‘blog van Brambonius’

november 18, 2008

to hell with hell (?)

Filed under: Christendom, filosofie, theologie — Tags: , , , — brambonius @ 11:57 am

gelovige beminden,

Vandaag denk ik even na over de hel. Niet bepaald een populair deel van het Christendom, en ook wel denk ik één van de grootste tegenwerpingen tegen het christendom. Want hoe zou een God die zegt liefde te zijn nu mensen voor eeuwig (zonder enige vorm van einde dus) kunnen martelen op de ergst mogelijke manier? Laat staan mensen die niet ‘slecht’ zijn maar gewoon in de verkeerde God geloven omdat niemand ze ooit iets over het christendom gehoord hebben…

Een eerste opmerking is dat de bijbel niet echt zo duidelijk is over het onderwerp als traditioneel lijkt, en dat er ook in de traditie geen overeenstemming is… Het onderwerp komt eigenlijk niet voor in het oude testament, al zijn er (vooral oude) bijbels die het hebreeuwse woord sheol zo vertalen, hoewel het eigenlijk beter vertaald wordt met dood, dodenrijk of zelfs gewoon graf. Veel interesse in leven na de dood hadden de oude joden ook niet trouwens, en de meeste verwijzingen ernaar die wij zien in het oude testament zijn waarschijnlijk associaties die wij (of de vertalers) gemaakt hebben op basis van traditionele ideëen over de hel. In het nieuw testament is het ook niet bepaald iets dat zoveel genoemd wordt, en als je alles naast elkaar legt en kijkt naar de manier van kijken die eerste-eeuwse joden hadden lijkt er niet bepaald een duidelijk beeld in te zitten zoals de traditie meestal doet vermoeden. Wat wel duidelijk wordt vermeld is de ‘opstanding van de doden’. Het meest duidelijke voorbeeld in jezus’ woorden, de parabel over de arme lazarus en de rijke wordt trouwens ook traditioneel niet als over de hel gaande beschouwd, maar over een dodenrijk met de afwachting van het oordeel (en de ‘echte hel’ en de hemel) en geeft dus eigenlijk alleen maar meer verwarring dan om het traditionele beeld te bevestigen. Ook moet gezegd worden dat ‘eeuwigheid’ in het hebreeuwse denken de woonplaats van God is, maar dat het concept van een tijdloze eeuwigheid niet hebreeuws is maar grieks. Dus hebben we ook nog eens de 2 alternatieve visies op ‘de hemel’ van een lichamelijke heropstanding in een hernieuwde materiële aarde, of een binnengaan in een ‘eeuwigheid’ met een meerdimensionele tijd waar we ons niet veel bij kunnen voorstellen.

Zo eenstemmig is de traditie ook niet trouwens… Er is niet alleen het beeld van de hel als eeuwig gepijnigd worden zonder ophouden met een fysiek al dan niet metaforisch vuur… Er zijn al vanaf Origenes (rond het jaar 200) stemmen geweest in het Christendom die in alverzoening geloofden, of met een modern woord ‘universal reconciliation’, al dan niet na een louteringsperiode/vagevuur voor zondaars, en aan de andere kant is er (weer een moeilijk woord, de theologie zit er vol van…) het meer op het joodse beeld aansluitende en ook al heel oude annihilationisme, of ook de erop lijkende leer van “voorwaardelijk eeuwig leven” waarbij gezegd wordt dat alleen de ‘geredden’ eeuwig leven hebben, en de rest van de zielen gewoon ophouden te bestaan na de dood of na het oordeel (waarbij het vuur dan wordt opgevat als een symbool van volledige vernietiging) Dat idee kwam al voor bij Justinus de martelaar in de tweede eeuw en bij veel andere kerkvaders, en die mogelijkheid wordt ook opengehouden door bijvoorbeeld moderne anglicanen als N.T. Wright.

Trouwens, een probleem dat ik altijd gehad heb met de pinkster- en evangelische kringen waarin ik vertoefd heb is dat er hele groepen van mensen zijn die klakkeloos aannemen dat iedereen die niet-christen is naar de hel gaat om voor eeuwig te branden, iets wat oneindig veel erger is dan eender wat in deze wereld dat wij ons kunnen voorstellen. En toch is het alleen passieve kennis, en doen we niet eens moeite om de mensen rond ons te waarschuwen met al wat we zijn. Als het verhaal van de hel echt zo zit, lijkt mij dat de enige logische manier vrees ik… Als we onze naaste moeten liefhebben als onszelf en zomaar naar de hel laten gaan zonder verpinken, wat voor monsters zijn wij eigenlijk?????

