‘blog van Brambonius’

mei 2, 2010

teleurgesteld in Etienne Vermeersch…

Na het lezen van dit epistel van de toch wel hoog aangeschreven en als kundig geachte Etienne Vermeersch was ik toch wel redelijk verbaasd moet ik zeggen. Ik had echt wel meer van iemand als hem verwacht moet ik eerlijk toegeven…

Om eerst te verwijzen naar de waarde van de ‘historische waarheid’ en dan af te komen met een mooi staaltje van bijgekleurd geschiedenis vervalsen had ik mij echt niet verwacht… Ik weet dat zoiets populistisch goed scoort natuurlijk, maar zoiets van een serieuze academicus? Natuurlijk, iedereen kijkt met een gekleurde bril naar de wereld, en naar de geschiedenis. Een objectieve kijk bestaat gewoon niet, dat weet ik ook wel. Maar de ideologische bril van de heer vermeersch is wel heel gekleurd en neigt tot vervormen en uitfilteren van hele dimensies…

Het hele idee bijvoorbeeld dat de wetenschap onstaan is als een zich afzetten tegen het christendom is niet meer dan een populair ‘broodje aap’ verhaal dat waarschijnlijk wel leuk is om christendom te gaan bashen. Maar niet alleen de vroegere wetenschappers maar ook veel verlichtingsfilosofen waren overtuigde christenen. Newton bijvoorbeeld heeft meer over theologie (en alchemie) geschreven dan over natuurkunde, maar die dingen interesseren gewoon niemand nog…

(grappig trouwens dat ook ‘bijgeloof’ -zoals dat nu zou noemen- als bijvoorbeeld alchemie mee gegroeid is met de wetenschap. En niet alleen alchemie: een technisch genie als Edison zocht nog naar een machine om met geesten te communiceren bijvoorbeeld… Die dingen worden ook netjes weggelaten in de geschiedenis van de triomf van de wetenschap)

Na de franse revolutie (en dan heel lang nog, tot ongeveer de 20ste eeuw, vooral in frankrijk in Frankrijk) is een bepaalde vorm van wetenschap en filosofie zich gaan afzetten tegen het Christendom, maar in beginsel is de westerse wetenschap in een Christelijk klimaat ontstaan, en werd wetenschap van oudsher door minniken beoefend. Op zich is ook het atheisme zoals wij dat kennen ontstaan als een ‘ketterij’ van het Christendom. Al is het zo dat ook veel van de figuren die nu geciteerd worden omdat ze zich afzetten tegen de kerk niet tegen het geloof waren, maar het juist wilden hervormen.

Het hele probleem met Gallilei bijvoorbeeld, was ook niet in de eerste plaats een strijd tussen ‘geloof en wetenschap’, maar tussen twee soorten van wetenschap. De kerk hield zich aan de van de grieken geërfde aristotelische wetenschap (trouwens ook het ptolemaisch geocentrisch wereldbeeld kwam van de oude grieken), terwijl Gallilei zelf op onderzoek ging en met een instrument de kosmos doorgrondde. Volgens de aristotelische wetenschap met zijn inducieve methose en deductie-logica was het niet juist om experimenten als basis te gebruiken, en waarnemingen door instrumenten werden helemaal gewantrouwd. Het hele conflict was dus vooral teken van een scharnierperiode waarin de klassieke theoretische wetenschap werd verdrongen door de experimentele wetenschap zoals we die kennen…

(Het verhaal dat in de middeleeuwen werd geloofd dat de aarde plat was is trouwens ook zo’n ‘broodje aap’-verhaal, dat stamt uit de tijd van de renaissance toen men zich tegen de middeleeuwen afzette, en dat nog steeds onkritisch door sommigen overgenomen wordt. Het geocentrisch wereldbeeld van Ptolemaus ging uit van een bolvormige aarde, en er zijn maar een paar aanwijzingen bij enkele  vroegde kerkvaders die op een geloof in een platte aarde kunnen wijzen, maar het merendeel van de europeanen sinds het begin van het Christendom geloofde in een ronde aarde)

Trouwens, dat het kapitalisme niets te maken zou hebben met de protestantse arbeidsethiek, stammende uit het calvinistische denken is ook het eerste wat ik hoor. (Ik ben geen fan van één van de 3, maar ere wie ere toekomt… Ik geloof zelf dat kapitalisme en de leringen van Christus serieus botsen)

En dat van die slaven is wel een heel flauw argument. Waarschijnlijk kunnen ze met hetzelfde argument binnen een paar 100 jaar de Christenen verwijten dat wij net zoals alle anderen meededen met het de oneerlijke noord-zuid verhoudingen, het vernietigen van het globale ecosysteem van de planeet, en de grootste uitservingsgolf sinds het Krijt-tertiar golf… Wat vrees ik wel zo is, en niet zo zou mogen zijn. Maar zo ongeveer alle culturen hadden indertijd slaven, niet in het minst de door Vermeersch aangehaalde Egyptenaren, Romeinen, en Grieken. En de vrouwonvriendelijkheid die het Christendom inderdaad redelijk vroeg heeft aangenomen kwam uit het romeinse denken… Je neemt niet zomaar zonder schade een rijk over. Al is het wel zo dat (via tussenweg van lijfeigenschap) de slavernij wel grotendeels verdwenen is hier onder invloed van de verschristelijkte cultuur.

Dat kolonisten Amerikanen in de expansie van de moderne tijd terug begonnen met slavernij is een terugval, en een zware smet op het Christendom; maar de abolitionisten die de slavernij terug hielpen afschaffen waren dan wel weer ‘terug-naar-de-bron’ Christelijk beinvloed.  en bovendien was het ook grotendeeks deel van de moderne ‘overwinning’, waarbij de hele aarde onderworpen werd.De tijd waarin wetenschap, techniek en ontdekkingen groeiden, zijn de tijd geweest waarin we de planeet zoals we die ontdekten, en onze broeders en zusters die we onderwierpen hebben voorzien van littekens en erger. Groei van wetenschap en techniek gaf ons wel de mogelijkheid om te ontdekken, te onderwerpen en uit te buiten, maar daarom geen wijsheid… De vermenging van ons westers superioriteitsdenken, kapitalisme en wetenschap en techniek is integendeel, met of zonder christendom, een recipe for disaster gebleken (tot en met de griep-dekens in het amazone-woud laat in de 20ste eeuw) waarvan de verwoestingen nog niet gedaan zijn…

Waar de ‘wetenschap’ waarden haalt is mij trouwens ook een raadsel. De wetenschap kan de wereld beschrijven, en manipuleren, maar waarden moeten toch ergens anders vandaan komen dan uit de wetenschap. Dus wat ook de invloed is van de wetenschap en techniek op onze cultuur (en op onze arme kreunende planeet, die sinds de explosie van wetenschap en techniek gehavender is dan ooit tevoren) waarden en normen komen ergens anders vandaan. Uit religie, of filosofie, of traditie, of uit onze intuitie en ons aanvoelen misschien, maar niet uit de wetenschap…

Logisch ook dat de ‘juiste’ waarden niet alleen bij Christenen voorkomen, en laten we er blij om zijn dat de mens een neiging heeft tot het ontdekken van die waarden, niet? Maar om te ontkennen dat het christendom hier zware invloed heeft gehad op die waarden is geschiedenisontkenning. (Ik ben heel kritisch tegenover de vermeninging van Christendom en een hele cultuur trouwens…)

Natuurlijk is er veel mis gebeurd met het christendom, toen het verwaterde en het romeinse rijk overnam. Niemand gaat de kruistochten, de heksenvervolging, etc ontkennen (al worden sommige dingen some wel opgeblazen) Maar die dingen zijn op geen enkele manier terug te voeren op christelijke waarden, noch op de woorden van Jezus in de evangeliën, noch op de katholieke volkswaarden van naastenliefde en ‘broederlijk delen’ die ikzelf heb meegekregen als kind in een katholieke school… (waar de waarden nog meer leefden dan het geloof zelf)

Nog een opmerking, misschien is het wel zo dat we, als we ons volgeling van Jezus willen kunnen noemen, terug moeten naar onze roots, dat we als Christenen terug moeten naar iets als een pacifistische gemeenschap die voor de armen zorgt (zoals Shane Claiborne doet bijvoorbeeld), dat we niet mee doen met de oorlogen, de uitbuiting, de vernietiging van de planeet, en de zinloze ratrace. Dat is voor mij ook een worstelen, maar ik vrees dat het niet anders is. En dat we daar niet goed in zijn geef ik toe. En ik sta zelf ook nergens daarin.

Er is dus nog veel werk aan de winkel…

God sta ons bij…

shalom

Bram

Advertenties

april 29, 2010

over Porno-modellen en menselijke waardigheid

Vannacht in een droom had ik een sensibiliseringssysteem voor porno ontworpen, die mij in mijn droomoestand heel mogelijk leek om uit te voere. Nu ben ik daar sinds ik wakker ben natuurlijk veel van kwijt, en lijkt het mij veel minder voor de hand liggend, maar toch ik dacht dat ik het beter even kon neerschrijven zoals ik het mij herinner, om te delen met de wereld…

Zelfs helemaal losstaand van mijn geloof als Christen vind ik gewoon als mens dat het idee porno gewoon een bar slecht idee is, dat de menselijke waardigheid enorm devalueert. Op een afbeelding van iemands lichaam zitten geilen gaat meestal samen met het reduceren van die persoon tot alleen maar een lichaam, en een reductie van dat lichaam tot alleen maar een aantal organen die sexueel genot kunnen geven. Eender welke vrouw (of man) verdient het niet om op die manier commercieel gedehumaniseerd te worden. en daar geld mee verdienen is gewoon ongelofelijk laag!

Ook bijvoorbeeld het gebruiken van afbeeldingen  sexy vrouwen om iets mee te verkopen dat er totaal niets mee te maken heeft vind ik heel degraderend voor beide geslachten. Niet alleen vrouw-onvriendelijk, maar het is ook even seksistisch naar de andere kant toe. Ik als man word maar verondersteld dat ik op die vrouwen zou geilen en dan weet ik welke rommel wil kopen. sorry. Dat is beneden alle peil. Het beledigt mij, en haar, en het verlaagt de menselijkheid mensen die wel geconditioneerd zouden zijn om erin te lopen. Ik vind eigenlijk al lang niet dat ik zoiets maar moet pikken! Maar wat kan je eraan doen? Ik ben niet het type dat zomaar brieven gaat schrijven naar bedrijven en zo. En wat een bierkaai ook moge zijn, ik ga er niet tegen vechten. Ik ben geen ridder die windmolens aankan, laat staan echte draken…

(En ik heb het hier nog niet eens over pubers die voor ze seksuele ervaring hebben volgepompt worden met onrealistische beelden van seks en het andere geslacht, wat enorm destructief kan zijn voor hun latere relaties. En ik weet dat leeftijdsgrenzen voor porno al bestaan en geen zin hebben in de praktijk dus een oplossing zou ik niet kunnen geven. Behalve misschien sensibilisering over dit soort dingen tijdens voorlichtingslessen)

Elke vrouw of man is een persoon, en niet alleen een lichaam. (als Christen zou ik zeggen, geschapen in het beeld van God, maar vermits dat telt niet als argument voor anders-gelovigen dat laten we dat maar even terzijde in dit betoog) Puur alleen al vanuit een soort basishumanisme bekeken verdient elke persoon respect als persoon, en een hele industrietak die gebouwd is op het ondermijnen van de menselijke sexuele integriteit zou voor mijn part gewoon meer ingeperkt mogen worden, of gedwongen om een beetje te balanceren met waarschuwingen.

Zoals op pakjes sigaretten een waarschuwing staat over hoe gevaarlijk sigaretten zijn (wat iedereen zowiezo weet), was het idee om bij alles publicaties die pornografisch van aard zijn simpelweg een reminder te geven dat de afgebeelde mensen wel degelijk mensen zijn… Mijn coole text uit mijn droom ben ik helemaal kwijt ondertussen, maar ik dacht aan iets als “Alle  hier afgeveelde vrouwen en mannen zijn mensen net als jij! Ze hebben niet alleen een sexy lichaam,
maar ook een persoonlijkheid, menselijke waardigheid interesses, familie en vrienden,
nood aan liefde, vriendschap en geluk zoals jij  en  iedereen” eenzelfde soort van reminder-sticker zou gezet mogen worden op alke reclame die (bijna) naakte vrouwen (of mannen) gebruikt om iets te verkopen dat totaal niets met sexy lichamen te maken heeft.

Ook op de hoesjes van pornofilms zou zo’n waarschuwing mogen staan, en de film zou dan voorafgegaan kunnen worden van een kort filmpje (zoals het ‘piraterij is een misdrijf’ filmpje) Waarin bijvoorbeeld een model, dat eerst in sexy pose getoond wordt, in normaal menselijke kleren en zonder schmink vertelt over haar familie heb hobbies, en kindertijd, en dan worden er familiefoto’s getoond van haar als kind, om af te sluiten met een foto gemaakt met verouderings-software, van hoe ze eruit zal zien binnen 40 jaar. Meet laatste zin als ‘Sexy modellen zijn evenveel mens als jij!’

Ook bijvoorbeeld bepaalde muziekvideos (kuch, kuch, R&B…) zouden vergezeld mogen worden van iets dergelijks…

Ik ben geen conservatieve puritein, verre van dat. Ik wil ook geen censuur zoals de Amerikanen dat kennen, of gewone waarschuwingen over inhoud (Parental advisory explicit lyrics), alleen bij de niet-gecensureerde materialen een belegeidende heel persoonlijke reminder aan de consument dat iedereen, ook soortgenoten met een sexy lichaam, veel meer zijn dan een lichaam. Menselijke waardigheid is een waarde die ebschemd moet worden en niet vertrapt mag worden, niet in oorlog en flotering, maar evenmin in de commercialisering van de menselijke seksualiteit!!

Maar ach, ik ben waarschijnlijk naief en mijn ingebeeld activisme zou in het echt niets uithalen…

shalom

Bram

april 22, 2010

Een nieuw soort van pinksterkerk I

Deze eerder aangekondigde korte reeks van posts is gebaseerd op een engelstalige  blogpost van Samuel Lee, een in een nederlandse migrantenkerk actief zijnde Pinkster-predikant. Hij ziet een aantal sterke maar ook  zwakke punten in de beweging waar hijzelf deel van is, die ikzelf interessant genoeg vind om eens bij stil te staan… (text in italics zijn vertalingen van zijn artikel door Bram zelf)

1. De Heilige Geest

Sam Lee:“Ik ben pinkerchristen omdat ik geloof in de kracht van de Heilige Geest, en ik geloof dat die kracht nog steeds aan het werk is vandaag. Maar aan de andere kant ben ik het niet eens met sommige van mijn pinkstervrienden die de naam van de Heilige Geest misbruiken, als een manier om te doen en te zeggen war ze willen in de naam van de Heilige Geest. De Heilige Geest is deel van de Goddelijke drie-eenheid en tegelijkertijd een machtige kracht. En deze kracht is inderdaad liefde. Ik ben pinksterchristen omdat ik geloof dat liefde het belangrijkste resultaat is van de werken van de Heilige Geest. Jezus drong aan bij zijn discipelen om Jerusalem niet te verlaten en te wachten op de Heilige Geest, die over hen zou komen en de kracht geven om over Hem te getuigen. Meer en meer realiseer ik mij dat het grooste teken van de Heilige Geest inderdaad de kracht van de Liefde is. Liefde is inderdaad een kracht, die vergeeft, bevrijdt, en geneest. De Heilige Geest geeft ons de kracht om zelfs van de onbeminbaren te houden, en om uit te reiken naar de onaanraakbaren.”

De kracht van de pinksterkerk, en het belangrijkste wat ze aan de gemeenschappelijke tafel van het Christendom te brengen heeft, is natuurlijk hun vertrouwdheid met de Heilige geest. Bij sommige kerken is er in de praktijk meer een tweevuldigheid dan een drievuldigheid waar actief in geloofd wordt, of zelfs een theoretische onderbouw van een cessationistische strekking waarbij gezegd wordt dat de bovennatuurlijke gaven van de geest (en elk ingrijpen van God) niet voor deze tijd zijn maar alleen voor de ‘bedeling van de apostelen’ waren  of iets van die strekking. bij anderen wordt er gewoon weinig meer aandacht aan besteed dan een zinnetje in de geloofsbelijdenis, maar bij de pinksterkerk ligt de nadruk juist wel op het ervaren van de kracht van de Heilige Geest, die zoals het woord al zegt met Pinksteren op een speciale manier op de gelovigen werd.

Maar ook in dit soort van charismatische stromingen zijn er ook vele excessen en misbruik geweest, en de correctie en richting die Sam hier geeft lijken me heel belangrijk gezien de praktijk die soms wordt gevolgd. De nadruk mag niet in de eerste plaats liggen op het spektakel van uiterlijke manifestaties of wonderen, maar het grootste teken is de kracht van de liefde, die door ons zou moeten werken, en die als we haar ten volle door ons zouden laten werken het grootste van alle wonderen is. Een liefde die volwassen wordt in een leven dat geleefd wordt door een mens wiens karakter door de Geest gevormd wordt naar de vruchten van de Geest.

Shane Claiborne heeft ooit het vers waarin Jezus zegt over zijn wonderen dat zijn volgelingen ze ook zullen doen, en nog grotere dingen, dat die grotere dingen in die liefde te vinden zijn, en ik geloof dat hij er daarmee niet zo ver naast zit eigenlijk…

2. bovennatuurlijke gaven

Sam Lee: Ik ben Pinksterchristen omdat ik geloof in -en nadruk leg op- de wonderen van de Heilige Geest. Ik kan ze niet ontkennen. Ik heb met mijn eigen ogen mensen gezien die genezen werden van ziektes, sommige zelfs onmiddellijk op het moment dat anderen voor hen baden. Maar op het zelfde moment ben ik het oneens met sommige van mijn medepinksterchristenen die de werken van de Heilige Geest verhandelen. Ik heb het oneens met de commercialisatie van de werken van de Heilige Geest. Ik ben het oneens met het overdreven benadrukken van mirakelen, tekenen en wonderen en tegelijkertijd het nalaten van rechtvaardigheid aan de armen en de onderdrukten. Ik ben het oneens mer diegenen die pentecostelisme praktiseren en tegelijkertijd toch niet in staat zijn om in hun eigen karakter iets te laten zien van de vruchten van de Heilige Geest. Ik ben het oneens met heb die zogenaamd Pinksteren in praktijk brengen maar die niet weten hoe ze hun echtgeno(o)ten, naasten, buren of kinderen moeten behandelen. Het ware Pinksteren verandert ons karakter en geeft ons nederigheid, genade, vrede, en liefde. Deze zijn minstens even belangrijk als wonderen.

Ik kan evenmin als Sam ontkennen dat God soms miraculeus ingrijpt in deze wereld,  en dat we ons daar naar mogen uitstrekken. Ook bijvoorbeeld  profetie en tongentaal Al leg ik daar zelf niet bepaald veel nadruk op, misschien juist omdat ik teveel heb gezien van wat hierboven net beschreven wordt.  Diegenen die nadruk leggen op wonderen zijn soms inderdaad niet de meest wijze personen… En het probleem is dikwijls ook dat er meer beloofd of geclaimd wordt dan er echt gebeurt is, wat een heel opgeklopt sfeertje geeft, waar geen enkele mogelijkheid meer is tot kritische vragen stellen. En dat is echt wel tegengesteld aan nederigheid en de andere vruchten van de Geest. soms lijkt het in bepaalde samenkomsten er ook meer op dat er een massa-trance aanwezig is dan op een aanwezigheid van de Geest…

En ja, dit geeft theologische vraagstukken. Ik ge ervan uit dat wonderen gebeuren, en dat niet alles af te schrijven is (zelf)bedrog zoals mijn sceptische vrienden zouden zeggen, of één of andere ‘hyperplacebo’, of de kracht van suggestie zoals meer new age mensen zouden zeggen. Ik heb enorme vraagtekens waarom soms mensen genezen bij enorme opgeklopte bijbelzwaaiende massa-bezweerders mét privéjet die toch nog enorme sommen geld vragen aan hun publiek in ruil voor genezing. Sommige van die dingen zijn zo tegengesteld aan wat Jezus kwam brengen (en lijken meer op de figuur van Simon de tovenaar uit het nieuwe testament) dat ik het echt niet weet…

Maar los daarvan, Ik geloof dat wonderen zoals genezingen inderdaad deel zijn van het ‘hier en nu’ aspect van het Koninkrijk van God. (Eén van de twee kanten van de ‘already and not yet’ koninkrijkstheologie van vineyard trouwens) en Jezus roept in de evangeliën inderdaad op om bijvoorbeeld voor de zieken te bidden in geloof dat ze genezen. Maar aan de andere kant roept Jezus ook op om te zorgen voor de armen en verdrukten, en als we dat aspect nalaten, jagen we mensen weg uit de kerk. Zeker als we een hoop overdreven macht en lawaai ten toon spreiden..

Een verhaal dat mij nu voor de geest spring komt van Frank Viola, die in één van zijn  boeken beschrijft hoe hij ging eten bij arme migrantenvrienden die niet eens genoeg geld hadden om hun huis te verlichten, en toch door hun kerk verondersteld werden om tienden te betalen. Dat is één van de dingen geweest waardoor Viola de institutionele kerk vaarwel zegde, en inderdaad, als we naar de nieuwtestamentische eerste kerk kijken, daar zouden  de mensen van de kerk voor elkaar zorgen en juist zorgen dat mensen die niet eens genoeg hadden om hun huis te verlichten geholpen zouden worden…

Ik geloof dat we als Christenen vertrouwd zouden moeten zijn met de uitingen van de Geest, maar we moeten er goed mee omgaan… Flashen op alles wat bovennatuurlijk is, of de bovennatuurlijke dingen van de Geest voor ons karretje spannen, of mensen manipuleren hebben weinig te maken met een gezond Christendom, maar eerder een kwalijk occult kantje…  We kunnen hem niet zoals Simon de tovenaar gebruiken voor onze eigen spelletjes, hij zou ons moeten leiden, en ons karakter vormen naar de vruchten van liefde: Vreugde, Vrede, Geduld, Vriendelijkheid, Goedheid, Geloof of vertrouwen, Zachtmoedigheid en  Zelfbeheersing.

Laat ons op een natuurlijk bovennatuurlijke manier op zoek gaan naar God die op nieuwe manieren wil werken, maar laat ons niet proberen om God noch mensen te manipuleren op dat domein, dan zijn we alleen verder verwijderd van wat de bedoeling is…

De Geest gaat waarheen Hij wil… Maar als Hij ergens aan bouwt is het niet aan onze eigen koninkrijkjes, maar aan het Koninkrijk van God, dat geregeerd wordt door liefde en nederigheid, en niet door ons ego of door de macht van instituten!

Galaten 5:22-26 Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof,  zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Er is geen wet die daar iets tegen heeft.  Wie Christus Jezus toebehoort, heeft zijn eigen natuur met alle hartstocht en begeerte aan het kruis geslagen.  Wanneer de Geest ons leven leidt, laten we dan ook de richting volgen die de Geest ons wijst. 26 Laten we elkaar niet uit eigenwaan de voet dwarszetten en elkaar geen kwaad hart toedragen.

shalom

Bram

maart 29, 2010

ondertussen op mijn engelstalige blog

Ik ging hier beginnen over ‘een nieuw soort van pinksterkerk’ aan de hand van een blogpost van Samuel Lee, maar dat is even uitgesteld.

Ondertussen ben ik wel druk bezig geweest op mijn engelstalige blog, met twee verschillende discussie.

Ten eerste ben ik begonnen met een bespreking van het boek ‘sacred unions, sacred passions‘  van  Dan Brennan over ‘cross-gender’ vriendschappen (heb ik hier al eens over gesproken in het nederlands). Als iemand een goede nederlandse term heeft, geef mij alsjeblieft, want ik ga binnenkort als die reeks af is ginder,  ook over het book beginnen in het nederlands…

on cross-gender friendships and christians…

sacred unions, sacred passions (musical prelude)

sacred unions, sacred passions I: beyond the romantic myth

Sacred unions, sacred passions II: Freud and the irresistible sex drive

En dan is er een discussie ‘reclaiming supernaturalism, waarin ik al twee posts heb. De eerste post heeft het record gebroken voor aantal comments op een blogpost van mezelf (al heeft bijvoorbeeld  Scot McKnight er standaard wel meer per blogpost…)

Reclaiming supernaturalism: on evolutionary creationism and angels..

