‘blog van Brambonius’

december 9, 2010

boekbespreking: Michael Spencer – Mere Churchianity

Titel: Mere Churchianity, finding your way back to Jesus-shaped spirituality
Auteur: Michael Spencer
Uitgeverij: Waterbrook press
Jaar van uitgave: 2010
ISBN: 978-0-307-45917-6
Taal: engels (nederlandse vertaling is op komst)
Quotering (op 5): *****

De begin 2010 veel te jong overleden Michael Spencer is een legende in de wereld van Christelijke blogs: sinds 2000 runde hij de ‘internet monk‘ blog met een zeer interactieve gemeenschap van enkele duizenden lezers, die trouwens nog steeds door een aantal vrienden van hem onderhouden wordt en soms artikelen heeft die zeer de moeite zijn. Begin dit jaar, vlak na het afwerken van zijn eerste en enige boek is Michael redelijk plots aan kanker overleden, wat een groot verlies is, niet alleen voor zijn familie omgeving, maar voor de vele mensen die hij inspireerde doorheen zijn werk op het internet. Maar zijn werk blijft doorleven in zijn schrijven, zowel op het internet als doorheen dit boek.

Een boek dat sommige evangelische Christenen waarschijnlijk heel oncomfortabel gaat doen voelen. De titel ‘mere churchianity’ of ‘onversneden kerkdom’ is een parodie op een boek waarin C.S. Lewis het Christendom uitlegde (‘mere christianity’ of in het nederlands ‘onversneden Christendom’), maar het punt van Spencer is juist dat het ‘kerkdom’ waarin hij opgegroeid is weinig met Jezus te maken heeft, en hij gaat op zoek naar wat hijzelf een ‘Jesus-shaped spirituality’ noemt, en legt daarbij een aantal pijnpunten bloot van de evangelische subcultuuur.

Zo komt het nalopen van allerlei hypes aan bod, de oneerlijkheid en blinde vlekken die Christenen soms hebben, de pretentie van ‘bijbel-gelovend’ te zijn maar eigenlijk alleen een aantal zelf uitgezochte bijbelverzen te kennen en prediken, het prediken van allerlei programma’s maar niet Christus, de vreemde manier waarop Christenen soms omgaan met vriendschappen, en vele andere frustraties die al velen de kerk uit gejaagd hebben.

Michael Spencer zelf wist heel goed waarover hij sprak, hij kende het probleem van alle kante; hij was een predikant, jeugdleider en leraar in de amerikaanse baptistenkerk die soms redelijk fundamentalistisch kan zijn, en begint zijn boek met een ervaring waarvan hij pas dertig jaar later de volledige significantie van begrijpt: Op een dag gaat hij met een ongeinteresseerde jeugd-groep naar een fastfood-restaurant, waar zijn bende het beest uithangt en onder andere een zoutvat molt. Acheraf krijgt hij een brief van de dienster, die een ex-lid was van de kerk waar hij zelf in de leiding zat. In die brief waarschuwt ze Michael dat het soort van Christendom dat hij en zijn jeugdgroep uitdragen haar ervan overtuigt dat Jezus niet bestaat. Auch… Is het soms echt zo dat onze Christelijke subcultuur ver verwijderd is van alles wat Jezus ons kwam brengen?

Werd de brief op dat moment weggelachen, op het moment dat hij zijn boek schrijft is Michael duidelijk onder de indruk van de tragische waarheid waar het atheistisch geworden meisje hem op wijst: Het ‘kerkdom’ zoals hij dat kent uit zijn baptistenkerk, of in het algemeen zelfs in veel fundamentalistische en evangelische kerken, heeft soms heel weinig met Jezus te maken. Maar inplaats van het Christendom te verlaten, en de kerk af te schrijven, gaat hij samen met de lezer met vallen en opstaan op zoek naar Jezus en de kerk.

In de loop van het boek gaat Michael op een kritische manier te werk, en ontmantelt hij een aantal vanzelfsprekendheden van het Christelijk wereldje. Niet om negatief te zijn, maar juist om op zoek te gaan naar waar Jezus wel voor stond, om het goede nieuws van het Koninkrijk van God terug te vinden tussen heel onze evangelische drukte, en om de ware betekenis van het woord ‘kerk’ terug te vinden.

Een kritisch boek dus, maar een belangrijk boek dat iedereen (die in leiding zit) in de evangelische kerk eens zou gelezen moeten hebben. Een boek dat ons inzicht geeft waarom zoveel mensen afknappen op de kerk, of zelfs hun geloof verliezen, maar ook een boek dat ons terug wil brengen naar de kern van het Christelijk

Als ik het goed heb is men trouwens bezig met het boek naar het nederlands te vertalen.

shalom

Bram

juli 24, 2010

Religieloos Christendom?

Ik ben het ‘Jesus manifesto‘ van Frank Viola en Leonard Sweet aan het lezen, een boek dat Christenen terug moet brengen naar Jezus als de absolute kern van het Christendom. Ik moet zeggen dat dat boek best wel confronterend is soms. Los van kleine puntjes van onenigheid zoals ik die met Viola altijd heb (en wss met de meeste schrijvers) raad ik elke Christen aan om het boek te lezen en ermee te worstelen.Ik denk dat het Viola’s balangrijkste werk tot nu toe is, en het is moeilijk om dieper te gaan dan dit.

Ik geef jullie een stukje mee over ‘religieloos Christendom’ (eigen vertaling):

De Christelijke religie is gebouwd op de boom van kennis ven goed en kwaad. De Christelijke religie kan bestudeerd woren door gebruik te maken van dezelfde denkwijzen als eender welke andere wereldreligie. Ze kan worden geanalyseerd net zoals Islam, Jodendom, en boedisme geanalyseerd worden. De moeilijkheid met de Christelijke religie is dat zijn die erbij horen denken dat de de ware kennis over god en kwaad gevonden hebben.

Religie geeft mensen het gevoel dat ze God kunnen controleren. Religie geeft het gevoel dat we God absolut en compleet kunnen begrijpen. We kunnen voorspellen wat de Almachtige morgen zal doen. De Christelijke religie leert ons dat de bijbel ons een antwoord geeft op ongeveer elke vraag die we naar de Heilige teksten brengen. Het probleem met deze manier van denken is dat de Ware God niet in iemand doos kan passen. God zal uiteindelijk altijd uitbreken uit onze menselijke verwachtigen en wat we kunnen begrijpen overstijgen. Elke poging om God gevangen te zetten en hem binnen te rammen en vast te nagelen is een systeem zal uitendelijk falen.

De ware God is een ongetemde leeuw. Hij kan niet geconctroleerd worden. Hij heeft zelf de controle. Toch hebben veel Christenen de bijbel veranderd in een vorm van kennis over goed en kwaad. Ze benaderen de bijbel als ruw materiaal waarbij ze controle kunnen verkrijgen over hun leven, zodat het leven meer begrijpelijk en controleerbaar kan worden, en minder ontmoedigend en onvoorspelbaar.

Dit is een zwaar misbruik van de bijbel. Jezus misbruikte de Schriften niet om controle en voorspelbaarheid te verkrijgen in zijn leven. Voor Hem waren ze een instrument waardoor Hij Zijn Vader beter leerde kennen en wardoor Hij zijn missie leerde uitleven.

(…)

Christendom gaat niet fundamentaal over het volgen van een boek. Het gaat over het volgen van een persoon en het uitleven van Zijn Leven. De bibliotheek van goddelijk geinspireerde boeken die we de Bijbel noemen helpt het best om die persoon te volgen, want ze getuigen van hem.

De bijbel bevat geen plan of blauwdruk om te leven. Het “goede nieuws” was geen nieuwe lijst van wetten, of een verbeterde set van ethische bevelen, of een gewijzigd plan met de laatste toevogselen en correcties. Het goede nieuws was het verhaal van het leven van een persoon, zoals dat gereflecteerd wordt in de apostolische geloofsbelijdening. waar het mysterie van het geloof dit narratief verkondigt: Christus is gestoreven, Christus is opgetaan, Christus zal terugkomen.

Het geschreven woord is een kaart die ons naar het levende woord leidt. Of zoals Jezus het zelf zegt: ” De schriften wijzen naar mij”. Elk deel van de heilige teks ademt dezelfde zuurstof in, Christus. De bijbel is dus niet de bestemming, het is een kompas dat wijst naar Jezus, de hemelse poolster.
Shalom

Bram

november 5, 2009

Post-conservatief en post-liberaal Jezus volgen! (1)

Zoals ik al eerder zei was ik zeer onder de indruk van het “another world is possible”-symposium met Shane Claiborne en Chris Haw vorige week vrijdag (zie verslag deel 1 en deel 2) Eén van de dingen die mij (positief) opviel, onder andere ook aan de theoretische  uiteenzetting die ze met twee gaven na het avondeten, was dat ze op theologisch vlak zowel post-conservatief als post-liberaal uit de hoek kwamen. Let ook op de woorden die ik gebruik in dit essay: heel bewust niet ‘post-orthodox’ en ‘post-vrijzinnig’, zoals de twee kanten aan beide kanten vaak geframed worden in het nederlands, maar de letterlijke translitteraties van de termen die in het engels gebruikt worden. Waarom zal later wel duidelijk worden.

Post-conservatief is denk ik wel duidelijk voor iedereen die iets van shane Claiborne enerzijds en conservatief christelijk Amerika kent. Zowel op politiek-ideologisch vlak als op religieus vlak zijn ze, uit een drang naar radicaal discipelschap en Jezus volgen, los gekomen niet alleen de amerikaanse middenstandswaarden, maar ook bepaalde types van conservatief-evangelische bijbelinterpretaties.Niet omdat ze de bijbel niet serieus nemen, maar juist omdat ze in de eerste plaats Christus, die we leren kennen in de bijbel, juist wél serieus willen nemen.

Post-liberaal is nog iets anders. Af en toe is het duidelijk dat hun theologie (zoals bij meer ‘emerging church’ theologen bijvoorbeeld) geinformeerd is door bijvoorbeeld de moderne schriftkritiek, die niet uitgaat van een lettelijke dictering van de bijbel, maar dikwijls van ingewikkelde redactieprocessen bij bepaalde bijbelboeken. Chris Haw noemde bijvoorbeeld langs de neus weg de zondvloed een schrijfsel van de Yahwist. Ook de zeer duidelijk naar voor komende nadruk op narratieve theologie, die in veel bredere lagen van de emerging church geprefereerd wordt tegenover een analytische en systematische benadering van de theologie, komt uit een stroming die letterlijk ‘post-liberalisme‘ genoemd wordt. Meer narratief, meer symbolen en metaforisch denken, en een terugkeer naar een meer Hebreeuwse manier van denken na zovele eeuwen westerse theologie die gevormd is door het griekse en romeinse denken…

Duidelijk is trouwens dat niet alle christelijke meer vrijzinnige richtingen per definitie richting atheisme gaan, ook zijn er altijd terug bewegingen te vinden naar een meer orthodox en historisch (zij het daarom niet altijd conservatief) Christendom. Een opvallend voorbeeld is bijvoorbeeld het zoeken naar de ‘historische Jezus’. Dat is begonnen in vrijzinnige schriftkritiek die dikwijls geens spaander van de bijbel heel wilde houden, maar 3 golven  van zoeken naar wie Jezus dan wel was heeft ons in de zogenaamde ‘third quest for the historical Jesus’ bijvoorbeeld NT Wright opgeleverd, de evangelische Bischop van Durham, die niet bepaald liberaal te noemen is.

Het conservatieve ‘slippery slope’ verhaal dat alles wat uit de liberale hoek komt uiteindelijk tot het verloochenen van alles waar het christendom voor staat leidt is dus niet per definitie waar. Ook mensen die onderlegd zijn in bijvoorbeeld de moderne schriftkritiek kunnen vormgeven aan een orthodoxe vorm van Christendom…

Trouwens, ook conservatieve Christenen kunnen terecht komen op een slippery slope die hen wegrolt tot ver buiten de grenzen… Sommige vormen van fundamentalisme zijn niet veel meer dan een reïncarnatie van farrizeïsme. (Wat niet wil zeggen dat er ook onder die noemer echte Christenen zijn natuurlijk) en sommigen willen het Christendom in naam van een soort Amerikaans conservatisme temmen. De bijbel herschrijven om hem minder liberaal te maken, zoals het conservapedia bible project, dat gelukkig niet door veel mensen echt serieus genomen wordt, is daar een goed voorbeeld van.

(wordt vervolgd)

shalom

Bram

juni 19, 2009

evangelie I: het evangelisch evangelie: good friday only?

Het is altijd goed om je als mens af te vragen waar je mee bezig bent, en wat je basis is. Ook als christen is het altijd goed om je af en toe eens af te vragen waar je in gelooft. Wat is eigenlijk ons ‘goed nieuws’, ons evangelie? Dat is niet alleen handig om het te kunnen delen met anderen, maar best wel belangrijk voor jezelf als christen. En toch merk ik dat Christenen dikwijls amper kunnen zeggen wat ‘het evangelie’ eigenlijk inhoudt. dus daar ga ik toch maar even op in.

Natuurlijk, als het uit te leggen was in een paar zinnen, waarom zouden we dan een boek van meer dan duizend pagina’s hebben. Ik geloof dus niet dat een korte schematische uitleg van het evangelie ooit volledig kan zijn. Maar soms hebben we die wel nodig.

En we beginnen met mijn pinkster/evangelisch verleden. Een simpel verhaal om het evangelie uit te leggen, dat dikwijls in evangelische kringen vertelt wordt is dat van de ‘4 geestelijke wetten’. Die kan je bijvoorbeeld hier lezen (http://www.godheeftulief.com/) en heb ik al op verschillende traktaten en zo gezien in mijn leven. Een simpele uitleg, bijgestaan met bijbeltexten en een paar tekeningetjes, moet aan geintereseerden het evangelie uitleggen:

wet 1. God heeft U lief en heeft een plan met Uw leven (bijbeltexten Joh 3:16 en 10:10)

wet 2. De mens is zondig en heeft het contact met God verloren, en daardoor kan hij Gods liefde en Gods plan met zijn leven niet kennen en beleven. (bijbeltexten Rom 3:2″ en 6:23 + tekening van een kloof tussen God en de mens)

wet 3. Jezus Christus is Gods enige antwoord op het probleem van de zonde. Door Hem kan de mens Gods liefde en Zijn plan leren kennen (bijbeltexten Rom 5:8, 1 kor 15:3-6 en Joh 14:6 + tekening van het kruis dat de kloof overbrugt tussen God en de mens)

wet 4. Wij moeten persoonlijk Jezus als redder aanvaarden, en dan pas kunnen we Gods liefde en Gods plan met ons leven kennen en beleven. (bijbeltexten Joh 1:12, Ef 2:8-9 Op 3:20)

En dan komt er een zondaarsgebed… En dan komen er nog een paar introducties over het christen zijn en hel en hemel, dat een christen naar de kerk moet gaan, en zo dat soort dingen. Verder wordt daar meestal bij gezegd dat de bijbel het van God gegeven boek is dat autoriteit heeft, en geloofd moet worden.

Dat is niet alleen wat ‘de vier geestelijke wetten zeggen’, maar evengoed een samenvatting van hoe ik het evangelie al dikwijls gepromoot gehoord heb. Het evangelie komt er dus op neer dat we “Gods liefde en Gods plan met ons leven kennen en beleven” door de dood van Jezus aan het kruis. Nu kan ik daar niet veel tegeninbrengen op zich, want dat is allemaal heel waar. Maar ik vraag me toch af hoe volledig dit hele verhaal is. Een paar opmerkingen die ik erbij kan geven ga ik nu al geven. De rest is voor een volgende blog.

Het eerste wat mij opvalt is hoe individualistisch het gebracht wordt. Het gaat over de mens, de lezer of hoorder van deze uitleg, en zijn relatie met God, en dikwijls zijn al dan niet naar de hemel gaan…

Het tweede dat mij opvalt is hoe weinig van de bijbel van belang is: alleen een paar brieven en het Johannes-evangelie zijn blijkbar van belang. En alleen de dood van Jezus. Over zijn leven, zijn woorden, en zelfs zijn opstanding, en pinksteren, wordt soms helemaal geen woord gerept in dit soort evangelie-verkondigingen. En van het Oude testament is blijkbaar vooral de zondeval van belang (een woord dat niet eens in de bijbel voorkomt) Waarom moeten we in de hele bijbel geloven als het merendeel toch niet echt van belang is?

Is er niet meer te zeggen over het evangelie? Blijft het niet hangen op goede vrijdag als het enige wat van belang is aan christus zijn kruisdood is? Wat met het leven van Jezus, Hem volgen, met Zijn opstanding, met Pinksteren? Is dat allemaal geen deel van het evangelie soms?? Als we het hebben over het evangelie, en over de evangelische kerk, waarom zouden we dan grote delen van de evangelieboeken (uitgezonder Johannes en de kruisigingsverhalen) negeren???

shalom

Bram

mei 5, 2009

Christarchie nu! vive la revolucion!!

In een duister verleden heb ik al eens eerder geschreven over Christelijk anarchisme, een onderwerp waar ik toen sterk mee bezig was. Ondertussen is mijn aandacht (en mijn schrijven) een beetje afgedwaald, via de psalters naar shane Claiborne, en zo terug veel dichter bij mijn roots aangekomen in het postmoderne post-evangelische denken en de emerging church toestanden.

Maar die stap van interesse in Christelijk anarchisme is wel belangrijk geweest daarin voor mij, al was het om te beseffen waar de nadruk moet liggen. Toch zou ik een ander woord willen voorstellen. Bij Christelijk anarchisme, of Christi-anarchisme, ligt er nadruk op het ‘geen heersers’. Iets wat voor mij niet de hoofdgedachte is en mag zijn, omdat ik geloof dat het anarchisme alleen maar een eigenschap is van het Christen zijn, en niet dat het christelijk een kleurtje van het anarchisme is… Zelfs bij Jacques Ellul, een  grote theoloog voor veel ‘Jesus radicals’ is anarchie in de praktijk alleen maar een utopie, en nooit de echte wereld. Kijk maar naar de samenvatting die Greg Boyd geeft van Elluls gedachten over het onderwerp:

The Kingdom Jesus established is anarchistic in that it recognizes God alone as the arche (supreme power). It thus lives free from all other powers (an-arche [anarchy] means without authority). Governments are part of the fallen, oppressed world system that has been done away with in Christ. So It’s not appropriate for Kingdom people to either support or revolt against governments. This gives them too much credit. Rather, following the example of Jesus, we should ignore them as much as possible, put up with them as much as we need to, and stay focused on living out the radical Kingdom. If we do this, then we, like Jesus, will find ourselves revolting against the government (and culture). We are, most fundamentally, called to be non-conformists. Our service to the world is the way our counter-cultural lives expose the invalidity of all forms of government by manifesting the reign of God. (greg Boyd, in zijn blogpost ‘ a call to christian Anarchy‘)

Waar draait het dan om? Niet in de eerste plaats om onze houding tegenover ‘machten en overheden’ (tussen haakjes: een term die Paulus gebruikt voor zowel politieke als demonische machten) die dan de rest bepaalt, zoals bij anarchisme het geval zou zijn.Het gaat juist om de Christus als hoogste en enige echte autoriteit, en om onze houding als ‘Koninkrijksmensen’, zoals Boyd het graag noemt… En dan kunnen we beter gewoon spreken van Christarchie, christus die heerst. Al is een woord als christarchisme misschien een beetje moeilijker om uit te spreken dan in onze taal. Om verder te gaan met Greg Boyd uit hetzelfde essay:

Anyway, I encourage you to join the Christian Anarchistic movement. Get along with the ruling powers as much as you can, but put no trust in them. Let’s let our lives reflect the truth that governments are part of a fallen world order that has been rendered obsolete in Christ. May our lives reflect the truth that the hope of the world lies in the power of the cross, not the sword — or the vote.

Daar kan ik het alleen eens mee zijn!

shalom

Bram

april 7, 2009

waarom ik niet anders kan dan postmodern en christen zijn…

Een bekentenis: Ik kan echt niet anders zijn dan christen. Volgeling van christus. Ironisch is wel dat het mij aan de andere kant dikwijls niet lukt om echt Christus te volgen in de praktijk. Maar ik kan niet anders dan proberen en daarin groeien, Jezus kan mij blijkbaar niet loslaten…

Sommigen zullen zeggen dat het simpelweg komt omdat ik zo ben opgevoed. Dat is wel waar, maar dat kan zeker niet deterministisch gesteld worden: er zijn echt enorm veel mensen die ik ken die net als mij gelovig zijn opgevoed die afgehaakt zijn. Dus dat is geen antwoord op de vraag waarom ik nog steeds Christen ben. Het is ook zo dat ik veel van de dingen waarop de mensen van mijn generatie zijn afgeknapt best snap. Waarschijnlijk zou ik veel van die mensen die indertijd met mij op kamp geweest zijn en die nu allang niet meer geloven best kunnen begrijpen. Maar soms vraag ik mij af wat de dingen waar ze op afgeknapt zijn iets met Jezus te maken hebben. En of Jezus niet zelf ook was afgeknapt op veel dingen…

Ik moet zeggen, ik neem zeker niet alles klakkeloos aan van ‘de kerk’, in dit geval de evangelische traditie, als er zoiets zou bestaan in een wereldje dat soms teveel op hypes lijkt te draaien. Er zijn veel dingen, waar ik het niet mee eens kan zijn, en die mijn geloof zwaar zouden naar beneden halen moest iemand mij kunnen overtuigen dat het toch zo is vrees ik. Ik heb grote moeite met ‘left behind’-eindtijdkitch, met superioriteitsdenken, welaartsevangelie met mensen die God als automaat gebruiken om alles te krijgen wat ze nodig hebben, en met uit de context gehaalde en op andere manieren misbruikte bijbelverzen. En nog veel meer dingen die mij absoluut niet verder bij God kunnen brengen.

En ja, misschien ben ik soms een tikkeltje ‘post-evangelisch’, en ben ik eigenlijk zowiezo redelijk postmodern, al ben ik dat woord ondertussen kotsbeu en weet ik dat ik het nog veel ga gebruiken in dit essay… En sorry, ik kan niet anders zijn dan gematigd postmodern vrees ik, het is zoeist als vlaming zijn voor mij, ik ben het gewoon van nature uit… Ik heb vrees ik een sterk wantrouwen alle claims van absolute waarheid, en ik kan niets met het overanalytische modernistische denken. Ik kan ook niets met fundamentalisme van enige soort (inclusief Richard Dawkins) en ik heb veel meer aan verhalen en symbolen dan aan analyse en dissectie… Ik zie ook veel meer in het joodse rabbijnse systeem waarbij een vraag niet beantwoord werd met een pasklaar antwoord, zoals wij altijd direct willen, maar met 10 andere vragen om mee te worstelen, waarbij je als mens en gelovige groeit door ermee te worstelen, dan ik zie in een alles willen antwoorden en de bijbel gebruiken als een boek om overal antwoord op te vinden. Ik geloof trouwens niet dat de bijbel zo geschreven is.

Misschien is het postmodernisme gevaarlijk omdat het te diffuus en relatief is, maar ik vanuit mijn gezichtspunt zie evenveel gevaar in het modernistische synchretisme (geloofsvermenging) met het rationalistische ‘wetenschaps’denken dat het geloof en heel de wereld helemaal dissecteert en vastprikt als een gedroogde vlinder. Dat paradigma is voor mij failliet, en niets kan mij er terug in brengen. En ik zie hoe het Christendom veel schade heeft opgelopen door er teveel van te absorberen. Dat het postmodernisme het christendom schade kan toebrengen is natuurlijk ook waar. Christus overstijgt modernisme, postmodernisme, en alle andere wereldbeelden, en kan dat ook niet anders… Maar aan de ene kant moet het christdendom gecontextualiseerd worden in elk wereldbeeld -inclusief ingaan tegen wat er mis is daarin- en anderzijds geloof ik sterk dat het postmodernisme wel bepaalde dingen kan en zal rechttrekken die beschadigd zijn in het modernisme…

Oke; Wat ik niet ben en nooit zal zijn: een ‘hardcore postmodernist’ die alle waarheid ontkent. Integendeel, ik geloof zo sterk in de Waarheid, dat ik niet geloof dat wij ze ooit 100% gaan kunnen vatten, vastleggen, communiceren of 100% accuraat en volledig vastleggen in -bijvoorbeeld- een systematische theologie. Elke theorie is maar een benadering. Elke menselijke uitspraak wordt beperkt door de manier waarop in een gegeven taal begrippen zijn afgebakend. Niemand kan claimen de absolute waarheid op zak te hebben, omdat ze te groot is om ooit helemaal te vertalen naar dingen die we in menselijk gestructureerde woordjes kunnen gieten…

Leidt dat dan tot een ‘iedereen heeft evenveel gelijk’? Natuurlijk niet. Sommigen zitter er dichter op dan anderen, en en bepaalde mensen zitten er helemaal naast. Waarschijnlijk zit in de meeste gevallen niemand er 100% op, maar als we een hoog genoeg percentage hebben, kunnen we verder. Kijk naar de geschiedenis van het christendom, naar al die groepen en individuen die allemaal een iets andere theologie hadden. Geen 2 christenen zullen het ooit eens zijn op alle punten. Is dat een probleem? Niet altijd. Zijn alle dingen even waar? Natuurlijk niet…

En nog iets: Als Christen geloof ik niet dat de ‘waarheid’ zoiets is als een hoop geformuleerde stellingen die de juiste leer moeten ‘vangen’. De waarheid is een persoon: Jezus (‘de Weg, de Waarheid en het Leven’) En het christendom is niet zoals ik bepaalde mensen soms zie doen een geloven in een hoop stellingen en waarheden en dat is het. Het christendom is leven en Jezus volgen. Jezus zei nergens om de mensen te overtuigen van ‘de waarheid’. Hij droeg zijn discipelen op om discipelen te maken, volgelingen, mensen die een veranderd leven hebben. Zo mag het ‘goede nieuws’ ook niet iets zijn dat we intellectueel kunnen aannemen en dat is het, maar is het iets dat ons leven ten goede moet transformeren, en liefst ook goed nieuws is voor de mensen om ons heen.

Ik ben Christen, of ik probeer dat toch te zijn, en ik kan niet anders, want ik ben gegrepen door Jezus. Niet de Jezus die alleen kwam om te sterven, en als we maar in ‘het kruis’ geloven is alles oké en gaan we naar de hemel. Dat is en vreselijke versimpeling van het Christendom die eigenlijk even destructief is als de vrijzinnige Jezus, ontdaan van alle bovennatuurlijkheid, die alleen maar een ‘goede leraar’ is. (probleem is ook dat geen enkele ‘goede leraar’ echt gevolgd wordt…) Ik ben gegrepen door de Jezus, ‘goede leraar’ en Zoon van God die mij blijft trekken en ‘kom, volg mij’ fluistert. De Jezus die de radicale wet van de liefde als basis gaf, de Jezus die opkwam voor mensen voor de mensen waarvoor niemand opkwam (om een vrijzinnig-katholieke godsdienstleraar dieooit had te citeren) Jezus die kwam met het Koninkrijk, en met goed nieuws. De Jezus die leerde om nederig voeten te wassen ipv macht en geweld. De Jezus die uiteindelijk eindigde aan het kruis, maar die door de dood niet gegrepen kon worden. De Jezus die bij ons is in de Heilige Geest.En dat is een heel leven verder op weg zijn, leren, worstelen, en groeien in relatie met Hem, en met mijn mede-gelovigen en alle andere mensen. We moeten samen vooruit…

shalom

Bram
ps: deze blogpost van henri is ook heel interessant

december 26, 2008

het volledige evangelie…

het hele evangelie…

In al mijn jaren als Christen ben ik binnen het Christendom al heel veel verschillende, en dikwijls zelfs totaal tegenstrijdige ideëen, theoriën en theologiën tegengekomen. Soms lijkt het zelfs alsof er niet één christendom is, maar heel veel verschilende ‘christendommen’, en dat soms zelfs binnen het pinkster-evangelische wereldje in Vlaanderen. Natuurlijk is het een beetje als het verhaal van de blinden en de olifant: de ene (die een poot gevoeld heeft) denkt dat een olifant een levende zuil is, de andere (die aan de staart heeft liggen tasten) denkt dat de olifant een soort levende naar beneden hangende kwast is, en de derde denkt dat de olifant een soort slang-achtig iets is, dat grillig beweegt (de slurf) en waar je beter voorzichtig mee bent…

Zo zijn er natuurlijk verschillende benaderingen, en ergens is dat natuurlijk logisch, maar soms blijft de vraag hoe dat zit met tegengestelde ideëen bij verschillende christelijke groepen (of individuen) en hoe we daarmee moeten omgaan… Het is perfect mogelijk om heel verschillende en mekaar tegensprekende theorieën te ‘bewijzen’ met bijbelteksten, dus gewoon zeggen dat het ‘bijbels’ moet zijn kan nooit voldoende zijn. Iedereen leest trouwens de bijbel vanuit zijn voorkennis en achtergrond, en zal zijn ideëen in bepaalde texten herkennen (of inlezen) terwijl iemand anders met dezelfde tekst juist iets anders gaat bewijzen. We moeten dus heel voorzichtig zijn met dat soort van ‘bijbels’ willen zijn…

Ook dezelfde woorden gaan voor andere mensen een heel andere betekenis hebben. Neem nu het voorbeeld van het ‘goede nieuws’ of het evangelie. Wat dat goede nieuws juist allemaal inhoudt hangt blijkbaar af van diegene die het uitlegt. (ook in de bijbel zelf is niet helemaal eenduidig te vinden wat juist wel en niet in het evangelie inbegrepen is) Volgens sommigen gaat het evangelie alleen over het kruis, wardoor wij vergeven zijn. volgens anderen is het ‘volle evangelie’ onvolledig zonder pinksteren, en nog anderen hebben meer oog voor sociale gerechtigheid en zijn het offer van jezus helemaal vergeten.

Ik ga voor nog een etymologische duiding bij het woord ‘evangelie’ zijn zijn allereerste context even iemand anders aan het woord laten die nog iets heel anders opmerkt: “Ik vind het altijd belangrijk om op te merken dat het Griekse woord evangelion, waarvan het woord evangelisch en evangelisatie afgeleiden zijn, een antiek woord is dat dateert van voor de tijd van Jezus. Het is een woord dat Jezus uit het imperiale lexicon heeft overgenomen, en op zijn kop zet. Bijvoorbeeld, in inscripties uit 6 VC over het hele Romeinse Rijk lezen we: “Augustus is voor ons gezonden als een Verlosser…de verjaardag van de god Augustus is voor de hele wereld het begin van het evangelie (evangelion).” De vroege evangelisten verkondigden een ander evangelie, en beloofden trouw aan een andere keizer en zweerden samen om een ander Koninkrijk te bouwen. Als we met evangelisch bedoelen iemand die het goede nieuws verspreid dat er een ander koninkrijk of supermacht, een andere economie  en andere vrede dan die van de naties, een andere verlosser dan Caesar, dan ben ik evangelisch.” (shane claiborne, voorwoord bij the irresistible revolution)

Natuurlijk is er een groot belang in het kruis van Jezus, het lam Gods dat wegneemt de zonden van de wereld, waardoor we vergeven worden en terug bij God kunnen komen. Maar is dat alleen het volledige evangelie, of is het maar een modern individualistisch afkookseltje daarvan, dat een hyper-reformatische allergie van ‘goede werken’ heeft geërfd en verder gecultiveerd? Persoonlijk heb ik altijd moeite gehad met een herleiden van het evangelie tot alleen ‘vergeving van het individu met God door het kruis’. Die hele discussie over geloof en werken is soms veel te extreem, hoe logish het ook was voor Luther om met de aflaten en alle mistoestanden daarmee te veroordelen en de nadruk op ‘solo fide’ (alleen door geloof) te leggen. Maar geloof zonder werken is dood, en het is misschien niet door uiterlijke werken dat we gered worden, maar als ons hart veranderd wordt door de wedergeboorte dan is dat wel zichtbaar in alles wat we doen…  Het is zeker zo dat de vrijzinnige kerken en het sociale evangelie iets meer dan wezenlijk missen van het evangelie wanneer ze persoonlijke verlossing door het kruis weglaten. Maar is het niet ook zo dat een evangelie van alleen persoonlijke vergeving enorm onvolledig is en de volle dimensie mist van een hele christelijk leven???

We moeten niet vergeten dat de 4 ‘evangeliën’ gaan over Jezus en zijn discispelen die het evangelie prediken, en pas op het einde het kruis vernoemen, zelfs zonder dat de nadruk ligt op vergeving door dat kruis. Dat komen we pas bij de brieven van Paulus tegen… Maar als we de evangeliën zelf bekijken, zien we een nadruk op geloven, en op discipelschap. Het grote zendingbevel zegt niet laat iedereen geloven in de juiste leer, maar juist maakt alle volkeren tot discipelen. En verder ligt de nadruk ook op ‘goed nieuws’ voor iedereen: genezing voor zieken, bevrijding voor gevangenen, etc… Niet alleen op simpel vergeving van al mijn zonden. Het belang van het kruis zelf gaat veel verder dan onze verzoening met God, ook genezing is ons deel… Maar behalve dat is het kruis ook het ultieme voorbeeld van hoe Jezus zijn evangelie van liefde uitleefde tot op shoquerende hoogte: ‘Toen wij nog zondaren waren stierf Hij voor ons’ (met de woorden van Paulus) en daarmee vervult Jezus zelf de wet van liefde, die zelfs vijandenliefde omvat…

En het verhaal van het kruis eindigt niet met de dood van Jezus, maar Hij stond op uit de dood, en wij delen in Zijn leven, en in de Heilige Geest van Pinksteren. Wat is het evangelie zonder opstanding, Pinksteren en discipelschap???

Wat wil ik hiermee zeggen? Zeker niet dat het idee dat we door Jezus’ offer verzoend zijn met God en dat we ‘wedergeboren’ worden onbelangrijk is, integendeel, maar er is veel meer evangelie dan dat. Anders zouden we niet zo’n dikke bijbel, of zelfs maar Nieuw testament nodig hebben… Waarom in hemelsnaam zouden we als Christen alleen bezig zijn met onze geestelijke geboorte? Moeten we niet groeien naar geestelijke volwassenheid? Is de boodschap van het evangelie niet veel groter dan alleen verzoening met God, en is de uitdrukking ‘een nieuwe schepping’ niet meer dan wat mystieke beeldspraak, gewoon iets dat elke dag meer realiteit moet worden in ons leven als Christen? En het evangelie gaat veel verder dan individuen ook. Heel de Schepping kreunt wachtend op het openbaar worden van de Zonen Gods… Is het evangelie niet iets dat ons hele leven moet veranderen en bepalen, dat we niet gelijkvormig zijn aan deze wereld, maar vernieuwd door een verandering van denken, omdat we de gezindheid van Christus hebben en daarin groeien?

Ikzelf ga voor een meer holistisch evangelie, dat van belang is voor elk aspect van ons leven, en van de hele wereld… If He ain’t Lord of all, He ain’t Lord at all…

shalom

Bram

Blog op WordPress.com.