Ik geloof ook dat het prediken van de hel zelf eigenlijk een verschrikkelijk slechte manier om mensen te ‘bekeren’ als dat alleen inhoudt zeggen dat ze iets moeten ‘geloven’ omdat ze anders naar de hel gaan. Christendom moet op liefde gebaseerd zijn, niet op angst, Paulus zegt trouwens zelfs dat liefde belangrijker is dan geloof en hoop… De vraag is dan natuurlijk ook wat ‘bekeren’ is. Als we de betekenis nemen van gewoon ‘ik geloof intellectueel in bepaalde dogmas en ik kan naar de hemel’ dan geef ik trouwens toe dat het christendom redelijk zielig is… Maar het woord betekent eigenlijk iets heel anders, niet een intellectueel iets aannemen, maar heel je leven veranderen. Niet vergeten dat het Christendom in de eerste plaats geworteld is in het hebreeuwse denken, dat in de eerste plaats holistisch is, in tegenstellig tot het griekse dualisme en onze neiging om alles analytisch in aparte stukje te hakken. Holistisch betekent dus een bekering va de hele mens op alle vlakken, dat je in iets gaat geloven, maar dat je heel je leven en alles verandert en ‘achter Jezus aan gaat’. Uiteindelijk is de bedoeling niet mensen die een paar intellectuele feitjes zijn gaan geloven, maar een volledige transformatie. Een nieuwe Schepping, en de ‘wedergeboorte’ of bekering is niet een ‘aangekomen zijn’ maar alleen maar een geboorte als Christen vanwaar een heel traject begint.

Iets anders: Het probleem met ‘de hemel’ (of dat nu een ‘hemel’ buiten ons dimensiesysteem of een vernieuwde aarde is laat ik in het midden, daar is ook discussie over) is ook dat als je er ‘slechte mensen’ in steekt en die hun gang laat gaan dan wordt die plaats iets minder paradijselijk… Daarom denk ik dat een transformatie en een leren leven naar ‘Bemin God bovenal en je naast als jezelf’ wel belangrijk kan zijn… Al gaat die waarschijnlijk zowiezo gecompleteerd moeten worden na dit leven… Maar zelfs al zouden mensen na hun dood nog een keuze krijgen om duidelijk voor God of tegen te kiezen, dan dan heb je natuurlijk het probleem dat er mensen altijd zijn die niet willen veranderen, die God niet willen aanvaarden, die andere mensen  niet willen leren liefhebben, etc..; Als je vasthoudt aan de vrije wil dan geef je ze hun consequentie, en dan kunnen ze niet ‘in de hemel’ maar dan moeten ze naar ergens anders, uit Gods aanwezigheid. En dan krijg je zowiezo ‘de hel’, want zoals de bijbel ergens zegt, alles wat goed is is afkomstig van God, en als ze God helemaal afwijzen blijft er niet veel meer over… Een eeuwig gepijnig alleen wezen dat gevangen is tussen muren die het zelf heeft opgetrokken..

Zo krijg je dan toch de hel vrees ik. Dat is ongeveer het idee van C.S. Lewis denk ik, en dat is lang mij standpunt geweest, maar nu laat ik het meer open. Misschien is het wel zo dat afgesneden zijn va God annihilatie inhoudt, of is het uiteindelijk niet mogelijk om eeuwig afgesneden te zijn van God, en slaagt God er uiteindelijk toch in om iedereen te redden door het offer van Jezus… (Er zijn verzen genoeg die zeggen dat God wil dat niemand verloren gaat…)

Maar uiteindelijk is het God die die dingen bepaalt, en niet wij… en geeft de bijbel veel meer informatie over hoe we niet verloren hoeven te gaan, dan dat hij praktische informatie geeft over wat dat ‘verloren gaan’ allemaal inhoudt. Jezus is de Weg, de Waarheid en het Leven, en ons eeuwig leven… De rest is in Gods handen, en ik ben blij dat het niet van onze theorietjes afhangt wat ermee gebeurt!

shalom

Bram

zie ook:
the visions of sadhu sundar sing: http://reluctant-messenger.com/sadhu-sundar-singh.htm
een studie over hell: http://whateverisgood.blogspot.com/2007/01/hell.html
“hellfire and damnation: four ancient and modern views”: http://www.jesusradicals.com/library/hunsinger/hellfire.pdf
een annihilistische site : http://home.zonnet.nl/gemeente.van.god/hellevuur.html
klassiek christelijk antwoord: http://www.christiananswers.net/dutch/q-grace/hell-and-god-d.html (C.S. Lewis is licht uit de context gerukt wel)
de o zo leuke ‘dial-the-truth-ministries’: http://www.av1611.org/hell.html (KJV-only en heel hel-gericht…)

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: