‘blog van Brambonius’

september 9, 2012

Het kruis kan nooit een nederlaag lijden (E. Stanley Jones)

Filed under: Christendom — Tags: , , , , — brambonius @ 5:49 pm

Sterk citaat over het kruis van Jezus, uit de tijd toen Nederlands nog een geschreven gij-vom had (De Engelse editie ‘the Christ of the Indian road’ dateert van 1928, ik weet niet van wanneer de vertaling is:

Het kruis kan nooit een nederlaag lijden, want het is zelf een nederlaag en ge kunt een nederlaag geen nederlaag toe brengen! Ge kunt geen gebrokenheid breken. Het begint met een nederlaag en aanvaardt dit als een weg ten leven. Maar juist daarin vindt het zijn overwinning. Het voelt zich nooit overwonnen, want het verandert iedere tegenkanting in een hulp, iedere moeilijkheid in een deur, ieder kruis in een middel ter verlossing.

(E. Stanley Jones)

januari 24, 2010

fundamentalisme

Fundamentalisme is een interessant woord, dat in ons hedendaags taalgebruik te pas en te onpas gebruikt wordt. Ik kan mij nog herinneren dat in mijn kindertijd in de pinksterkerk mensen het positief gebruikten, met de uitleg dat we stevig moeten staan op ons fundament de bijbel (Wat op zich een bizarre uitleg is, want Jezus gebruikt het woord eigenlijk alleen over zijn eigen woorden, of zelfs de bergrede, zie Mattheus 7:24-25 en Lucas 6:48-49) Maar nu in het heerstende klimaat is het een uitermate  negatief woord, en de enige waarvan ik weet dat hij het etiket met trots gebruikt is Marc Verhoeven en ik vrees dat zijn gebruik van dat label voor hemzelf één van de weinige dingen waarover ik het ooit met hem eens zal zijn…

Mark Verhoeven mag dan gelukkig een fundamentalist alleen zijn -al geeft zijn site voor mensen die niet veel van het christendom kennen wel een uiterst ongelukkig en onrepresentatief voorbeeld daarvan-,  zijn theoriën zijn inderdaad grotendeels afkomstig van van een historische christelijke stroming van begin twintigste eeuw die de naam fundamentalisme draagt. In feite was het een sterke anti-reactie tegen het modernistische wereldbeeld waarin onder andere het bovennatuurlijke werd weggeredeneerd, maar het ging wel uit van de uit datzelfde modernisme overgenomen hyper-rationalitische manier van denken: Het herformuleerde als reactie op het vrijzinnig christendom de kern van het geloof tot een aantal leerstellingen, die historisch gezien niet allemaal de belangrijkste waren, en die vooral nadruk legden op het rationeel geloven van een aantal (bovennatuurlijke) leerstelling, die door de vrijzinnigen veelal ontkend werden: (koop ze hier op CD-ROM…)

*¨de Goddelijkheid van Christus
* de maagdelijke geboorte
* de verzoening door bloed
* de lichamelijke opstanding
* de onfeilbaarheid van de bijbel

Op zich historische doctrines van het Christendom, maar dikwijls nogal uit de context en verband getrokken., en met alleen deze ideëen kom je niet echt tot de kern of het ‘fundament’ van een zinnig christendom. De onfeilbaarheid van de bijbel, die vooral van belang was, werd onder de eerder genoemde modernistische invloed extreem literalistisch bekeken, en er werd vanuit gegaan dat alles in de bijbel dat historisch-letterlijk gelezen kan worden volledig wetenschappelijk bewezen kon worden. Ook uit het fundamentalisme komt het heel sterke idee dat geloof in evolutie en in God mekaar per definitie tegenspreken want dat het scheppingsverhaal letterlijk in 6 dagen gelezen moét worden want anders kan je niets van de bijbel vertrouwen… Daarvoor waren er in de evangelische takken van de protestantse kerken evengoed vormen van oude aarde creationisme, gap theory en creatie-door evolutie, maar met de komst van het fundamentalisme werden die opties onmogelijk voor de evangelischen. (Al is er de laatste jaren wel meer openheid voor bijvoorbeeld evolutionaire creatie, zeker in intellectuele kringen) Eigenlijk komt van de fundamentalisten het idee dat de bijbel wetenschappelijk bewezen kan worden, en ook de neiging om op die manier de bijbel te verdedigen, alsof het Christendom niet meer zou kloppen als één van onze bijbelinterpretaties wetenschappelijk niet blijkt te kloppen…

Theologisch gezien is fundamentalisme vooral gebaseerd op een streng dispensationalisme, al kan er in sommige andere versies ook nadruk gelegd worden op calvinisme. Meestal wordt er van uit gegaan dat alle andere Christelijke stromingen afvallig zijn (en naar de hel gaan) en dat zij de engine overgebleven ware kerk zijn in een grote boze wereld. Het fundamentalisme van de eerste helft van de twintigste eeuw heeft deels wel invloed gehad op het evangelicalisme van de tweede helft van die eeuw, en zelfs op de pinksterbeweging, maar in feite blijven de verschillen toch heel groot, en is de meeste invloed er in veel stromingen ondertussen wel uit.

Maar taal is een evoluerend gegeven, en het woord fundamentalisme is uiteindelijk verbreed geworden naar alle vormen van religies die onbuigzaam (en dikwijls ook militant) en met sterke oogkleppen zich afsluiten van de rest van de wereld. Zo wordt het woord in het nederlands waarschijnlijk het meeste over een heel enge (in alle bekenissen van het woord) vorm van islam gebruikt, die bovendien ook nog eens geweldadig is. Fysiek geweld en oorlogsdreigingen zijn iets eerder zeldzaam en atypisch bij christenfundamentalisten in de originele betekenis van het woord. Ze kunnen andersdenkenden verbaal de duivel aandoen, maar gaan normaalgezien geen bommen gooien op ongelovigen, toch als ze niet door hun regering naar Vietnam, Irak of afganistan stuurt om dat te doen…

Voor het modernisme en de verlichting was de Christelijke theologie veel symbolischer en opener voor paradoxen, het was trouwens ook een oosterse godsdienst van oorsprong…, geen westerse, wat sommige nogal eens vergeten. Symbolen en mythen en parabels zijn veelgebruikte manieren om iets te zeggen dat nooit in de taal van systematische en exacte wetenschappen te zeggen is, en het christendom is dat momenteel in deze postmoderne tijd terug aan het ontdekken. Ik denk aan de grote interesse in narratieve theologie die bijvoorbeeld in de emerging church momenteel gelegd wordt, inplaats van op systematische theologiën. Dat is een stap weg van de modernistische onderbouw die het fundamentalisme had aangenomen om de vrijzinnigen op eigen terrein te bekampen, maar ik denk een stap in de goede richting.
Fundamentalisme is zo extreem geworden als reactie op de vrijzinnigen die de andere kant uit gingen, en die soms heel hun christendom uitholden. Het probleem is dat er niet één hellend vlak is in deze beeldspraak, maar dat een tweede hellend vlak over het hoofd werd gezien: dat naar dode religie, nota bene datgene waar Jezus het meeste tegen protesteerde…Als religie een systematisch systeem wordt dat maar intellectueel aangenomen moet worden om ‘gered te worden’ is er serieus iets mis. Jezus kwam niet om ons ingewijde kennis te geven over hoe wij naar de hemel kunnen gaan naar dit leven, maar Hij kwam om ons uit te nodigen tot een andere manier van leven, die wel een eeuwige dimensie heeft, maar die ook vooral over het hier en nu gaat, van een ‘anders gaan leven’ waarbij het Koninkrijk van God groeit door ons door. Zeker dankzij al die eeuwen rationalisering loopt het Christendom gevaar om niet een manier van leven te worden, maar gewoon een hoop geheime kennis die ons helpt om niet naar de hel te gaan. Dat is wel het laatste waar Jezus voor naar de aarde gekomen is…

Een ander gevaar is de andere kant, een dode rituele religie van regels en wetten, die evenmin leven brengt, maar dood. Ook daar neigde het fundamentalisme naar… Jezus volgen is inpluggen in het Leven, en daardoor veranderd worden, leren liefhebben, zelfs onze vijanden… We hebben daar natuurlijk de hulp van de Heilige Geest van nodig, maar het gaat in de eerste plaats om een verandering van ons hart, niet van uiterlijke gedragingen…

Maar op zich is de ontwikkeling van meer fundamentalistische bewegingen in veranderende tijden een logische ontwikkeling. Mensen zijn bang van de verandering die hun wereldbeeld doet uiteenvakken, en gaan dan hun identiteit en sterkte nog meer zoeken in een sterk vast systeem, en hun godsdienst, die normaal meer dynamisch en levend en mee met de cultuur evoluerend wordt dan vastgepind en gefixeerd.

Niet alleen wij Christenen en de moslims hebben daar last van. Eén van de meest tragische en ironische nieuwe evoluties is de groei van het atheistisch fundamentalisme, maar dat is voor een volgende post…

shalom

Bram

januari 20, 2010

Een nieuw soort van Christendom?

Het grote rijk is al een lange tijd gevallen. Dit land heeft een post-christelijke cultuur met hoge mate van secularisatie. De paus heeft al lang geen wereldlijke macht meer, de pastoor kan niet meer zeggen wat we moeten doen en laten. De kerk kan geen boeken verbieden en op de index zetten. De macht van de (hier katholieke) kerk op de politiek is niet zo groot meer. Het hele christenrijk is afgebrokkeld. Natuurlijk zijn er nog Christenen, en een aantal daarvan willen terug naar het Christenrijk. Conservatisme en heimwee naar de oude tijd zijn niet onlogisch als een wereldrijk aan stukken gevallen is en we nog in de naschokken zitten. Maar ik geloof niet dat ze ons een steek gaan helpen!

Nu moeten we vooruit kijken, onze ogen op Christus gericht,  en de ballast die ons daar in het verleden eerder in tegenhield  achterlaten. Ik geloof dat we als Christenen kunnen len moeten eren van ons verleden, en op dit vlak kunnen we duidelijk zien dat de mix van Christendom en wereldse macht meestal eindigde in een overwinning van de macht, en een verdwijnen van de invloed van de radicale boodschap van Christus. Ik geloof dat we als Christen verder moeten leren om niet afhankelijk te zijn van de machten van deze wereld, maar een leven leiden dat gefundeerd is in Christus, en dat dus waarschijnlijk ook af en toe zal botsen met die machten van deze wereld.

Macht, bezit, ja zelfs onze eigen status moeten ondergeschikt zijn aan de wet van de liefde, die ons ertoe verbindt te leven vanuit liefde voor God, de Schepper, en onze medemens (inclusief diegenen die we niet zo leuk vinden, ‘bemin uw vijanden’)… Daar kunnen we gerust de rest van de Schepping gerust aan toevoegen, want de roofbouw op de schepping die nu gebeurt  is niets anders dan een enorme middelvinger in het gezicht van God, de Kunstenaar.

Maar eigenlijk moeten we niet in de eerste plaats iets nieuws zoeken. We moeten gewoon de kern van christen herontdekken in deze nieuwe context. En deze kern is natuurlijk Christus, die ons niet alleen redt door zijn Menswording, Leven, Dood, en Opstanding, maar die ons ook uitnodigt, en oproept om totaal anders te leven.

En ik geloof dat die kern zeker aanwezig is in onze Christelijke tradities, maar alleen tot leven geroepen moet worden. En als we er dan 100% voor gaan, dan zal de wereld het verschil zien. Zeker zullen we tegenstand krijgen, maar niemand zal kunnen ontkennen dat God aan het werk is. Zoals bij St-Fransiscus, bij onze eigenste ‘grootste belgen’ de paters Damiaan en Daens, bij Moeder Theresa en Shane Claiborne, bij David wilkerson in de getto’s, bij new monastics en ‘punk monks’, bij de Christenen die ijveren tegen onrecht en armoede, en die christenen die de getroffenen in Haiti helpen ipv ze te beschuldigen van satanisme… Maar het hoeft niet zo opvallend, het kan ook gewoon ‘alledaags radicaal’ in kleine dingen daar waar we zijn…

Gisteren nog zag ik een nieuwe site die mij heel hard inspireerde, die van het ‘Revolt collective‘. Niet iets speciaal nieuws, gewoon een trouw zijn aan Jezus en de wet van de liefde. Gebed, actie en aanbidding hand in hand. Niet alleen verkondigen van Christus, maar vooral ook uitleven, en alles van ons leven erdoor laten doordrenken.

En ik sta zelf nog nergens. Maar ik wil leren om Hem te volgen, en leren bidden, en liefhebben… en hoop dat ook samen met mijn broers en zussen in Christus te kunnen…

vive la revolucion!!!

shalom

Bram

januari 19, 2010

*theïsmecampagne!

en ook op facebook…

oktober 10, 2009

verandering van binnen- of buitenuit…

A genuinely new, more perfect and better life comes from within, and not from without, it comes from a spiritual rebirth, and not from a mere change of social conditions, of social means. (Nikolai Berdyaev)

Veel bewegingen hebben geprobeerd en proberen nu nog steeds om de wereld te veranderen. Dikwijls wordt met geweld de bestaande orde omver geworden, of proberen mensen het systeem te veranderen, en denken ze zo de wereld (meestal in hun ogen ten goede) te veranderen. Mensen die gewoon op macht uit zijn en daarom aan de macht zijn laat ik even buiten beschouwing nu…

Maar wat gebeurt er? Kijk naar alle communistische revoluties. Wat eruit kwam was een stuk erger dan wat ervoor kwam. Inplaats van dat er ook maar iets kwam dat een beetje leek op de Marxistische utopie, grepen de mensen die eigenlijk het volk hadden moeten leiden naar de macht, en inplaats van dat het volk ooit aan de macht kon komen, zoals de bedoeling zou zijn, kwam er een bloedige dictatuur… Het communisme kreeg niet eens de kans om zijn werkbaarheid te bewijzen, want de revoluties leidde nergens tot een gemeenschappelijk bestuur van het volk.

En toch denken we zo dikwijls dat als we maar de structuren veranderen, en een beter systeem in voegen krijgen, dat alles zichzelf gaat oplossen. Maar het werkt spijtig genoeg niet zo. Als je de systemen verandert, dan verander je de mensen niet. Als de mensen hun hart niet verandert, gaat elk systeem de mist in. Aan de andere kant, met de juiste mensen kan zelfs een (verlichte) dictatuur een aangename samenleving geven.

Maar je hebt altijd te maken met mensen. Als je een paradijs zou hebben, waar mensen alles kunnen hebben wat ze willen, zonder pijn en problemen, en je vult dat met mensen die egoistisch en machtsgeil zijn, dan wordt het uiteindelijk toch de hel. (Daar ka je over nadenken in verband met universalisme: als God iedereen inclusief heel slechte mensen toelaat in de hemel; hoe kan hij dan -uitgaande van vrije wil- voorkomen dat het geen hel wordt???)

Nu de vraag, wat kan een mens veranderen? Geweld kan de mens breken en ten slechte veranderen, maar gaat niet in staat zijn om de mens beter te maken. Educatie kan aanreiken, maar de mens moet kiezen. Een gemeenschap van liefdevolle mensen kan het juiste voorbeeld geven, en inspiratie, maar nog steeds moet elk mens afzonderlijk kiezen. Zelfs al zouden we alles aanreiken wat mogelijk is, de mens kan altijd tegen kiezen. En geen mens is perfect, in moreel opzicht (of eender welk ander opzicht)

Terug naar het citaat van Berdyaev: als Christen geloof ik dat het enige wat de mens echt kan veranderen inderdaad een ‘spirituele wedergeboorte’ is. En als dat een bekende term is, dan wil ik daaraan toevoegen dat ik soms het idee heb dat diegenen die heel hard op ‘opnieuw geboren worden’ hameren (born again christians in het engels) niet altijd ver genoeg gaan in de reëele waarde van die wedergeboorte. Uiteindelijk lijkt het er soms op neer te komen dat het enige waar dat woord voor staat één of ander mystiek punt is waarna je nu naar de hemel gaat ipv naar de hel.

De waarheid is veel ingrijpender. Het is niet de bedoeling dat we ‘een nieuwe schepping worden’ op één of andere vage mystieke en liefst voor de wereld onzichtbare manier. We moeten een nieuw mens worden. ‘bekering’ is bijvoorbeeld ook niet alleen maar een ‘geloven dat jezus ons redt’, maar een heel andere manier van denken en leven krijgen.

Uiteindelijk is het de bedoeling dat het Koninkrijk van God door ons heen in deze wereld baan breekt. Dat we niet gewoon bezig zijn met na dit leven naar de hemel gaan, maar dat we leren te bidden en te leven naar ‘Uw wil geschiede op aarde als in de hemel’. En een leven leiden dat niet van de wereld is, maar wel erin, waardoor ons leven alleen al goed nieuws is voor de mensen om ons heen.

Hoe dat in de praktijk te brengen is weet ik nog niet helemaal. Ik ben geen St-Fransiscus, Shane Claiborne of Sadhu sundar singh… Maar ik voel dat er iets moet veranderen in mijn leven.

Voor zij die bidden: bid voor mij Aub.

shalom

Bram

augustus 9, 2009

‘city praise’ III: mars voor Jezus???

Zoals ik gisterenavond een paar uur te laat geweten gekomen ben, was het gisteren niet alleen city praise op het ST-Jansplein maar ook ‘mars voor Jezus’ in Antwerpen.  Ik hoorde dat pas toen ik op het avondprogramma van de  ‘city praise’ was (zie vorige posts) en het is niet de eerste keer dat ik die mis omdat ik er niet genoeg van hoorde op voorhand. Een zoeken op het internet leverde ook niets op, dus verwonderlijk dat ik van niets wist is het niet…

Blijkbaar (zoals ik achteraf hoorde) was het wel met email doorgecommuniceerd naar andere kerken in Antwerpen (minstens vineyard Antwerpen) in het Frans en het engels. En dat terwijl een aantal sleutelfiguren van de organisatoren nederlandssprekend zijn. Ik snap dat niet, maar ja…

Enfin, ik was dus niet op de’mars voor Jezus’ aanwezig, maar naar het schijnt was er zo’n 200 man aanwezig die door de straten van de stad liepen, voor het merendeel van buitenlandse pinksterkerkjes. Niet dat ik daar problemen mee heb, integendeel, ik vind het heel bemoedigend om verhalen te horen over hoe braziliaanse en afrikaanse kerken hier groeien in Vlaanderen. Dat is een goede zaak voor het Koninkrijk!!

Maar zijn toch zijn er meer dan buitenlanders in Vlaanderen. En zijn er ook meer Christenen dan alleen die van de pinksterkerk. Geen enkele Kerk kan Jezus Claimen. We zijn allemaal deel van het Lichaam. Allemaal!

Ik vind zoiets dan ook een enorme gemiste kans, want op zich spreekt het idee van een ‘mars voor Jezus’ mij enorm aan. Het lijkt mij een zalig idee om eens met alle soorten van Christenen samen door de straten te gaan, om te laten zien dat wij bestaan in deze postchristelijke seculiere maatschappij. Om eens allemaal samen te komen en mekaar te laten zien dat we allemaal bij mekaar horen, hoe verschillend we allemaal zijn, door die ene Jezus! Zoals Shane Claiborne ooit gezegd heeft: “Jezus komt terug voor zijn bruid te halen, en niet voor een harem”.

Als mensen zouden kunnen zien dat er Christenen zijn, van alle soorten, protestant, katholiek, vlaams en buitenlands, oud en vormelijk of enthousiast pinkster, en samen die veelkleurigheid van het Lichaam van Jezus uitdrukken, dat zou indrukwekkend zijn! Wij zijn allemaal van Jezus.

En aan hem alle eer! Amen

Shalom

Bram

mei 3, 2009

‘Gods plan met mij’, of het draait NIET in de eerste plaats om ons!!!

Mijn plannen zijn niet jullie plannen, en jullie wegen zijn niet mijn wegen – spreekt de HEER. Want zo hoog als de hemel is boven de aarde, zo ver gaan mijn wegen jullie wegen te boven, en mijn plannen jullie plannen. Jesaja 55:8-9

In het evangelische en pinksterwereldje waarin ik al heel mijn leven vertoef heb ik in de loop der jaren al vanalles gehoord over ‘Gods plan voor je leven’. Dat God een geweldig plan met ons leven heeft dat we niet mogen missen… Dus in de praktijk wordt daar meestal over gesproken als het gaat om belangrijke keuzes nemen. Met wie je trouwt, wel werk of welke studie je begint, etc… En de nadruk wordt dikwijls gelegd op het feit dat IK belangrijk ben voor God, dat God alle dingen gaat doen meewerken voor mij, etc…

Maar soms gaat het een beetje te ver die richting in, en word je gebombardeerd met het idee dat IK het allerbelangrijkste ben voor God. Of zelfs dat elke mens afzonderlijk (toch al diegenen die in Jezus geloven, de rest zijn van geen belang veronderstel ik) het centrum is van Gods plan. Dat alles in functie van ons als individu staat, dat heel het fantastische plan om mij draait, om mijn groei, en blabla… dat ligt natuurlijk heel lekker in onze lekker individualistische maatschappij. Maar het is nu net dat individualisme dat erin geslopen is, dat mij heel ongezond lijkt, en contra Christus. Als we daar te ver in meegaan dan gaan we echt geloven dat het om ons draait, dat God in functie van ons staat…

En dat is nu net waar ik niet meer in kan en wil geloven,dat Gods plan voor mij in de eerste plaats om mij draait. Gods plan is groot, en gaat over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, en het Koninkrijk hier en nu vestigen. En natuurlijk is zijn plan met mij daar deel van. Maar ik sta in functie van het grote geheel. Niet omgekeerd… wij zijn deeltjes van iets dat groter is dat we kunnen vatten. En het is fantastisch dat God zich daarbij ook in ons mensjes interesseert. dat Hij ieder van ons inpast in Zijn plan. Dat we allemaal deel zijn van het Lichaam van Christus…

Maar Wijzelf zijn niet het doel. Wij zijn maar de ‘aarden vaten’ waar de Schat in zit… Als we er als iets luitend over kunnen zeggen: Gods doel is het bouwen van het Koninkrijk, en het klaarmaken van Zijn bruid voor het Grote Bruiloftsfeest. Okay, dat laaste klinkt zeer mystiek; maar ik vind even geen andere manier om het te zeggen… Het draait niet in de eerste plaats om ons. Als we het al eerder aangehaalde beeld van Paulus nemen dat wij het Lichaam van Christus zijn, dan zijn we maar kleine componentjes van het grote geheel. Waarin we allemaal nodig zijn, maar het draait NIET in de eerste plaats om ons.

Als je iets wil dat in de eerste plaats om JOU draait, ga naar één of andere zelfhulp-praatgroep of zo. sterker gesteld: Het is het moderne satanisme van Lavey dat het eigen zelf aanbidt, niet het christendom. Als volgeling van christus moet je sterven aan Jezelf, en je eigen kruis opnemen.  Het Christendom  gaat wel over God als liefdevolle Vader, maar die is in geen geval een kruising tussen sinterklaas en de geest van Alladin… Hij is de  onze Vader en Schepper, en houdt van ons, maar we kunnen Hem niet in onze binnenzak steken of voor onze kar spannen.

En God mag dan verliefd op de Kerk als bruid van Jezus, onze kleine groepjes zijn niet het doel… Onze taak is het verbreiden van het Koninkrijk, en dat naar de wereld rond ons brengen. Licht en zout zijn in deze donkere en smakelijke en aan bederf onderhevige maatschappij. Het draait niet om onze structuren, groepen, gebouwen,… Die dingen staan allemaal ook maar in functie van Gods plan, maar kunnen geen uiteindelijk doel zijn.

Het draait niet om ons. Het draait om God, het draait om Jezus, het draait Gods grote doel, Zijn Koninkrijk en zijn Lichaam, maar wij zijn maar een klein celletje in het grote geheel.

Misschien moeten we doen als de zusters van naastenliefde van moeder Theresa, die elke dag beginnen met het bidden van het zogenaamde ‘gebed van Fransiscus’. Ik denk dat dat alles wel in het juiste perspectief brengt:

Heer, maak mij een instrument van Uw vrede.
Laat mij liefde brengen waar haat heerst,
laat mij vergeven wie mij beledigde,
laat mij verzoenen wie in onmin leven,
laat mij geloof brengen aan wie twijfelt,
laat mij waarheid brengen aan wie dwaalt,
laat mij hoop brengen aan wie wanhoopt,
laat mij licht brengen aan wie in duisternis is,
laat mij vreugde brengen aan wie bedroefd zijn.

Laat mij niet zoeken getroost te worden, maar te troosten,
niet begrepen te worden, maar te begrijpen,
niet bemind te worden, maar te beminnen.

Want het is toch door te geven, dat men ontvangt
door te verliezen, dat men vindt
door te vergeven, dat men vergiffenis ervaart
door te sterven, dat men verrijst tot het eeuwige leven. Amen.

shalom

Bram

april 7, 2009

waarom ik niet anders kan dan postmodern en christen zijn…

Een bekentenis: Ik kan echt niet anders zijn dan christen. Volgeling van christus. Ironisch is wel dat het mij aan de andere kant dikwijls niet lukt om echt Christus te volgen in de praktijk. Maar ik kan niet anders dan proberen en daarin groeien, Jezus kan mij blijkbaar niet loslaten…

Sommigen zullen zeggen dat het simpelweg komt omdat ik zo ben opgevoed. Dat is wel waar, maar dat kan zeker niet deterministisch gesteld worden: er zijn echt enorm veel mensen die ik ken die net als mij gelovig zijn opgevoed die afgehaakt zijn. Dus dat is geen antwoord op de vraag waarom ik nog steeds Christen ben. Het is ook zo dat ik veel van de dingen waarop de mensen van mijn generatie zijn afgeknapt best snap. Waarschijnlijk zou ik veel van die mensen die indertijd met mij op kamp geweest zijn en die nu allang niet meer geloven best kunnen begrijpen. Maar soms vraag ik mij af wat de dingen waar ze op afgeknapt zijn iets met Jezus te maken hebben. En of Jezus niet zelf ook was afgeknapt op veel dingen…

Ik moet zeggen, ik neem zeker niet alles klakkeloos aan van ‘de kerk’, in dit geval de evangelische traditie, als er zoiets zou bestaan in een wereldje dat soms teveel op hypes lijkt te draaien. Er zijn veel dingen, waar ik het niet mee eens kan zijn, en die mijn geloof zwaar zouden naar beneden halen moest iemand mij kunnen overtuigen dat het toch zo is vrees ik. Ik heb grote moeite met ‘left behind’-eindtijdkitch, met superioriteitsdenken, welaartsevangelie met mensen die God als automaat gebruiken om alles te krijgen wat ze nodig hebben, en met uit de context gehaalde en op andere manieren misbruikte bijbelverzen. En nog veel meer dingen die mij absoluut niet verder bij God kunnen brengen.

En ja, misschien ben ik soms een tikkeltje ‘post-evangelisch’, en ben ik eigenlijk zowiezo redelijk postmodern, al ben ik dat woord ondertussen kotsbeu en weet ik dat ik het nog veel ga gebruiken in dit essay… En sorry, ik kan niet anders zijn dan gematigd postmodern vrees ik, het is zoeist als vlaming zijn voor mij, ik ben het gewoon van nature uit… Ik heb vrees ik een sterk wantrouwen alle claims van absolute waarheid, en ik kan niets met het overanalytische modernistische denken. Ik kan ook niets met fundamentalisme van enige soort (inclusief Richard Dawkins) en ik heb veel meer aan verhalen en symbolen dan aan analyse en dissectie… Ik zie ook veel meer in het joodse rabbijnse systeem waarbij een vraag niet beantwoord werd met een pasklaar antwoord, zoals wij altijd direct willen, maar met 10 andere vragen om mee te worstelen, waarbij je als mens en gelovige groeit door ermee te worstelen, dan ik zie in een alles willen antwoorden en de bijbel gebruiken als een boek om overal antwoord op te vinden. Ik geloof trouwens niet dat de bijbel zo geschreven is.

Misschien is het postmodernisme gevaarlijk omdat het te diffuus en relatief is, maar ik vanuit mijn gezichtspunt zie evenveel gevaar in het modernistische synchretisme (geloofsvermenging) met het rationalistische ‘wetenschaps’denken dat het geloof en heel de wereld helemaal dissecteert en vastprikt als een gedroogde vlinder. Dat paradigma is voor mij failliet, en niets kan mij er terug in brengen. En ik zie hoe het Christendom veel schade heeft opgelopen door er teveel van te absorberen. Dat het postmodernisme het christendom schade kan toebrengen is natuurlijk ook waar. Christus overstijgt modernisme, postmodernisme, en alle andere wereldbeelden, en kan dat ook niet anders… Maar aan de ene kant moet het christdendom gecontextualiseerd worden in elk wereldbeeld -inclusief ingaan tegen wat er mis is daarin- en anderzijds geloof ik sterk dat het postmodernisme wel bepaalde dingen kan en zal rechttrekken die beschadigd zijn in het modernisme…

Oke; Wat ik niet ben en nooit zal zijn: een ‘hardcore postmodernist’ die alle waarheid ontkent. Integendeel, ik geloof zo sterk in de Waarheid, dat ik niet geloof dat wij ze ooit 100% gaan kunnen vatten, vastleggen, communiceren of 100% accuraat en volledig vastleggen in -bijvoorbeeld- een systematische theologie. Elke theorie is maar een benadering. Elke menselijke uitspraak wordt beperkt door de manier waarop in een gegeven taal begrippen zijn afgebakend. Niemand kan claimen de absolute waarheid op zak te hebben, omdat ze te groot is om ooit helemaal te vertalen naar dingen die we in menselijk gestructureerde woordjes kunnen gieten…

Leidt dat dan tot een ‘iedereen heeft evenveel gelijk’? Natuurlijk niet. Sommigen zitter er dichter op dan anderen, en en bepaalde mensen zitten er helemaal naast. Waarschijnlijk zit in de meeste gevallen niemand er 100% op, maar als we een hoog genoeg percentage hebben, kunnen we verder. Kijk naar de geschiedenis van het christendom, naar al die groepen en individuen die allemaal een iets andere theologie hadden. Geen 2 christenen zullen het ooit eens zijn op alle punten. Is dat een probleem? Niet altijd. Zijn alle dingen even waar? Natuurlijk niet…

En nog iets: Als Christen geloof ik niet dat de ‘waarheid’ zoiets is als een hoop geformuleerde stellingen die de juiste leer moeten ‘vangen’. De waarheid is een persoon: Jezus (‘de Weg, de Waarheid en het Leven’) En het christendom is niet zoals ik bepaalde mensen soms zie doen een geloven in een hoop stellingen en waarheden en dat is het. Het christendom is leven en Jezus volgen. Jezus zei nergens om de mensen te overtuigen van ‘de waarheid’. Hij droeg zijn discipelen op om discipelen te maken, volgelingen, mensen die een veranderd leven hebben. Zo mag het ‘goede nieuws’ ook niet iets zijn dat we intellectueel kunnen aannemen en dat is het, maar is het iets dat ons leven ten goede moet transformeren, en liefst ook goed nieuws is voor de mensen om ons heen.

Ik ben Christen, of ik probeer dat toch te zijn, en ik kan niet anders, want ik ben gegrepen door Jezus. Niet de Jezus die alleen kwam om te sterven, en als we maar in ‘het kruis’ geloven is alles oké en gaan we naar de hemel. Dat is en vreselijke versimpeling van het Christendom die eigenlijk even destructief is als de vrijzinnige Jezus, ontdaan van alle bovennatuurlijkheid, die alleen maar een ‘goede leraar’ is. (probleem is ook dat geen enkele ‘goede leraar’ echt gevolgd wordt…) Ik ben gegrepen door de Jezus, ‘goede leraar’ en Zoon van God die mij blijft trekken en ‘kom, volg mij’ fluistert. De Jezus die de radicale wet van de liefde als basis gaf, de Jezus die opkwam voor mensen voor de mensen waarvoor niemand opkwam (om een vrijzinnig-katholieke godsdienstleraar dieooit had te citeren) Jezus die kwam met het Koninkrijk, en met goed nieuws. De Jezus die leerde om nederig voeten te wassen ipv macht en geweld. De Jezus die uiteindelijk eindigde aan het kruis, maar die door de dood niet gegrepen kon worden. De Jezus die bij ons is in de Heilige Geest.En dat is een heel leven verder op weg zijn, leren, worstelen, en groeien in relatie met Hem, en met mijn mede-gelovigen en alle andere mensen. We moeten samen vooruit…

shalom

Bram
ps: deze blogpost van henri is ook heel interessant

december 26, 2008

het volledige evangelie…

het hele evangelie…

In al mijn jaren als Christen ben ik binnen het Christendom al heel veel verschillende, en dikwijls zelfs totaal tegenstrijdige ideëen, theoriën en theologiën tegengekomen. Soms lijkt het zelfs alsof er niet één christendom is, maar heel veel verschilende ‘christendommen’, en dat soms zelfs binnen het pinkster-evangelische wereldje in Vlaanderen. Natuurlijk is het een beetje als het verhaal van de blinden en de olifant: de ene (die een poot gevoeld heeft) denkt dat een olifant een levende zuil is, de andere (die aan de staart heeft liggen tasten) denkt dat de olifant een soort levende naar beneden hangende kwast is, en de derde denkt dat de olifant een soort slang-achtig iets is, dat grillig beweegt (de slurf) en waar je beter voorzichtig mee bent…

Zo zijn er natuurlijk verschillende benaderingen, en ergens is dat natuurlijk logisch, maar soms blijft de vraag hoe dat zit met tegengestelde ideëen bij verschillende christelijke groepen (of individuen) en hoe we daarmee moeten omgaan… Het is perfect mogelijk om heel verschillende en mekaar tegensprekende theorieën te ‘bewijzen’ met bijbelteksten, dus gewoon zeggen dat het ‘bijbels’ moet zijn kan nooit voldoende zijn. Iedereen leest trouwens de bijbel vanuit zijn voorkennis en achtergrond, en zal zijn ideëen in bepaalde texten herkennen (of inlezen) terwijl iemand anders met dezelfde tekst juist iets anders gaat bewijzen. We moeten dus heel voorzichtig zijn met dat soort van ‘bijbels’ willen zijn…

Ook dezelfde woorden gaan voor andere mensen een heel andere betekenis hebben. Neem nu het voorbeeld van het ‘goede nieuws’ of het evangelie. Wat dat goede nieuws juist allemaal inhoudt hangt blijkbaar af van diegene die het uitlegt. (ook in de bijbel zelf is niet helemaal eenduidig te vinden wat juist wel en niet in het evangelie inbegrepen is) Volgens sommigen gaat het evangelie alleen over het kruis, wardoor wij vergeven zijn. volgens anderen is het ‘volle evangelie’ onvolledig zonder pinksteren, en nog anderen hebben meer oog voor sociale gerechtigheid en zijn het offer van jezus helemaal vergeten.

Ik ga voor nog een etymologische duiding bij het woord ‘evangelie’ zijn zijn allereerste context even iemand anders aan het woord laten die nog iets heel anders opmerkt: “Ik vind het altijd belangrijk om op te merken dat het Griekse woord evangelion, waarvan het woord evangelisch en evangelisatie afgeleiden zijn, een antiek woord is dat dateert van voor de tijd van Jezus. Het is een woord dat Jezus uit het imperiale lexicon heeft overgenomen, en op zijn kop zet. Bijvoorbeeld, in inscripties uit 6 VC over het hele Romeinse Rijk lezen we: “Augustus is voor ons gezonden als een Verlosser…de verjaardag van de god Augustus is voor de hele wereld het begin van het evangelie (evangelion).” De vroege evangelisten verkondigden een ander evangelie, en beloofden trouw aan een andere keizer en zweerden samen om een ander Koninkrijk te bouwen. Als we met evangelisch bedoelen iemand die het goede nieuws verspreid dat er een ander koninkrijk of supermacht, een andere economie  en andere vrede dan die van de naties, een andere verlosser dan Caesar, dan ben ik evangelisch.” (shane claiborne, voorwoord bij the irresistible revolution)

Natuurlijk is er een groot belang in het kruis van Jezus, het lam Gods dat wegneemt de zonden van de wereld, waardoor we vergeven worden en terug bij God kunnen komen. Maar is dat alleen het volledige evangelie, of is het maar een modern individualistisch afkookseltje daarvan, dat een hyper-reformatische allergie van ‘goede werken’ heeft geërfd en verder gecultiveerd? Persoonlijk heb ik altijd moeite gehad met een herleiden van het evangelie tot alleen ‘vergeving van het individu met God door het kruis’. Die hele discussie over geloof en werken is soms veel te extreem, hoe logish het ook was voor Luther om met de aflaten en alle mistoestanden daarmee te veroordelen en de nadruk op ‘solo fide’ (alleen door geloof) te leggen. Maar geloof zonder werken is dood, en het is misschien niet door uiterlijke werken dat we gered worden, maar als ons hart veranderd wordt door de wedergeboorte dan is dat wel zichtbaar in alles wat we doen…  Het is zeker zo dat de vrijzinnige kerken en het sociale evangelie iets meer dan wezenlijk missen van het evangelie wanneer ze persoonlijke verlossing door het kruis weglaten. Maar is het niet ook zo dat een evangelie van alleen persoonlijke vergeving enorm onvolledig is en de volle dimensie mist van een hele christelijk leven???

We moeten niet vergeten dat de 4 ‘evangeliën’ gaan over Jezus en zijn discispelen die het evangelie prediken, en pas op het einde het kruis vernoemen, zelfs zonder dat de nadruk ligt op vergeving door dat kruis. Dat komen we pas bij de brieven van Paulus tegen… Maar als we de evangeliën zelf bekijken, zien we een nadruk op geloven, en op discipelschap. Het grote zendingbevel zegt niet laat iedereen geloven in de juiste leer, maar juist maakt alle volkeren tot discipelen. En verder ligt de nadruk ook op ‘goed nieuws’ voor iedereen: genezing voor zieken, bevrijding voor gevangenen, etc… Niet alleen op simpel vergeving van al mijn zonden. Het belang van het kruis zelf gaat veel verder dan onze verzoening met God, ook genezing is ons deel… Maar behalve dat is het kruis ook het ultieme voorbeeld van hoe Jezus zijn evangelie van liefde uitleefde tot op shoquerende hoogte: ‘Toen wij nog zondaren waren stierf Hij voor ons’ (met de woorden van Paulus) en daarmee vervult Jezus zelf de wet van liefde, die zelfs vijandenliefde omvat…

En het verhaal van het kruis eindigt niet met de dood van Jezus, maar Hij stond op uit de dood, en wij delen in Zijn leven, en in de Heilige Geest van Pinksteren. Wat is het evangelie zonder opstanding, Pinksteren en discipelschap???

Wat wil ik hiermee zeggen? Zeker niet dat het idee dat we door Jezus’ offer verzoend zijn met God en dat we ‘wedergeboren’ worden onbelangrijk is, integendeel, maar er is veel meer evangelie dan dat. Anders zouden we niet zo’n dikke bijbel, of zelfs maar Nieuw testament nodig hebben… Waarom in hemelsnaam zouden we als Christen alleen bezig zijn met onze geestelijke geboorte? Moeten we niet groeien naar geestelijke volwassenheid? Is de boodschap van het evangelie niet veel groter dan alleen verzoening met God, en is de uitdrukking ‘een nieuwe schepping’ niet meer dan wat mystieke beeldspraak, gewoon iets dat elke dag meer realiteit moet worden in ons leven als Christen? En het evangelie gaat veel verder dan individuen ook. Heel de Schepping kreunt wachtend op het openbaar worden van de Zonen Gods… Is het evangelie niet iets dat ons hele leven moet veranderen en bepalen, dat we niet gelijkvormig zijn aan deze wereld, maar vernieuwd door een verandering van denken, omdat we de gezindheid van Christus hebben en daarin groeien?

Ikzelf ga voor een meer holistisch evangelie, dat van belang is voor elk aspect van ons leven, en van de hele wereld… If He ain’t Lord of all, He ain’t Lord at all…

shalom

Bram

januari 27, 2008

heersen of dienen??

Ongeveer 2000 jaar christendom, en hoeveel is er misgegaan in die 2 millenia? Hoeveel van wat juist niet de bedoeling was is er gebeurd in de loop van onze Christelijke geschiedenis? Inplaats van het Koninkrijk van God hebben wij mensen 2000 jaar aan onze eigen koninkrijken gebouwd, en hebben dus niet veel anders gedaan dan de wereld rond ons, en soms zelfs stukken erger…

Wat was eigenlijk de bedoeling? Jezus kwam op aarde en predikte dat het Koninkrijk naderbij was. Een Koninkrijk niet als de koninkrijken van deze wereld, maar juist een koninkrijk van een nieuwe orde waarin de menselijke volgorde van macht en belangrijkheid blijkbaar omgekeerd is: l

Marcus 10:42 En Jezus riep hen tot Zich en zeide tot hen: Gij weet, dat zij, die regeerders der volken heten, heerschappij over hen voeren, en hun rijksgroten oefenen macht over hen. 43 Zó is het echter onder u niet. 44 Maar wie groot wil worden onder u, zal uw dienaar zijn; en wie onder u de eerste wil zijn, zal aller slaaf zijn. 45 Want ook de Zoon des mensen is niet gekomen om Zich te laten dienen, maar om te dienen en zijn leven te geven als losprijs voor velen.

Mattheus 23:7b Gij zult u niet rabbi laten noemen; 8 want één is uw Meester en gij zijt allen broeders. 9 En gij zult op aarde niemand uw vader noemen, want één is uw Vader, Hij, die in de hemelen is. 10 Laat u ook geen leidslieden noemen, want één is uw Leidsman, de Christus. 11 Maar wie de grootste onder u is, zal uw dienaar zijn.

En toch, ondanks alles, hebben we zoals alle mensen een heel imperium opgebouwd dat wel gebaseerd is op die dingen wiens afwezigheid een kenmerk van het Koninkrijk zou moeten zijn: machtsstructuren, eretitels, hierarschische piramides, etc… In feite hebben we de hele structuur van het Romeinse rijk overgenomen, en dat is niet alleen zichtbaar in de katholieke kerk, ook onze evangelische kerken kunnen zo opgebouwd zijn… Terwijl eigenlijk allen God aanspraak kan maken op die macht, willen wij mensen een stukje van de koek meepikken en maken ons eigen koninkrijk van het christendom inplaats van mee te bouwen aan dat van God.

Macht is niet iets waar Christenen aanspraak op kunnen maken. christenen worden gevraagd om te dienen, niet om te heersen. Zoals Jezus die de voeten van de discipelen waste, een slavenwerkje waar de leerlingen zelf hun neus voor zouden ophalen. Paulus roept zijn lezers op verschillende plaatsen op om zich te onderwerpen, maar nergens wordt gezegd dat we die overheersing kunnen claimen, integendeel, juist het niet heersen maar onderwerpen en dienen is het kenmerk van de Christen.

Hoe zou de geschiedenis eruit gezien hebben als we als christenen al 2000 jaar hadden doorgehad dat Jezus het meende dat we onze vijanden moeten liefhebben inplaats van ze zoals alle barbaren uit alle tijden gedaan hebben ze dikwijls gewoon een kopje kleiner gemaakt hebben? Waar zien we in de geschiedenis de vredestichters uit de zaligsprekingen???

Christus was een echte revolutionair, maar van een andere orde dan de revolutionairen van deze wereld, waarbij de macht gewoon van de ene groep mensen naar de andere overgaat en er hopelijk iets verbetert voor de mensen. Jezus zegt ons te dienen in liefde. De grootste in het Koninkrijk is niet degene met het meeste geld, de grootste mond, de meeste macht, nee, dat soort mensen zullen juist heel klein zijn. De grootste is diegene die dient in Liefde. Geen Napoleon of George Bush Jr, maar Moeder Theresa of Pater Damiaan… Niet de groten uit de geschiedenis maar vooral mensen die nooit bekend geweest zijn groot in het Koninkrijk!!!

Het is niet ons Koninkrijk, maar dat van God.
Niet onze agenda, maar die van God…
Het is genade van God, niet ons werk…
Nederigheid is een badis, hoogmoed de gevaarlijkste van alle zonden…

Heer,
Niet mijn wil,
maar Uw wil geschiede

Yeshua
All that glory
belongs alone
TO YOU

shalom

Bram

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.