‘blog van Brambonius’

december 2, 2007

de mens als duistere schepper

Okay, nog een stukje Ellul-achtige techniek-kritische filosofie, ik hoop dat iemand kan volgen en als iemand er iets op te zeggen heeft is alle commentaar en feedback welkom…

We beginnen bij het begin: “In den beginne Schiep God de mens naar zijn beeld en gelijkenis”, de mens is dus zelf gemaakt gelijkend op de schepper. Maar tegelijk leven we in een gevallen wereld waarin alles aan verval onderhevig is. De mens is dus wel in staat om te scheppen, maar zijn schepping zal en kan nooit perfect zijn, en dikwijls zit er een duister kantje aan. Want de mens is als schepper geschapen naar het beeld van de Schepper, maar evengoed gevallend door de verleiding van de slang die hem vertelde dat hij ‘als God’ (de Schepper) zou zijn…

Neem bijvoorbeeld om het concreet te maken een recente schepping van de mens: de auto. Een prachtige uitvinding, die heel nuttig is om een mens van punt A naar punt B te brengen. Maar de keerzijde van de medaille is er zeker ook. Ten eerste is er het risico op ongelukken, er sterven veel mensen dankzij auto’s. Bestuurders die in fout zijn, maar ook onschuldigen die op het verkeerde moment op de verkeerde plaats waren.
Bovendien is een auto een ding dat energie nodig heeft. De voorraad aan fossiele brandstoffen die al van voor mensengheugenis begon onder de grond liggen wordt er op sneltreinvaart doorgejaagd dus, al had het anders gekund, want de electrische en de verbrandingsmotor werden tegelijk ontwikkeld… De mens als schepper had -en heeft- dus ook andere mogelijkheden, maar die zullen ook wel hun duistere kant hebben. Als we bij de verbrandingsmotor blijven en de fossiele olie door bio-diesel vervangen kan het wel eens gebeuren dat landbouwgrond waar voedsel verbouwd volgezet wordt met koolzaad, waardoor er minder voedsel is…

Een ander voorbeeld is de rekenmachine. Heel handig, want dan hoeven we niet zelf te kunnen hoofdrekenen… En uiteindelijk kan ik amper nog hoofdrekenen en heb ik dat ding nodig voor sommen die ik anders wel had kunnen doen, als ik dat ding niet altijd gebruikt zou hebben… We kunnen niet meer zonder. Datgene wat we maken gaat ons beheersen, en datgene wat we gebruiken gaat uiteindelijk ons gebruiken… We zitten nu in een maatschappij vol spullen die we gemaakt hebben om ons leven simpeler te maken, maar die veel van onze tijd en aandacht en energie vragen, en zonder welke we niet meer zouden kunnen leven… Uiteindelijk zijn we slaaf van willoze dingen die ons zouden moeten dienen. GSM, computer, auto, allemaal maken ze ons afhankelijk… Allemaal ‘herscheppen’ ze ons zelf. We zijn geen heer en meester van de schepping, we zijn de slaven van onze eigen schepping…

Hetzelfde klopt trouwens niet alleen met technologie, maar ook met onze huidige politieke systemen. We creëren -uit angst voor een dictatuur- systemen die niet door 1 mens geleid worden. Het gevolg is dat ze zelf een eigen leven gaan leiden, en uiteindelijk het systeem de leidersgevangen zet, en zelf voortgaat. Burocratie is Frankenstein all over again. En dat is onomkeerbaar, dat is tot de barbaren ons overwinnen en onze beschaving omverwerpen of zo…

Uiteindelijk schieten we ons doel voorbij, of is er zelfs geen doel meer. Oorspronkelijk maken we de dingen omdat we ze nodig hebben, bijvoorbeeld een mand om dingen in te doen, maar de volgende logische stap is dingen maken omdat ze gemaakt kunnen worden. Dat kunnen we zien als we de TV opzetten, en kijken naar de reclame… Veel dingen die we maken zijn nutteloos, maar ze zijn er en dus daarom moeten we ze kopen… Het feit dat iets gemaakt kan worden is rechtvaardiging genoeg om het te maken, of we het nu nodig hebben of niet… Ook wetenschappelijk denken we zo. Het feit dat iets mogelijk is is genoeg reden om het te doen, en dus zitten we nu met de atoombom, klooien met embryos, mensen op de maan, genetisch gemanipuleerde planten, etc… Het kan, en we hebben het geld en de mogelijkheden, dus waarom niet? Ik zou willen antwoorden met de woorden van paulus dat alles toegestaan is, maar niet alles nuttig… en dat is zelfs nog een understatement…

Wat is de conclusie als christen? Ten eerste natuurlijk dat we idd als beeld van de Schepper zelf een scheppend vermogen hebben, maar dat we daar mee moeten oppassen. Het feit dat we iets kunnen maken of doen op zich is helemaal geen rechtvaardiging om dat ook te doen. Ook moeten we oppassen met de scheppingen van de mens. Ze mogen ons niet gaan beheersen, en ze mogen niet onze prioriteit zijn. Of het nu gaat om werktuigen, luxe-artikelen, of ideëen of politieke systemen, ze mogen niet onze hoofdfocus zijn. Die moet liggen bij God, bij Jezus, bij de liefde tot de medemens!

De vraag hoe we remee moeten omgaan is moeilijk te beantwoorden, als we alleen al naar het voorbeeld van de auto kijken. Moeten we de auto laten vanwege zijn duistere kantjes? Uiteindelijk zou dat onmogelijk zijn, we leven als mensen in een door mensen gemaakte wereld, en elke medaille heeft zijn achterkant… We kunnen niet alles laten wat een dusiter kantje heeft, maar we moeten er wel mee oppassen… En ons zeker niet laten beheersen door technologie, of luxe… Simpel leven lijkt me eigenlijk wel iets logisch voor een Christen, ons zo weinig mogelijk laten beheersen door al die dingen. Het koninkrijk moet onze eerste zorg zijn. God liefhebben bovenal en onze naaste als onszelf. Als Christen moeten we die prioriteiten hebben, en leven in de leiding van de geest inplaats van ons te laten meesleuren door onze eigen scheppingen…

hier moet ik zelf ook mee aan de slag denk ik…

shalom

Bram

2 reacties »

  1. Wa zit gij hier allemaal te zeveren? Ten eerste: there’s no such thing as ‘de schepping’! Wie gelooft daar nu nog in? Ikzelf ben overtuigd atheist, maar respecteer de mening van anderen. Toch begrijp ik niet hoe iemand nog kan geloven in een god. In onze wetenschappelijke maatschappij waar de evolutie duidelijk waarneembaar (niet alleen in diersoorten maar ook bijvoorbeeld in de mode), waar de big bang wetenschappelijk bewezen is! Hoe kan men dan nog geloven in een schepping, in een god? En als er dan al een god zou zijn, waarom al die natuurrampen en verkrachtingen, moorden,…?
    Groetjes,
    een atheistje

    Reactie door eva — januari 16, 2008 @ 3:43 pm

  2. welkom…

    Ten eerste, ik ben christen, en ik ken veel christenen, en ook een paar moslims en mensen van andere religies of met een new-age dooreengeklutst geloof… Die geloven allemaal in God… Ook het ‘ietsisme’ of het vage religieuze ‘ik geloof in iets maar weet niet in wat’ is heel sterk aan het opkomen en het pure atheisme is aan het afnemen… Hoe je erop komt dat ik de enige ben die zo gek is van in God te geloven snap ik dus niet zo goed, of je moest in een beschermd wereldje zitten…

    Dat de wetenschap niet op alles een antwoord heeft en alleen binnen zijn zelf-afgebakend materialistisch kader iets zinnig te zeggen heeft lijkt me logisch, ik denk dat behalve de religie ook de filosofie ons op veel vlakken verder kan helpen dan de wetenschap..

    Wat evolutie te maken heeft met het wel of niet bestaan van God weet ik niet, ik ken zelf genoeg mensen die in God en evolutie -“God schiep door evolutie”- geloven, ik denk dat de katholieke kerk officieel dat standpunt heeft trouwens… Schepping en de evolutie-gedachte hoeven mekaar dus niet uit te sluiten… Het probleem met evolutie is de progressiviteitsmythe, het naieve geloof dat vooruitgang altijd beter en geavanceerder hoeft te worden… Meestal is de waargenoemen evolutie (oa in de mode) niet veel meer dan altijd andere variaties op een thema… maar de mode van de jaren 70 is niet primitiever dan die van de jaren 2000; dat is maar chronologisch snobisme… Tis alleen dat we sinds de technische revolutie alleen vooruit zijn gegaan en nu naievelijk lijken te denken dat dat logisch is… dat vooruitgangsgeloof komt op die manier alleen bij ons voor, en mensen van andere tijden en culturen denken totaal niet zo…

    En dat ‘als God er was, waarom al die rampen, etc…’ argument, dat moet je mij ook eens uitleggen. Wat verwacht je van God als Hij zou bestaan? Trouwens, ik geloof niet in een minister van verkeer, want er zijn teveel verkeersongevallen…

    shalom

    Bram

    Reactie door brambonius — januari 16, 2008 @ 7:57 pm


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: