‘blog van Brambonius’

mei 2, 2010

teleurgesteld in Etienne Vermeersch…

Na het lezen van dit epistel van de toch wel hoog aangeschreven en als kundig geachte Etienne Vermeersch was ik toch wel redelijk verbaasd moet ik zeggen. Ik had echt wel meer van iemand als hem verwacht moet ik eerlijk toegeven…

Om eerst te verwijzen naar de waarde van de ‘historische waarheid’ en dan af te komen met een mooi staaltje van bijgekleurd geschiedenis vervalsen had ik mij echt niet verwacht… Ik weet dat zoiets populistisch goed scoort natuurlijk, maar zoiets van een serieuze academicus? Natuurlijk, iedereen kijkt met een gekleurde bril naar de wereld, en naar de geschiedenis. Een objectieve kijk bestaat gewoon niet, dat weet ik ook wel. Maar de ideologische bril van de heer vermeersch is wel heel gekleurd en neigt tot vervormen en uitfilteren van hele dimensies…

Het hele idee bijvoorbeeld dat de wetenschap onstaan is als een zich afzetten tegen het christendom is niet meer dan een populair ‘broodje aap’ verhaal dat waarschijnlijk wel leuk is om christendom te gaan bashen. Maar niet alleen de vroegere wetenschappers maar ook veel verlichtingsfilosofen waren overtuigde christenen. Newton bijvoorbeeld heeft meer over theologie (en alchemie) geschreven dan over natuurkunde, maar die dingen interesseren gewoon niemand nog…

(grappig trouwens dat ook ‘bijgeloof’ -zoals dat nu zou noemen- als bijvoorbeeld alchemie mee gegroeid is met de wetenschap. En niet alleen alchemie: een technisch genie als Edison zocht nog naar een machine om met geesten te communiceren bijvoorbeeld… Die dingen worden ook netjes weggelaten in de geschiedenis van de triomf van de wetenschap)

Na de franse revolutie (en dan heel lang nog, tot ongeveer de 20ste eeuw, vooral in frankrijk in Frankrijk) is een bepaalde vorm van wetenschap en filosofie zich gaan afzetten tegen het Christendom, maar in beginsel is de westerse wetenschap in een Christelijk klimaat ontstaan, en werd wetenschap van oudsher door minniken beoefend. Op zich is ook het atheisme zoals wij dat kennen ontstaan als een ‘ketterij’ van het Christendom. Al is het zo dat ook veel van de figuren die nu geciteerd worden omdat ze zich afzetten tegen de kerk niet tegen het geloof waren, maar het juist wilden hervormen.

Het hele probleem met Gallilei bijvoorbeeld, was ook niet in de eerste plaats een strijd tussen ‘geloof en wetenschap’, maar tussen twee soorten van wetenschap. De kerk hield zich aan de van de grieken geërfde aristotelische wetenschap (trouwens ook het ptolemaisch geocentrisch wereldbeeld kwam van de oude grieken), terwijl Gallilei zelf op onderzoek ging en met een instrument de kosmos doorgrondde. Volgens de aristotelische wetenschap met zijn inducieve methose en deductie-logica was het niet juist om experimenten als basis te gebruiken, en waarnemingen door instrumenten werden helemaal gewantrouwd. Het hele conflict was dus vooral teken van een scharnierperiode waarin de klassieke theoretische wetenschap werd verdrongen door de experimentele wetenschap zoals we die kennen…

(Het verhaal dat in de middeleeuwen werd geloofd dat de aarde plat was is trouwens ook zo’n ‘broodje aap’-verhaal, dat stamt uit de tijd van de renaissance toen men zich tegen de middeleeuwen afzette, en dat nog steeds onkritisch door sommigen overgenomen wordt. Het geocentrisch wereldbeeld van Ptolemaus ging uit van een bolvormige aarde, en er zijn maar een paar aanwijzingen bij enkele  vroegde kerkvaders die op een geloof in een platte aarde kunnen wijzen, maar het merendeel van de europeanen sinds het begin van het Christendom geloofde in een ronde aarde)

Trouwens, dat het kapitalisme niets te maken zou hebben met de protestantse arbeidsethiek, stammende uit het calvinistische denken is ook het eerste wat ik hoor. (Ik ben geen fan van één van de 3, maar ere wie ere toekomt… Ik geloof zelf dat kapitalisme en de leringen van Christus serieus botsen)

En dat van die slaven is wel een heel flauw argument. Waarschijnlijk kunnen ze met hetzelfde argument binnen een paar 100 jaar de Christenen verwijten dat wij net zoals alle anderen meededen met het de oneerlijke noord-zuid verhoudingen, het vernietigen van het globale ecosysteem van de planeet, en de grootste uitservingsgolf sinds het Krijt-tertiar golf… Wat vrees ik wel zo is, en niet zo zou mogen zijn. Maar zo ongeveer alle culturen hadden indertijd slaven, niet in het minst de door Vermeersch aangehaalde Egyptenaren, Romeinen, en Grieken. En de vrouwonvriendelijkheid die het Christendom inderdaad redelijk vroeg heeft aangenomen kwam uit het romeinse denken… Je neemt niet zomaar zonder schade een rijk over. Al is het wel zo dat (via tussenweg van lijfeigenschap) de slavernij wel grotendeels verdwenen is hier onder invloed van de verschristelijkte cultuur.

Dat kolonisten Amerikanen in de expansie van de moderne tijd terug begonnen met slavernij is een terugval, en een zware smet op het Christendom; maar de abolitionisten die de slavernij terug hielpen afschaffen waren dan wel weer ‘terug-naar-de-bron’ Christelijk beinvloed.  en bovendien was het ook grotendeeks deel van de moderne ‘overwinning’, waarbij de hele aarde onderworpen werd.De tijd waarin wetenschap, techniek en ontdekkingen groeiden, zijn de tijd geweest waarin we de planeet zoals we die ontdekten, en onze broeders en zusters die we onderwierpen hebben voorzien van littekens en erger. Groei van wetenschap en techniek gaf ons wel de mogelijkheid om te ontdekken, te onderwerpen en uit te buiten, maar daarom geen wijsheid… De vermenging van ons westers superioriteitsdenken, kapitalisme en wetenschap en techniek is integendeel, met of zonder christendom, een recipe for disaster gebleken (tot en met de griep-dekens in het amazone-woud laat in de 20ste eeuw) waarvan de verwoestingen nog niet gedaan zijn…

Waar de ‘wetenschap’ waarden haalt is mij trouwens ook een raadsel. De wetenschap kan de wereld beschrijven, en manipuleren, maar waarden moeten toch ergens anders vandaan komen dan uit de wetenschap. Dus wat ook de invloed is van de wetenschap en techniek op onze cultuur (en op onze arme kreunende planeet, die sinds de explosie van wetenschap en techniek gehavender is dan ooit tevoren) waarden en normen komen ergens anders vandaan. Uit religie, of filosofie, of traditie, of uit onze intuitie en ons aanvoelen misschien, maar niet uit de wetenschap…

Logisch ook dat de ‘juiste’ waarden niet alleen bij Christenen voorkomen, en laten we er blij om zijn dat de mens een neiging heeft tot het ontdekken van die waarden, niet? Maar om te ontkennen dat het christendom hier zware invloed heeft gehad op die waarden is geschiedenisontkenning. (Ik ben heel kritisch tegenover de vermeninging van Christendom en een hele cultuur trouwens…)

Natuurlijk is er veel mis gebeurd met het christendom, toen het verwaterde en het romeinse rijk overnam. Niemand gaat de kruistochten, de heksenvervolging, etc ontkennen (al worden sommige dingen some wel opgeblazen) Maar die dingen zijn op geen enkele manier terug te voeren op christelijke waarden, noch op de woorden van Jezus in de evangeliën, noch op de katholieke volkswaarden van naastenliefde en ‘broederlijk delen’ die ikzelf heb meegekregen als kind in een katholieke school… (waar de waarden nog meer leefden dan het geloof zelf)

Nog een opmerking, misschien is het wel zo dat we, als we ons volgeling van Jezus willen kunnen noemen, terug moeten naar onze roots, dat we als Christenen terug moeten naar iets als een pacifistische gemeenschap die voor de armen zorgt (zoals Shane Claiborne doet bijvoorbeeld), dat we niet mee doen met de oorlogen, de uitbuiting, de vernietiging van de planeet, en de zinloze ratrace. Dat is voor mij ook een worstelen, maar ik vrees dat het niet anders is. En dat we daar niet goed in zijn geef ik toe. En ik sta zelf ook nergens daarin.

Er is dus nog veel werk aan de winkel…

God sta ons bij…

shalom

Bram

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: