‘blog van Brambonius’

mei 5, 2009

Christarchie nu! vive la revolucion!!

In een duister verleden heb ik al eens eerder geschreven over Christelijk anarchisme, een onderwerp waar ik toen sterk mee bezig was. Ondertussen is mijn aandacht (en mijn schrijven) een beetje afgedwaald, via de psalters naar shane Claiborne, en zo terug veel dichter bij mijn roots aangekomen in het postmoderne post-evangelische denken en de emerging church toestanden.

Maar die stap van interesse in Christelijk anarchisme is wel belangrijk geweest daarin voor mij, al was het om te beseffen waar de nadruk moet liggen. Toch zou ik een ander woord willen voorstellen. Bij Christelijk anarchisme, of Christi-anarchisme, ligt er nadruk op het ‘geen heersers’. Iets wat voor mij niet de hoofdgedachte is en mag zijn, omdat ik geloof dat het anarchisme alleen maar een eigenschap is van het Christen zijn, en niet dat het christelijk een kleurtje van het anarchisme is… Zelfs bij Jacques Ellul, een  grote theoloog voor veel ‘Jesus radicals’ is anarchie in de praktijk alleen maar een utopie, en nooit de echte wereld. Kijk maar naar de samenvatting die Greg Boyd geeft van Elluls gedachten over het onderwerp:

The Kingdom Jesus established is anarchistic in that it recognizes God alone as the arche (supreme power). It thus lives free from all other powers (an-arche [anarchy] means without authority). Governments are part of the fallen, oppressed world system that has been done away with in Christ. So It’s not appropriate for Kingdom people to either support or revolt against governments. This gives them too much credit. Rather, following the example of Jesus, we should ignore them as much as possible, put up with them as much as we need to, and stay focused on living out the radical Kingdom. If we do this, then we, like Jesus, will find ourselves revolting against the government (and culture). We are, most fundamentally, called to be non-conformists. Our service to the world is the way our counter-cultural lives expose the invalidity of all forms of government by manifesting the reign of God. (greg Boyd, in zijn blogpost ‘ a call to christian Anarchy‘)

Waar draait het dan om? Niet in de eerste plaats om onze houding tegenover ‘machten en overheden’ (tussen haakjes: een term die Paulus gebruikt voor zowel politieke als demonische machten) die dan de rest bepaalt, zoals bij anarchisme het geval zou zijn.Het gaat juist om de Christus als hoogste en enige echte autoriteit, en om onze houding als ‘Koninkrijksmensen’, zoals Boyd het graag noemt… En dan kunnen we beter gewoon spreken van Christarchie, christus die heerst. Al is een woord als christarchisme misschien een beetje moeilijker om uit te spreken dan in onze taal. Om verder te gaan met Greg Boyd uit hetzelfde essay:

Anyway, I encourage you to join the Christian Anarchistic movement. Get along with the ruling powers as much as you can, but put no trust in them. Let’s let our lives reflect the truth that governments are part of a fallen world order that has been rendered obsolete in Christ. May our lives reflect the truth that the hope of the world lies in the power of the cross, not the sword — or the vote.

Daar kan ik het alleen eens mee zijn!

shalom

Bram

6 reacties »

  1. Boyd baseert zijn beeld van het “seculiere” anarchisme op Gérins L’anarchisme>, een nogal elementaire en persoonlijk getinte inleiding – maar toegegeven, dat is iedere inleiding.

    Had hij Peter Marshalls Demanding the impossible ter hand genomen (een stuk dikker..) dan was “het anarchisme” niet zo seculier geweest en ook een stuk ouder – en had hij kunnen vernemen of bedenken dat het niet vanuit een archimedisch punt buiten geloof of regering komt. Ellul en Eller zijn maar tamelijk late werkers in deze wijngaard.

    Veel eerder da nProudhon of Bakoenin waren er Peter Chelcicky (ik zie even af van de diakrieten), mystieken en radicale hervormers uit de zestiende en zeventiende eeuw – en de Engelse revolutionaire denkers Gerrard Winstanley en Abiezer Coppe, de eersten die waarachtig christen-anarchistisch genoemd kunnen worden omdat ze met het nieuwe fenomeen staat werden geconfronteerd. In al zijn onderdrukkende vormen was bijvoorbeeld het Romeinse Rijk bij lange geen staat in de moderne zin.

    Enfin – de boze niet wederstaan is nog iets heel anders dan hem (haar) gehoorzamen
    (rommelt wat met zijn papieren op de katheder en verlaat het podium)🙂

    Sjlomo!

    Reactie door AdR — mei 6, 2009 @ 8:12 pm

  2. Daniel Guérin bedoelde ik dus…

    Reactie door AdR — mei 6, 2009 @ 8:15 pm

  3. Hey Bram,

    “Get along with the ruling powers as much as you can, but put no trust in them.” Is dat niet tegenstrijdig? Hoe kan je het nu ‘goed vinden’ met je uitbuiter?

    “Waar draait het dan om? Niet in de eerste plaats om onze houding tegenover ‘machten en overheden’” Kan je de bourgeoisie zomaar negeren? Kan je zomaar ‘geen houding’ aannemen. Je moet toch aan loonarbeid doen wil je overleven? Je bent ondergaat toch elke dag het kapitalisme? Misschien wil je je afzonderen van de kapitalistische maatschappij, maar kan dat vandaag nog wel? Het kapitalisme is immers een globaal systeem en dringt door tot in de kleinste poriën van ons zijn. We zijn er in geboren en ons bewustzijn en volledige denken zijn er in gevormd. Je kan wel proberen een ‘goed’ bewustzijn en een ‘juiste’ manier van leven te vinden via de Bijbel, maar dan hangt nog veel af van hoe je die leest. Een christelijke kapitalist zal net zoals een christelijke arbeider er in lezen wat hij wil. Allebei kunnen ze er een sterke motivatie en steun in vinden, en een bevestiging van hun manier van leven als het ‘goede’ leven. Volgens mij is de Bijbel een fantastisch werk voor zijn tijd, dat de schoonheid van de wereld (‘de schepping’) prijst, maar het biedt geen ondubbelzinnige duidelijkheid over wat nu concreet ‘goede’ en ‘slechte’ daden zijn. Zich verzetten tegen het kapitalisme, om het af te schaffen en een andere betere maatschappij op te bouwen is voor mij onmisbaar om ‘goed’ te leven. De ellende die het kapitalisme schept negeren door de verdedigers van het systeem te negeren is dat niet.

    Kameraadschappelijke groeten,

    Y.

    http://www.devlam.wordpress.com

    Reactie door De Vlam — juni 17, 2009 @ 4:54 pm

  4. Ik weet dat onze vorm van consumptiekapitalisme rampzalig is, zowel voor onze zuster moeder aarde (om de woorden van St-Fransiscus te gebruiken) als voor onze broers en zussen in minder fortuinlijke gebieden. Onze welstand kan gewoon niet gedragen worden, en de roofbouw die daarvoor nodig is maakt veel kapot. En ikzelf besef te weinig hoe we daar allemaal toe bijdragen.

    Geld is een vreemde kracht, en als ik zonder kon leven (zoals Fransicus dat indertijd blijkbaar nog kon, al was dat ook niet zonder drastische consequenties) zou ik dat doen. Geldzucht is de wortel van veel kwaad, en misschien zijn we als kerk vergeten hoe het gestart is met het christendom: in een soort van communisme’ ze hadden alles gemeenschappelijk en deelden met wie iets nodig had’) Iets wat alleen werkt als de mensen van de gemeenschap uit keuze en in liefde samen kunnen leven… En ik als Christen geloof ook dat het zonder de Heilige Geest niet gewerkt had.

    Het kapitalisme afschaffen, hoe wil je dat doen? De mensen hier gaan dat niet willen. Als je niet hun harten kan veranderen, wat heeft het dan voor zin een ander systeem op te leggen? Dat heeft meestal maar tragische gevolgen, kijk maar naar de geschiedenis van wat zich communisme genoemd heeft…

    Ik moet nu gaan slapen, maar als ik tijd en inspiratie vind geef ik meer antwoord

    shalom (een Hebreeuws woord dat een heel holistische volledige vrede toewenst)

    Bram

    Reactie door brambonius — juni 17, 2009 @ 9:59 pm

  5. (deel II)

    Kameraad Y.

    Kan je even een paar termen voor mij verduidelijken, of beter marxistische termen voor me contestualiseren in de postmoderne maatschappij… Soms moet je een beetje het discours definiëren voor bepaalde gesprekken (je mag aan mij ook vragen om bepaalde woorden uit te leggen, misschien betekenen ze voor mij iets helemaal anders dan voor jou)

    * revolutie/kapitalisme afschaffen: hoe zie je dat gebeuren, en door wie, en wat zou erna komen? Hoe ga je een bureaucratische oligarchie-dictatuur vermijden? Geen enkele rode revolutie waar ik van weet wat het volk zelf dat daarna de macht nam waarna utopia zich ontvouwde voor onze ogen…

    * arbeiders/proletariaat: ik heb bijna 2 jaar gewerkt tussen stadsabeiders, groendienst Antwerpen (wat blijkbaar door sommigen als ‘het laagste va het laagste’ beschouwd wordt) en ik zag daar zeker geen proletariaat. Ik twijfel er zelfs aan of er veel proletariaat is in deze maatschapij, en als het er is, zullen het zeker geen arbeiders zijn, maar arme werkloze die in een doodlopend straatje zitten, of bepaalde illegalen, maar zeker geen arbeiders. De arbeiders die ik tegengekomen ben waren trouwens over het algemeen veel materialistischer dan de middenklasse. Eerder verstrikt in het net van hebberigheid, en verdoofd door de massamedia dan arm en onderdrukt door de bazen.

    * bourgoisie: In vergelijking met bepaalde armere landen zijn (behalve de mensen hierboven) wij allemaal rijk hier, en we zijn allemaal deel aan overconsumptie. (en overproductie als dat onze job is) Arbeiders hier zijn evengoed bourgoisie, en gaan niet willen dat het consumptiekapitalisme omvergegooid wordt. Ze gaan alleen meer geld willen, om duurdere auto’s te kopen om indruk te maken op hu buurman,…

    Wat ik wil zeggen is dat niets wat ik gezien heb onder arbeiders of wat ik zie in de opdeling van de maatschappij iets te maken heeft met de situatie van klassenstrijd uit de tijd van Marx (behalve misschien als je helemaal van focus verandert, het globaal bekijkt en ons als westerlingen bekijkt tegenover armere volkeren)

    Over de Christelijke oplossing: De bijbel lezen is altijd pick-&-choose geweest vrees ik, en moderne Christenen hebben blijkbaar de radicaal politieke boodschap vergeten die verstrengeld is met het evangelie: zorgen voor armen en behoeftigen (weduwen en wezen) en voor mekaar, naastenliefde (zelfs ‘heb uw vijand lief’) Ik denk dat we als Christen serieuzer moeten leren omgaan met de bijbel. Als we echt gaan lezen wat er staat, dan is Consumptie-materialisme is in feite incompatibel met de bijbel, maar veel Christendom kiest om dat niet te zien.

    (nu heb ik nog niet geantwoord zeker?)

    shalom

    Bram

    Reactie door brambonius — juni 18, 2009 @ 8:04 am

    • Beste Bram,

      Bedankt dat je zo uitvoerig reageert op mijn berichtje.

      Ik ben momenteel in volle examenperiode, dus ik kan geen uitgebreid antwoord geven op al je vragen en kritieken. Ik wil echter wel al duidelijk maken dat ik met de tegenstelling proletariaat-bourgeoisie niet de tegenstelling arm-rijk bedoel.

      Arbeider (of proletariër) ben je niet, omdat je in een mijn of een fabriek werkt, maar ben je vanwege je maatschappelijke positie. Anders gezegd: de rol die je vervult in de kapitalistische maatschappij maakt je tot proletariër of bourgeois.

      Dit citaat van Marx (uit: Loonarbeid en kapitaal) verduidelijkt misschien wat ik bedoel:

      “In de productie beïnvloeden de mensen niet alleen de natuur, maar ook elkaar. Zij produceren alleen door op een bepaalde manier samen te werken en hun werkzaamheden wederzijds te ruilen. Om te produceren treden zij in bepaalde betrekkingen en verhoudingen tot elkaar en slechts binnen deze maatschappelijke betrekkingen en verhoudingen heeft hun inwerking op de natuur, heeft de productie plaats.

      Naar gelang van het karakter van de productiemiddelen zullen natuurlijk deze maatschappelijke verhoudingen, waarin de producenten tot elkaar treden, de voorwaarden waaronder zij hun werkzaamheden ruilen en aan de gezamenlijke bezigheid van de productie deelnemen, verschillend zijn. Met de uitvinding van een nieuw oorlogswerktuig, het vuurwapen, moest noodzakelijk de gehele inwendige organisatie van het leger anders worden, werden de verhoudingen waaronder personen een leger vormen en als leger kunnen optreden, anders en is ook de verhouding van de verschillende legers tot elkaar veranderd.

      De maatschappelijke verhoudingen waaronder de afzonderlijke personen produceren, de maatschappelijke productieverhoudingen worden dus anders, veranderen met de verandering en de ontwikkeling van de materiële productiemiddelen, van de productiekrachten. De productieverhoudingen in hun geheel vormen hetgeen men de maatschappelijke verhoudingen, de maatschappij noemt, en wel een maatschappij op een bepaalde historische trap van ontwikkeling, een maatschappij met een eigenaardig, kenmerkend karakter. De antieke maatschappij, de feodale maatschappij, de burgerlijke maatschappij zijn zulke totalen van productieverhoudingen, waarvan ieder tegelijkertijd een bepaalde trap van ontwikkeling in de geschiedenis van de mensheid beduidt.”

      Dat betekent niet dat er geen andere verhoudingen zijn tussen mensen dan productieverhoudingen, zo heb je de relatie man-vrouw, jong-oud en zo vele andere, maar de productieverhoudingen bepalen de vorm die alle andere verhoudingen aannemen.

      Dat betekent ook niet dat er vandaag enkel arbeiders en burgers zijn: er zijn ook boeren, middenstanders, etc. Proletariaat en bourgeoisie zijn echter de twee determinerende klassen in onze wereld. De verhouding tussen hen heeft een bepalende invloed op het heden en de toekomst. Er is volgens mij geen kapitalisme zonder bourgeoisie en proletariaat. Het is net de verhouding tussen hen die het kapitalisme karakteriseert.

      Ik denk dan ook dat een “cosumentenkapitalisme” of een consumptiemaatschappij niet bestaat: het kapitalisme produceert voor de verkoop, niet voor het verbruik. Het kan haar niets schelen of de koper haar product zal gebruiken of niet, als zij het maar koopt. Maar wat als er geen koopkracht meer is? Waar kan het kapitalisme dan haar waren kwijt? Dan komt er een fundamentele tegenstelling van het systeem aan het licht, i.e. de overproductie. Het is de inherente logica van het systeem die leidt tot overproductie en niet de overconsumptie of hebzucht van “de mens”. Ik geef toe dat dit een nogal grove schets is, want er bestaat wel degelijk hebzucht, maar vanwaar komt zij dan vandaan? Wordt die net niet opgewekt door het kapitalisme? Denk bijv. aan de reclame.

      Ik laat het hierbij. Kijk ook zeker naar deze berichten, die het bovenstaande ondersteunen: http://devlam.wordpress.com/2009/02/02/correspondentie/ en http://devlam.wordpress.com/2009/02/11/correspondentie-2/. Het gaat o.a. over hoe een communistische revolutie en het overgangsproces van kapitalisme naar communisme er dan kunnen of moeten uitzien.

      Groet,

      Y.

      Reactie door Y. — juni 18, 2009 @ 2:20 pm


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: