‘blog van Brambonius’

augustus 2, 2010

post-evangelisch???

Nu ik toch bezig ben… Iemand op twitter stelde de vraag naar ‘post-evangelicalisme’. En vermist ik iets aan het schrijven ben dat (moest het ooit afgeraken) een boek zou kunnen worden over dat onderwerp, ga ik eens wat dieper ingaan op dat onderwerp.

Ik weet dat het op zich een stom woord is, en dat sommigen ondertussen wel aan ‘post-itis’ zullen lijden… Maar toch even uitleggen: ‘Post’-evangelisch is zeker niet hetzelfde als ‘ex’-evangelisch. Het verschil tussen beide voorvoegsels is groot. Een ex-vrouw is geen echtgenote meer, maar post-rock is een genre dat, hoewel verschillend van rock, verderbouwt op rockmuziek in een aantal punten. De verbinding tussen post-evangelicalisme en postmodernisme is waarschijnlijk ook we duidelijk. Wat post-modernisme ook is, het bouwt verder op modernisme, en door een aantal consequenties daarvan moet het moderne wereldbeeld wel omvergeworpen worden. Maar dat is een andere discussie. Ik wil alleen maar benadrukken dat het evangelisch Christendom geworteld is in het moderne tijdvak en in verlichtingsdenken, en dat wat ‘postevangelisch Christendom’ ook moge zijn, dat het geworteld is in wat postmoderniteit ook moge zijn…

Of er een scheidingslijn te trekken is tussen ‘post-evangelisch’ en ‘postmodern evangelisch’, is een andere vraag, die gedoemd is uit te komen op zwaar semantische discussies over definities en indelingen, maar die zinloos is vanwege de vaagheid en fluiditeit van het onderwerp… Ik kan me trouwens met beide termen identificeren. (Trouwens, ik zou in de ware, niet-gegijzelde betekenis van de woorden het belangrijker vinden een evangelish, charismatisch, orthodox en katholiek Christen te zijn dan post-modern…) Ik denk ook niet dat het noodzakelijk is een scheiding te maken, en het post-evangelische af te scheuren van de evangelische kerk. Er zijn sinds de reformatie al genoeg schizma’s en scheuringen geweest binnen het Christendom (zo’n 30.000 tegenover 3 in de eerste 1500 jaar!!!) Ook wordt soms het woord ‘post-conservatief evangelisch’ gebruikt. De termen doen er mij niet toe verder, en al vallen ze niet samen, ik ga er geen enkele verdedigen op zich, en ze alleen gebruiken omdat we nu eenmaal woorden nodig hebben om iets aan te duiden als mens…

Wat zijn dan de grote verschillen? Eén van de verschillen is de postmoderne manier van kijken, dat heel anders met waarheid en werkelijkheid omgaat, wat een verschil maakt over hoe theologie, en heel het Christelijk leven, bekeken wordt. Er wordt een grote afstand gedaan invloed van het fundamentalisme, dat de antwoorden van het moderne verlichtingsdenken verwierp, maar zich door de vraagstelling aan te nemen er toch in sloeg om het Christendom in een strak rationelalistische wereldbeeld te perseon. Postmodernen zijn, als de meeste niet-modernen, meer open voor paradox en mysterie, en gaan er niet van uit dat waarheid volledig te vangen is in een systematische theologie bijvoorbeeld.

Ook is er een afwijzen van litteralisme, niet omdat de bijbel verworpen wordt, maar juist omdat het litteralisme de bijbel niet serieus genoeg neemt. En een openheid voor het herbekijken van alle heilige huisjes uit de Christelijke traditie. In sommige hoeken alles, in andere alles wat niet expliciet door de apostolische en/of Niceaanse geloofsbelijdenis wordt beleden. Te weten dus het hoe van de schepping, de aard van hemel en hel, het hoe van de verzoening door het kruis, etc… Daarin wordt niet alleen zelf de bijbel onderzocht, of vanuit de eigen fantasie een nieuwen theorie gemaakt, maar ook teruggekeken naar de grote traditie van het christendom, de hele kerkgeschiedenis en de andere kerken. En die dingen worden niet per se in vraag gesteld om rebels te zijn, maar omdat ze niet stroken met het de God die we in de bijbel door Jezus leren kennen, en die we persoonlijk leren kennen in ons Geestelijk leven.

Een andere kritiek op sommige vormen van de evangelische kerk is de nadruk op vasthouden aan de zekerheidswaarden van de middenklasse.conservative  ‘Family  values’ zijn dikwijls meer cultureel dan bijbels. Ook de Amerikaanse culture wars; waarbij het conservatieve Christendom gekaapt is door de consevatieve politiek, wordt verworpen.  (and rightly so) Jezus is niet voor de kar van eender welk politiek systeem te spanne…

Een ander verschil is in het bekijken van het begrip “kerk”. Dikwijls is er een wantrouwen tegenover en een afwijzen van sterke hierarchie, en een neiging to een meer ‘grass-roots’ flexibele structuur. Experimentatie kan er zijn met allerlei nieuwe vormen van kerk, café-kerk, huiskerk, netwerk-kerk, organische kerk,…

Een andere vorm zweert het kerk-zijn helemaal af, en is ‘Christen zonder kerk’. Persoonlijk geloof ik niet dat zo’n ‘post-church christianity’ zo heel gezond is, maar ik denk dat het het wel een ‘detox’-fase kan zijn voor mensen die uit een ongezonde kerk-omgeving komen.
Bestaat er zoiets als georganiseerd post-evangelisch christendom? Tot op heden niet uitgesproken in Vlaanderen. Een deel is te vinden in de ‘emerging church’, al is dat woord wat op zijn retour en is ze veel uitgebreider dan alleen post-evangelischen. Maar ik heb niet weet van veel emerging churches in belgië eigenlijk. Ook de organische kerken, of simple church-netwerken zijn hier niet zo aanwezig, de meeste huiskerken zijn meer klassiek pinksterachtig of pragmatisch-evangelisch van theologie. Ook New monasticism is in nederdland wel aanwezig, maar hier in Vlaanderen bij mijn weten niet.

Veel postmodern evangelische organisaties zijn er op zich ook nog niet hier. De postmoderne invloed zal er op zich wel zijn, zeker op jongeren. Maar postmoderne en postconservatieve evangelischen gaan daarom niet uit de evangelische beweging uitstappen, al kan het wel frustrerend soms. Het lijkt gewoon een generatiekloof, maar het verschil is groter. We zullen nooit opgroeien om plots modern te zijn, we kunnen alleen volwassen postmodernen worden…

De optie om terug te gaan naar meer traditionele kerken is niet zo logisch voor post-evangelischen hier. In protestantse gebieden gaan een aantal post- en ex-evangelischen terug naar de traditionele kerk, maar de afstand met onze katholieke kerk is groter. Wat niet wegneemt dat er effectief wel mensen zijn die katholiek worden.

Qua voorbeelden van een meer post-evangelisch Christendom: Frank Viola met zijn organische kerk (en redelijk mystieke maar vooral zwaar Christocentrische bijbeluitleg) Shane Claiborne bijvoorbeeld, met zijn heel praktisch Christendom. emerging church-denkers als Brian McLaren zijn natuurlijk post-evangelisch. In de meer postmodern evangelische hoek hebben we Rob Bell, met zijn Nooma-video’s, en Scot McKnight, die zelf Willow Creek bezoekt, of de charismatische new monasticism van de 24-7 prayer boiler rooms (niet verwarren met 24/7 prayer van Mike Bickle) Maar een volledige lijst zou belachelijk lang zijn…

Ik wil niemand bekeren tot eender welke vorm van Christendom. Ik wil alleen dat we trouw zijn aan Jezus, in onze traditie, op onze plaats, in ons wereldbeeld en onze cultuur. Net zoals een zwarte Afrikaan geen Victoriaanse Engelse cultuur moet aannemen pn Christen te worden (zoals sommige zendelingen ooit foutief hebben verkondigd) moeten postmodernen niet modern wordt. Beiden moeten de duistere kanten van hun cultuur, die incompatibel zijn met het volgen van Jezus, inzien en proberen er niet doro beinvloed te worden. Al is dat moeilijk…  Maar het is niet juist dat we postmodernen zouden bekeren tot het modern denken voor ze Christen mogen worden. Nee, we moeten Jezus brengen op een postmodern begrijpelijke manier, en erop vertrouwen dat de Geest zijn werk doet om het Christendom ook in de postmoderniteit zo dicht mogelijk bij Jezus, Weg, Waarheid en Leven te houden…(zie ook Henk Medema hier over)

Maar ik zou liefst alle Christenen samen zien dan ook nog eens een postmodern schizma binnen de evangelische kerk te zien…

shalom

Bram

mei 11, 2010

De Kerk en structuren…

De laatste tijd was er wel wat kritiek in de media op ‘de Kerk’. Niet ten onrechte natuurlijk met al die kerkschandalen in de hiërarchie van de  katholieke kerk, die echt wel schrijnend zijn, en waar geen enkel excuus voor is. Maar wat mij opviel was dat er alleen gesproken werd over de Katholieke kerk, in zijn hierarchische institutionele hoedanigheid dan nog wel. Het christendom is veel groter en ruimer dan dat… En ook veel interessanter…

Persoonlijk als protestant heb ik weinig boodschap aan  kritiek ‘op het christendom’ die alleen op de katholieke kerk van toepassing is (als ze dat al is), en vind ik ze meestal een beetje naast de kwestie. Geen van de Christelijke stromingen waar ik normaal mee te maken heb heeft iets te maken met het Vaticaan en zijn van het romeinse rijk overgeërfde structuren… Nu ga ik niet zeggen dat alle protestantse evangelische, pinkster, en emerging church kerken geen terechte kritiek zouden kunnen krijgen. dat ga ik helemaal niet ontkennen. Kerken zijn als mensen, geen enkele is perfect… Maar het beeld van de katholieke kerk gaat niet op voor hoe de meeste andere kerken functionenen…

Er zijn veel andere dingen waar wij als modale vlaming zelfs amper besef van hebben, kijk eens naar de volgende ‘viral’ gegane video, (ik krijg vimeo niet ge-embed om één of andere reden) die komt van een Amerikaanse megachurch en die eigenlijk zichzelf en hun systemen voor gek zet:

Niet bepaald een doordeweekse vlaamse mis die geparodieerd wordt… Een professionele hippe geoliede entertainment-machine, die perfect is ingespeeld op de noden van de doordeweekse Amerikaan aangepast aan de media-consumptiemaatschappij. Maar zo’n kerken zijn duur in het onderhoud, en eisen veel…

Maar het kan nog heel anders… Eén van de grootste en meest opvallend groeiende kerken uit de kerkgeschiedenis is bijvoorbeeld de ondergrondse Chinese huiskerkbeweging. Ze mogen niet eens Christen zijn, en lopen gevaar door samen te komen, dus kerken en bijbelscholen hebben ze niet. Ze komen bij mekaar thuis samen en als de groep te groot wordt splitst hij. Miljoenen christenen die niet te tellen zijn leven zo, terwijl ze nog steeds gevaar lopen om voor hun geloof opgepakt te worden (in 2008 zijn er nog 11 huiskerkleiders naar strafkampen gestuurd…)

Maar niet alleen in China bestaan er huiskerken, die komen over heel de wereld voor, en de laatste jaren is er enorme groei in verwante structuren als ‘simple church’ en ‘organic church’. Mensen die gewoon thuis samenkomen bij elkaar als gelovige, en die dikwijls een heel sterk gevoel van gemeenschap en samenhorigheid hebbe. In veel Niet-westerse landen groeien die dingen enorm. Adrew Jones aka tallskinnykiwi, een rondreizende missioloog die deze winter in het noorden van  Afrika doorgebracht heeft zegt ergens achteloos in een comment op zijn recentste blogpost over bovenstaande video:

“I just spent 3 months in north africa where the MAJORITY of believers meet in simple house churches. Same for India and the areas of the world were the church is growing the fastest – the new majority church is a simple church and not the other. Maybe I am close to it, as you say, but doing research on location rather than from behind a desk should not disqualify my findings but rather add some validity to them

show me a country where churches are being planted rapidly and i will show you a country dotted with house churches as the emerging majority, rather than the building-dependent, stage-led churches led by paid professionals which fight against multiplication and are very expensive to start and maintain.”

In sommige delen van de wereld zijn simpele of organische huiskerkjes een heel snel groeiende vorm van christendom. Iets wat wij ons hier in de westerse wereld niek kunnen voorstellen… Huiskerken zijn nooit zo hard van de grond gekomen hier, en ik heb geen weet van vermenigvuldigene huiskerkstructuren hier in Vlaanderen. Maar in andere delen van de wereld is het een niet te stoppen (en moeilijk in kaart te brengen) fenomeen… De Geest waait waarheen Hij wil, en is niet in statistieken te vangen…

Om af te sluiten: Ik geloof niet dat één van de twee ‘de ene ware vorm van kerk’ is, en ik denk dat meer institutionele kerkvormen en meer organische, simpele of zelfs vloeibare structuren mekaar kunnen en moeten aanvullen. En ik weet niet of de kerk in vlaanderen nog een simpele organische toekomst gaat hebben, dat weet God alleen… Jezus is niet gekomen om structuren te brengen, en de structuren van de kerk zijn niet van veel belang. Het gaat om samen Jezus volgen en Zijn Koninkrijk aanwezig laten zijn…

shalom

Bram

december 3, 2008

de Kerk

Filed under: Christendom, Het Koninkrijk van God — Tags: , , — brambonius @ 5:04 pm

de Kerk

even door naar een volgend onderwerp: We kennen allemaal ‘de kerk’, en we kennen allemaal zelfs meerdere ‘kerken’, hier in antwerpen alleen al zijn er tientallen van allerlei slag en soort… Maar is er in feite niet gewoon maar 1 Kerk, die met met hoofdletter K? Diegene die ook ‘de bruid van Christus’ genoemd in de bijbel. En  zijn al de ‘kerken’ die wij kennen daar niet kleine plaatselijke deeltjes van, of gewoon maar uitingen ervan?

Het idee van verschillende kerken en denominaties is iets relatief nieuws, zeker zoals wij dat nu kennen. In de tijd van het nieuwe testament was het zowiezo helemaal anders als nu. Handelingen zegt dat de eerste christenen hun bezittingen deelden, elke dag bij mekaar aan huis kwamen, en in de tempel samenkwamen. Nu wat dat laatste betreft: die tempel, dat was een unieke plaats die nu niet meer bestaat, en geen enkel gebouw van nu heeft daar enige gelijkenis mee qua functie, en dat dat was ook alleen in Jerusalem dat mensen daar naartoe gingen. (De beschrijving hierboven komt ook van de eerste kerk van vlak na pinksteren, die ontstond in jerusalem) Bovendien zijn wij als christenen zelf een tempel van de Heilige Geest… Een tempel hebben we niet nodig, we zijn zelf ‘de tempel’, en bovendien zijn we als Christen ook nog eens allemaal priesters. Tempels en priesters hebben we niet nodig als Christen, want Jezus zelf is onze middelaar tot de Vader! Christendom gaat uit van een relatie tussen het individu en God, maar ook van een ‘lichaam’ van Jezus, waarvan Hij het hoofd is, dat de Kerk is, de verzameling van alle gelovigen die er zijn op aarde…

Dat idee van gemeenschappelijk bezit van de eerste kerk is iets dat allang niet meer zo algemeen is, al is het altijd blijven bestaan in kloosters, en heeft het ook gewerkt in bepaalde christelijke communnes, en ook in ‘new monastic movement’ zijn er pogingen in die richting… Maar al is dat blijkbaar voor ons (en veel gelovigen in veel tijden) een brug te ver, toch geloof ik dat een kern van christelijk leven te vinden is is gemeenschap… En dat we iets wezenlijk missen zonder die diepe christelijke gemeenschap…

Als Paulus een brief schreef aan de kerk in één of andere stad, was er nog maar één soort kerk: de Kerk. Mensen die in gemeenschap samen leefden, en die bij mekaar aan huis kwamen door de week, en om samen te bidden, God te prijzen en het brood te breken. Natuurlijk kwamen ze ook samen in grotere groepen, zoals wij op zondag doen, of op grotere evenementen, maar die kleine levende groepjes zijn altijd heel belangrijk geweest in een levend christendom. Niet de  statische kerk als een gebouw, maar als een levende flexibele groep van mensen, die overal waar ze met twee of meer samenkomen in Zijn naam, en waar dus Hij aanwezig is en er elke keer een uiting is van de Kerk.

Dat vers dat ik nu aanhaalde, waar Jezus zegt dat ‘waar twee of drie samen zijn in Zijn Naam, ben ik in Hun midden’, soms ook het eclesiologisch minimum genoemd, is een definitie van de kleinst mogelijke uiting van de ‘Kerk’. Elke keer dat wij als gelovigen samenkomen in Zijn Naam, bidden, en met brood en wijn het offer van Jezus gedenken, zijn we deel van de Kerk. Van het Lichaam van Jezus.

shalom

Bram

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.