‘blog van Brambonius’

september 9, 2010

westers verlicht vooruitgangsdenken als apocalyps…

Soms verbaas ik er mij over dat er nog steeds mensen zijn die denken in een vooruitgangsgeloof  dat ons als ‘verlichte Westerse mens’ dankzij onze wetenschap en techniek doet uitsteken boven alle andere volkeren uit andere plaatsen en tijden, die toch maar een bende barbaarse dommeriken zijn… Nu hoop ik dat deze manier van voorstellen een parodie is, en dat niemand zo denkt, en ik gewoon een veel genuanceerder wereldbeeld niet begrijp. Maar ik kan gewoon niets met dat westers vooruitgangsgeloof, en zeker na de holocaust en Nagasiki en Hirosjima zou iedereen moeten doorhebben dat de ‘rationele mens’ geen haar beter is dan eender wie, alleen gevaarlijker omdat hij geavanceerdere middelen tot zijn beschikking heeft….

Westers verlichtingdenken is even (in)significant als oud-azteeks denken of confucianisme of eender welke andere systeem van denken. Het is niet meer waard dan eender welk ander denkstelsel en kan zich nergens rechtmatig boven stellen. Wat een belachelijk intellectueel-koloniaal idee, wat een hubris zou het zijn om te denken dat wij het beter weten dan alle andere volkeren uit de geschiedenis, en dat wij het recht zouden hebben om neer te kijken op andere volkeren. Hoe kortzichtig kunnen we zijn?

Integendeel. Zelfs van het zogezegd meest ‘achterlijke’ volk zullen wij evenveel kunnen leren als zij van ons kunnen leren. Wij mogen dan met onze westerse wetenschap de materiele dimensie van de wereld in kaart gebracht hebben en kunnen manipuleren zoals niemand anders; oa om belachelijke dingen te maken als atoombommen en andere massavernietigingswapens, die tonen dat wij eigenlijk misschien nog wel de achterlijkste van allemaal zijn, en dat als we meer kennis hebben we daarom nog geen greintje verantwoordelijkheidszin hebben. De laatste 5 eeuwen van wetenschappelijke en technische groei in de westerse wereld zijn niet toevallig de eeuwen waarin we als westerse mens een hoop inheemse culturen hebben vernietigd, en meer andere species dan er uitgestorven zijn sinds de krijt-tertiair grens. Wat een achterlijk dom zelfdestructief wezen is de ‘verlichte’ westerse mens toch… Ja we bereiken de maan, maar dat betekent alleen dat we niet alleen de aarde, maar ook de ruimte rond onze planeet vullen met rommel en afval… Ideëen over hoe het universum opgebouwd is zijn interessant, maar hoe we met het universum omgaan is veel belangrijker. Mensen zijn barbaars niet omdat ze een verkeerde kosmologie hebben, maar omdat ze hunzelf, hun medemens en de planeet kapotmaken. En dan zijn we als westerlingen evengoed finaal gebuisd, en veel effectiever in ons barbarisme dan de primitieven ooit konden zijn. Dat soort vooruitgang in een ei noemen ze rot (op prins Caspian te citeren), maakt niet uit of ons beeld van de kosmos nu accurater is dan dat waarbij de reus atlas de aarde draagt!

Je kan ook niet ‘westersen’ tegenover ‘barbaren’ stellen. Er is een enorme verscheidenheid aan andere niet-westerse en vroegere culturen, en van de meeste kunnen we ergens wel iets leren op één of ander vlak. Natuurlijk zijn er moordzuchtige volkeren geweest, maar evengoed vredelievende, die op hun manier een evenwicht zochten om samen te leven met de rest van de schepping. wie weet wat we hadden kunnen leren van die voor jouw waarschijnlijk ‘achterlijke’ indianen die in naam van de economie met griepdekens zijn uitgemoord om het regenwoud te kunnen platgooien voor wat er daar onder de grond zat…

Behalve ‘objectieve kennis’ in wetenschappelijke vorm zijn er nog andere vormen van waarheid die dieper gaan, en bestaat er ook wijsheid om iets met die kennis te doen. Economische keuzes en politieke systemen zijn evengoed deel van onze manier van denken. Als we echt het barbarenstadium voorbij waren zou consumptie-economie nooit belangrijker zijn dan menselijkheid, en de mogelijkheid om een wapen te bouwen geen imperatief zijn om dat ook te doen.

Ik weet dat we moeten veranderen, onze westerse beschaving met zijn welvaart is in feite  een zelfmoordmachine die roofbouw pleegt op de rest van de planeet, inclusief onze broers en zussen die de pech hebben in het verkeerde deel van de wereld geboren te zijn. Ik ben me ervan bewust dat ik zelf ook meer keuzes moet maken om anders te gaan leven en daar niet mee mee te doen, en nog op zoek naar het hoe.

Ik weet het allemaal niet… Ik zou iets positiever willen zijn dan Johan ter Beek die op het flevo-festival de goedgelovig.nl liveshow bestookte met gedachten over het einde van de wereld. Maar eerlijk gezegd zie ik het niet. Ik zie geen heil, en geen duurzaamheid in de wereld zoals we die nu kennen. De evenwichten die we verstoord hebben in de natuur zullen nog erger worden, wat meer rampen geeft. De fossiele brandstoffen geraken op, en ik hoop dat we op tijd hernieuwbare bronnen vinden.

Maar een ‘constante groei’ zoals de meeste economische theoriën proclameren zal er niet zijn. We kunnen misschien de schade inperken, maar we geraken over ons hoogtepunt heen als mensheid… En de verliezen zijn nu al groot.

Moge God ons bijstaan.

Bram

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: