wij niet in de hokjes ‘rechts’ en ‘links’ passen, maar het goede dat in beide te vinden is bevestigen, en de nadruk leggen op Christus. Op liefhebben van de medemens en dus respect hebben en zorg dragen voor iedere mens, geboren of ongeboren, dichtbij of veraf, en het eren van de Schepper door zorgdragen voor de Schepping! Of we dat met politiek kunnen verenigen naast dat vooral zelf in ons eigen leven en in onze gemeenschappen te doen daar ga ik me niet over uitspreken…

Hetzelfde met de termen progressief en conservatief. Sommige dingen zijn goed, en zijn het waard om te houden en te beschermen, dus dan is het goed om conservatief te zijn, op dat punt dan toch… Andere dingen zijn niet goed, en moeten verbeterd worden; dan moet je progressief zijn op dat punt… 100% conservatief of progressief zijn is gewoon zever, want er zijn altijd dingen die het waard zijn om te behouden, en dingen die moeten veranderd worden… Bovendien zijn onze politiekers zoals bijvoorbeeld socialisten, groenen en liberalen heel conservatief (vastgeroest in tradities zelfs) in hun zogenaamde progressiviteit… (net zoals Dawkings eigenlijk een zware fundamentalist is in zijn atheist zijn, de ironie…)

Mijn voorstel voor ons Christenen: afschaffen die handel: de vlag dekt de lading niet, de pakketjes brengen dingen bij elkaar die niet met mekaar verbonden moeten zijn, en het brengt ons geen stap dichter bij Christus… Misschien hebben we een vernieuwing nodig van ons denken die ons bevrijdt van de gelijkvormigheid met denken in pakketjes en hokjes van de wereld… Wij horen bij Christus, en zijn niet te vangen in de hokjes van deze wereld…

of wel? En als dat zo is, horen we dan wel echt bij Christus???

shalom

Bram