Reclaiming supernaturalism II: on my problem with christian materialism

Dus binnenkort (of lang) te verwachten hier op deze blog, een bespreking van Dan Brennans book ‘sacred unions, sacred passions’, en mijn reeks ‘een nieuw soort van pinksterkerk.

shalom

Bram

februari 25, 2010

psalm 51 en verzoeningstheoriën

Filed under: Christendom — Tags: , , , , , , , , , , , — brambonius @ 3:10 pm

Afgelopen zaterdag was ik aanwezig op een bijbelstudie van onze jeugdgroep, en op een zeker moment was er een gesprek over een deel van psalm 51, dat geprojecteerd was op een groot scherm. Toen ik het laatste deel ervan liet inzinken kwam ik met een aantal theologische vragen die de discussie helemaal off-topic zouden brengen, en vermits die al aan het escaleren was bleef ik dus maar stil. Maar omdat ik die gedachten niet echt onbelangrijk vond ga ik ze een sop een rijtje zetten voor de lezers van mijn blog.

Ik zal starten met de bijbelverzen uit psalm 51:  12 Schep, o God, een zuiver hart in mij, vernieuw mijn geest, maak mij standvastig,13 verban mij niet uit uw nabijheid, neem uw heilige geest niet van mij weg. 14 Red mij, geef mij de vreugde van vroeger, de kracht van een sterke geest. 15 Dan wil ik verdwaalden w wegen leren, en zullen zondaars terugkeren tot u. 16 U bent de God die mij redt, bevrijd mij, God, van de dreigende dood, 17 Ontsluit mijn lippen, Heer,
en mijn mond zal uw lof verkondigen. 18 U wilt van mij geen offerdieren, in brandoffers schept u geen behagen. 19 Het offer voor God is een gebroken geest; een gebroken en verbrijzeld hart zult u, God, niet verachten.

De eerste verzen zijn heel bekend, ‘create in me a clean heart’ van Keith Green, wat we soms zingen in onze kerk, is daarop gebaseerd, maar dat is nu niet het put…. De psalm is geschreven door Koning David nadat hij één van de grootste vandaden uit zijn carriere had begaan: Hij had een mooie vrouw zien baden, en dus had hij haar man (die officier was in zijn leger) op een missie gestuurd die zijn dood betekende, zodat David zijn vrouw kon nemen… David is dus zowel een moordenaar als overspelig, en hij komt tot inkeer en beseft wat hij gedaan heeft (met wat hulp van de profeet Nathan) en bekeert zich, en dat is wanneer deze psalm geschreven is. Dus de context van deze woorden is duidelijk: de psalm gaat over de redding en vergeving vanuit het gezichtspunt van een serieuze zondaar die zich bekeerd heeft en die herstel zoekt. Het gaat over hoe God vergeeft (en we mogen niet vergeten dat dit zich afspeelt lang voor Jezus en het kruis)

Met deze woorden op het scherm dacht ik na over het ‘basis evangelisch verhaal’ over verzoening door het kruis van Jezus dat ik zo dikwijls heb gehoord in mijn Christelijk leven: de mens is zondig, en God kan hem niet zomaar vergeven, zonde is daar te serieus voor, en dus moet er iemand gestraft worden. God moet iemand kunnen straffen en heeft bloedvergieten nodig om in staat te zijn om mensen te vergeven. Vandaar dus alle offers in het oude testament, waarin het dier een vervanging is voor de zondige mens dat sterft in zijn plaats. Maar deze offers waren nooit genoeg, en dus moest Jezus komen om Zijn bloed te geven, en de straf in onze plaats op zich te nemen, zodat God in staat zijn om ons te vergeven eens en voor altijd..

Ik heb het altijd vreemd gevonden dat God bloed nodig zou hebben om in staat te zijn om ons te vergeven, maar voor lange tijd was het voor mij een mysterie dat ik niet in vraag stelde. Zelfs al had ik filospfische en theologische tegenwerpingen, en kende ik bijbelverzen die iets helemaal anders zeiden dan dat God offers en bloed nodig had om in staat te zijn om te kunnen vergeven, als Hosea 6:6 Want liefde wil ik, geen offers; met God vertrouwd zijn is meer waard dan enig offer. Verzoening leek me meer een verstel in relatie dan een betalen van een straf aan God voor Hij ons kon vergeven. Maar de strafvervangingstheorie over verzoening wordt zelden in vraag gesteld en gezien als de basis van het Christendom voor veel evangelische en vooral (neo)-gereformeerde Christenen.

Later toen ik meer las over het onderwerp ontdekte ik dat het niet ‘de enige ware bijbelse waarheid’ is, maar gewoon maar één van de vele verhalen die probeert uit te leggen hoe Jezus’ kruis ons redt. Er zijn verschillende theoriën over die verzoening, maat dat is iets waarvan ik denk dat de meeste evangelischen niet op de hoogste zijn, behalve als ze serieuze theologie gestudeerd hebben. Maar ondanks dat zijn de meesten van ons wel vertrouwd met een andere versie van het verzoeningsverhaal, en ik ben bang dat ik nog steeds problemen met deze versie heb. De God die bloed eist klinkt te heidens voor mij, en het maakt God redelijk zwak in mijn ogen. Het is vreemd dat de almachtige God niet in staat zou zijn om ons te vergeven zonder iets te moeten straffen en doden. Maar zelfs al is de bijbel duidelijk dat JEzus’ kruis ons redding brengt, hoe dat gebeurt is veel minder duidelijk, en in de lange geschiedenis van de kerk zijn er dan ook verschillende versies en uitleggingen geweest van het verzoeningsverhaal, en er zijn verschillende beelden en metaforen gebruikt geweest om het uit te leggen.

Zelfs al zijn ze er zich niet bewust van, er is een andere versie waar de meeste evangelischen mee vertrouwd zijn: het krachtige beeld dat C.S. Lewis gebruikt in het narnia-verhaal: Edmond de verrader is een zondaar, en daardoor het rechtmatige eigendom van de heks (het Kwaad) en de leeuw Aslan geeft zichzelf in de plaats van Edmond aan de heks om gedood te worden. En dan wordt de dood omgedraaid en is het kwaad verslagen. Twee andere oudere beelden van verzoening kunnen uitgelegd worden met dit narnia-verhaaltje en dat is geen toeval: Lewis was een professor in middeleeuwse litteratuur en hij hield zelf niet van de stravervangende verzoening… Wat nodig in dit verhaal is niet dat iemand gestraft wordt maar dat de zondaar gered wordt van zijn gebondenheid aan het kwaaf, en bevrijd van de vernietiging die meekomt met slaaf van het kwaad zijn.

De eerste theorie is de zogenaamde losprijs-theorie: Jezus geeft zichzelf als een losprijs in onze plaats over aan de ‘andere kant’ (satan, dood, het kwaad) Wat is het verschil hier? We hebben nog steeds het idee van het offer, en Jezus die onze plaats neemt, maar iets is omgedraaid: het is niet God die het bloed van de zondaar eist, maar die van ons zondaars houdt en zichzelf opoffert en overgeeft aan het kwaad waarvan we gered moeten worden en dat ons niet wil laten gaan. Jezus geeft zichzelf over als een losprijs aan dat kwaad (in onze plaats!) om ons te bevrijden. Een andere verwante theorie van de eerste kerk, met ee lichtjes andere insteek is wat nu de Christus Victor theorie genoemd wordt, waarin de nadruk gelegd wordt op Jezus die door de dood niet overwonnen kon worden en die de dood omgedraaid heeft, en zo overwinning op het kwaad heeft behaald waarin we allemaal kunnen delen. Dus hier hebben we een sterk opstandingsthema, wat niet onbelangrijk is: Het christendom heeft geen betekenis zonder de opstanding, waarin we allemaal delen als Christen.

Natuurlijk zijn er nog andere verzoeningstheorën voorgesteld geweest in de lange geschiedenis van de kerk. Het al eerder genoemde verhaal van de strafvervanging, dat favoriet is van veel evangelischen en (neo-)calvinisten stamt van de ‘satisfaction theory’ van Anselmus in de elfde eeuw. Een andere theorie is het voorbeeldmodel, dat zegt dat Jezus’ offer nodig was om een voorbeeld te geven van geloof en gehoorzaamheid om de mens te inspireren om gehoorzaam te zijn aan God. Dus hier is het offer van Jezus belangrijk als het culminatiepunt van gehoorzaamheid aan de wet van liefde, waarin Jezus zelf zijn leven geeft… (Niemand heeft grotere liefde dan dat hij zijn leven geeft voor zijn vrienden…)

Maar, zoals ik al zei, al deze theoriën en een hele hoop andere zijn alleen maar theoriën om uit te leggen hoe Jezus ons redt. Niet alle theoriën zijn gericht in de eerste plaats op het kruis en de opstanding: De orthodoxe kerk zegt dat de incarnatie op zuch al reddende kracht heeft, en de anabaptisten leren ons dat het volgen van Jezus woorden en leven als zijn discipelen ons redt. En van sommig pinksterdenken kunnen we leren dat de Geest die kwam met pinksteren ons redt….

De meeste van deze ideËen dateren van lang na de tijd van de eerste kerk en de schrijvers van het Nieuwe testament. Geen van alle kan dus gezien worden als ‘bijbels’. (de strafvervanging als ‘einge bijbelse versie’ omdat het met een paar bijbelverzen kan worden geïllustreerd is slechte theologue, en ontkent een hele hoop kerkgeschiedenis…) Ik bekijk ze graag als verschillende vensters die uitkijken op iets dat te groot is om te begrijpen met ons menselijk verstand.. Het belangrijkste is dat Jezus ons gered heeft door onze plaats te nemen, en de dood overwonnen heeft zodat wij kunnen delen in de opstanding.

Wat ik nog wil toevoegen: het heeft geen enkele betekenis als we alleen in theorie gezegd zijn. Als we gered zijn van de gebondenheid van de zonde en vernietiging, en verzoend met God, dan moeten we het Leven omarmen en ons losmaken uit wat ons vernietigt. We moeten een leven leven in harmonie met het Leven, het Leven dat heel de wereld rond ons ook nodig heeft…

shalom

Bram

februari 5, 2010

ondertussen op mijn engelstalige blogpagina…

Heel wat discussie ondertussen op mijn engelstalige blog. Ik vrees dat ik die posts niet ga vertalen, maar zij die engels lezen zijn misschien geinteresseerd:

Begin dit jaar ben ik binnengevallen in een zij-sprongetje van een discussie tussen de 2 joneses van de emerging church (Andrew en Tony) over huwelijk: ‘the emerging joneses and my anarchist marriage’. Een onderwerp dat ik gisteren verder heb aangeboord in ‘avatar and the core of the christian view on marriage‘ ,mede met inspiratie uit de avatar-film (en een onderwerp waar ik hier ook al over geschreven heb:  sex en huwelijk nul, één, twee.

Verder een paar onderwerpen in dezelfde richting: ‘male Christianity vs mother Teresa‘, over waarom ik het boek dat in het nederlands ‘de ongetemde man‘ heet van John Eldredge op p 19 al neerlegde. En een beschouwing over een Lady gaga- video en mijn eigen beleving van liefde en seksualiteit in ‘post-human broken sexuality vs the beauty in this innocence‘.

veel leesgenot

Bram

januari 24, 2010

de tragische ironie van het nieuwe atheisme

de tragische ironie van het nieuwe atheisme

edit: dit artikel gaat niet in de eerste plaats over atheisme in het algemeen, maar over een heel specifieke stroming ervan, het zogenaamde ‘nieuwe atheisme’, waarvan ik mensen heb gelezen die in mijn woorden geparafraseerd ervan uit lijken te gaan dat elke vorm van geloof (of elke levensbeschouwing die niet samenvalt hun op ‘de rede’ gebaseerd atheistisch materialistisch naturalisme) achterlijk is. Ik vind deze mensen niet achterlijk, en ik kijk op geen enkele manier op ze neer of zo, ik ben het alleen totaal met ze oneens, en vind hun standpunten niet alleen spijtig, maar ook een slechte zaak voor het atheisme op zich, zowel de geloofwaardigheid ervan voor andersdenkenden als de dialoog ervan met gelovigen. En dat betreur ik ten zeerste!

edit 2: Deze post is dus geen aanval op de atheïsmecampagne op zich, maar volgend citaat dat ze op hun facebookpagina gezet hebben is exact het probleem dat ik zie: ‘the inhabitants of the earth are of two sorts; those with brains, and no religion, and those with religion and no brains’  – Al-Ma’ari. Dat is een heel gevaarlijke houding, en al naar gelang hoe je ze interpreteert en serieus neemt een gevaar voor de democratie…

edit #3 de quote staat niet meer op de atheismecampagne-facebook. In de  hoop dat de waarschuwing voor een fundamentalisme dat van dat soort extreem gedachtengoed uitgaat aangekomen is mijn dank daarvoor, ook uit naam van alle mensen op deze planeet met religie, die wetenschappelijk gezien trouwens wél stuk voors tuk over hersenen beschikken.

Recentelijk maakte ik dus een parodie op de beruchte ‘atheistensticker’, en ik heb daar tot nu toe niet zoveel commentaar op gegeven. De reden is duidelijk. Los van het feit dat het design een fruit ella-snoepje zou doen verbleken, vind ik de slogan gewoon niet relevant en weinig zeggend. “Er is waarschijnlijk geen God, durf zelf te denken en geniet van het leven” is natuurlijk een vertaling van de engelstalige ‘atheist bus campaign’ die onder andere door Richard Dawkins begonnen is. Mensen die geloven dat er ‘waarschijnlijk wel een God is’, kunnen evengoed van dit leven genieten en zelf denken als mensen die dat niet geloven… De suggerering dat dat niet zo is vind ik een beetje kinderachtig, maar verder kan het mij eerlijk gezegd weinig schelen.

Atheisme als georganiseerde godsdienst die aan knullige evangelisatiecampganes doet is op zich best een grappig idee, en ik kan niet ontkennen dat wij Christenen (en andere gelovigen) ons ook bezondigd hebben aan de meest smakeloze manieren van geloofsverbreiding… dus dat dat betreft herhaal ik ze, ik wens ze veel succes… Ik hoop alleen dat ze niet de richting van Jack Chick uitgaan…

De slogan is op zich dus redelijk knullig en niet helemaal relevant, zeker niet in een land waar de meerderheid waarschijnlijk als ze al geloven meer vaag ‘ietsist’ zijn dan deel uit te maken van een georganiseerde godsdienst. Maar het ‘nieuwe atheisme’ dat opkomt en waar die bussencampagne mee maken heeft is een iets tragischer zaak… Met proponenten als bijvoorbeeld de eerder genoemde Richard Dawkins, Sam Hitchens en Daniel Denett, is het nieuwe atheisme een reactionaire beweging van zogezegd op de rede gebaseerde wetenschap tegen alle mogelijke vormen van religie.

En dat op een heel onbuigzame manier. Op zich is het nieuwe atheisme dikwijls heel zwart-wit, zoals bijvoorbeeld in hun extreem letterlijke en uit de context getrokken bijbelinterpretaties, of die van eender welk ander heilig boek, of hun extreem beroepen op ‘de rede’.

Op zich betekent het woord ‘atheisme’ alleen maar een niet geloven in God of goden. Zo was één van de beschuldigingen waarmee de eerste christenen vervolgd en ter dood gebracht werden die van atheisme, omdat ze niet geloofden in de goden van de romeinse godsdienst, waarvan er één de keizer was, en die was daardoor beledigd…

Wat zijn de kernpunten van het nieuwe atheisme?

(Verbeter mij als je er meer van weet en ik fout zit in mijn beschrijven van de stroming) Het nieuwe atheisme is niet zomaar gestoeld op een ongeloof in God, maar gebaseerd op een verlichtingsdenken dat zich alleen op de rede wil baseren, en op één of andere manier wil stellen dat de rede en de wetenschap eisen dat wij geloven in een naturalistisch materialisme. Waar die onlosmakelijke verbinding van de rede met naturalistisch materialisme vandaan komt, behalve dan dat die historisch zo gegroeid is in het vorige tijdvak, is mij een raadsel.

En dan kom je aan het probleem. Als de rede (eigenlijk als dogma op een ‘wij zeggen het dus het is zo’-manier)wordt verbonden aan een puur atheistisch materialistisch wereldbeeld, wordt blijkbaar iedereen die wel in God of goden gelooft gedisqualificeerd van redelijk denken en die moet dus niet serieus genomen worden. Ik hoop dat ik hiermee overdrijf, want als dit de basisstelling van het nieuwe atheisme is, zitten we in heel gevaarlijk water…

Als het doel echt een kruistocht is tegen alle vormen van religie, dan is dit misschien wel één van de gevaarlijkste vormen van fundamentalisme die het modernisme ons ooit uitgebraakt heeft. En dat is een heel pijnlijk ironie. Neem de volgende woorden van Dawkins, die eigenlijk volledig los van alle historie-besef zit te schelden op religie: (zie ook de vorige post over fundamentalisme)

“I doubt that religion can survive deep understanding. The shallows are its natural habitat. Cranks and fundamentalists are too often victimised as scapegoats for religion in general. It is only quite recently that Christianity reinvented itself in non-fundamentalist guise, and Islam has yet to do so.”

De grootste ironie is dat een militant atheisme dat bolstaat van zwart-wit dichotomiën en dat alle niet-naturalistische levensbeschouwen niet eens als volwaardige gesprekspartners beschouwt maar ze alleen wil ridiculiseren niet alleen zwaar onverdraagzaam (en in feite totaal ondemocratisch) is, maar ook zelf kans loopt één van de ergste fundamentalistische stromingen van het late modernisme te worden.

Of erger. Niet alleen zou een stroming die alleen atheistisch materialistisch denkende mensen als rationeel erkent het merendeel van alle denkers voor de verlichting uitschakelen (inclusief het merendeel van de Griekse filosofen) of zo herinterpreteren dat ze in je paradigma passen, maar ook opent dit de deur naar een gevaarlijk intellectueel kolonialisme, waarbij de verlichte atheistische mens toch veel slimmer is dan al die achterlijke domme lagere culturen die religie hebben. God behoede ons dat het zo ver komt… Ik hoop dat we als beschaafde mensen in staat zijn om samen te leven zonder op anderen neer te kijken omdat ze anders denken.

Ik hoop dat het zo’n vaart niet loopt, en dat ze niet alleen de rede claimen maar er ook zelf een beetje gebruik van maken, en inzien dat er waarschijnlijk van elk mens, gelovig of ongelovig, iniversitair of ongeletterd, oud of klein kind, van eender welke cultuur, zelfs al zijn we het er niet mee eens, heel veel te leren valt.

En o ja, voor de Dawkins fan: het vliegend spaghetti monster bestaat echt, het is gezien in 2006 in duitsland en in 2008 in china , en er is zelfs een Russische opname uit 1957 waar het op teruggevonden is. De theologische vraagstukkze ontdekking oproept zullen de volgende jaren door theologen uit allerlei religies moeten worden bekeken…

love and peace

Bram

januari 20, 2010

Een nieuw soort van Christendom?

Het grote rijk is al een lange tijd gevallen. Dit land heeft een post-christelijke cultuur met hoge mate van secularisatie. De paus heeft al lang geen wereldlijke macht meer, de pastoor kan niet meer zeggen wat we moeten doen en laten. De kerk kan geen boeken verbieden en op de index zetten. De macht van de (hier katholieke) kerk op de politiek is niet zo groot meer. Het hele christenrijk is afgebrokkeld. Natuurlijk zijn er nog Christenen, en een aantal daarvan willen terug naar het Christenrijk. Conservatisme en heimwee naar de oude tijd zijn niet onlogisch als een wereldrijk aan stukken gevallen is en we nog in de naschokken zitten. Maar ik geloof niet dat ze ons een steek gaan helpen!

Nu moeten we vooruit kijken, onze ogen op Christus gericht,  en de ballast die ons daar in het verleden eerder in tegenhield  achterlaten. Ik geloof dat we als Christenen kunnen len moeten eren van ons verleden, en op dit vlak kunnen we duidelijk zien dat de mix van Christendom en wereldse macht meestal eindigde in een overwinning van de macht, en een verdwijnen van de invloed van de radicale boodschap van Christus. Ik geloof dat we als Christen verder moeten leren om niet afhankelijk te zijn van de machten van deze wereld, maar een leven leiden dat gefundeerd is in Christus, en dat dus waarschijnlijk ook af en toe zal botsen met die machten van deze wereld.

Macht, bezit, ja zelfs onze eigen status moeten ondergeschikt zijn aan de wet van de liefde, die ons ertoe verbindt te leven vanuit liefde voor God, de Schepper, en onze medemens (inclusief diegenen die we niet zo leuk vinden, ‘bemin uw vijanden’)… Daar kunnen we gerust de rest van de Schepping gerust aan toevoegen, want de roofbouw op de schepping die nu gebeurt  is niets anders dan een enorme middelvinger in het gezicht van God, de Kunstenaar.

Maar eigenlijk moeten we niet in de eerste plaats iets nieuws zoeken. We moeten gewoon de kern van christen herontdekken in deze nieuwe context. En deze kern is natuurlijk Christus, die ons niet alleen redt door zijn Menswording, Leven, Dood, en Opstanding, maar die ons ook uitnodigt, en oproept om totaal anders te leven.

En ik geloof dat die kern zeker aanwezig is in onze Christelijke tradities, maar alleen tot leven geroepen moet worden. En als we er dan 100% voor gaan, dan zal de wereld het verschil zien. Zeker zullen we tegenstand krijgen, maar niemand zal kunnen ontkennen dat God aan het werk is. Zoals bij St-Fransiscus, bij onze eigenste ‘grootste belgen’ de paters Damiaan en Daens, bij Moeder Theresa en Shane Claiborne, bij David wilkerson in de getto’s, bij new monastics en ‘punk monks’, bij de Christenen die ijveren tegen onrecht en armoede, en die christenen die de getroffenen in Haiti helpen ipv ze te beschuldigen van satanisme… Maar het hoeft niet zo opvallend, het kan ook gewoon ‘alledaags radicaal’ in kleine dingen daar waar we zijn…

Gisteren nog zag ik een nieuwe site die mij heel hard inspireerde, die van het ‘Revolt collective‘. Niet iets speciaal nieuws, gewoon een trouw zijn aan Jezus en de wet van de liefde. Gebed, actie en aanbidding hand in hand. Niet alleen verkondigen van Christus, maar vooral ook uitleven, en alles van ons leven erdoor laten doordrenken.

En ik sta zelf nog nergens. Maar ik wil leren om Hem te volgen, en leren bidden, en liefhebben… en hoop dat ook samen met mijn broers en zussen in Christus te kunnen…

vive la revolucion!!!

shalom

Bram

december 20, 2009

Hallo medechristentjes 2.0

‘Hallo medechristentjes’ was ooit de naam waaronder ik jaren geleden een hele tijd lang een soort van email-magazine rondstuurde over dingen allerhande die iets met mijn geloof te maken hadden. (zie voor het archief hier) Daar ben ik jaren mee doorgegaan op redelijk onregelmatige basis, maar uiteindelijk is dat toch gestopt toen andere dingen in mijn leven meer aandacht vroegen.

Ondertussen zijn we vele jaren verder, en ‘Hallo medechristentjes’ heeft lang stilgelegen, maar ik ben wel blijven schrijven en blijven nadenken. Een aantal van die dingen zijn terug te vinden op mijn blog hier natuurlijk. Meningen die ik vroeger had kunnen ook veranderd zijn, ik denk dat ik veel zaken die ik ooit gezegd heb anders zou nuanceren… Maar mensen veranderen altijd een beetje als ze op weg zijn.

Nu dus een ‘heropstanding’,   in de vorm van hallo medechristentjes 2.0 maar nu wil ik een keer proberen om wat interactiever aan de slag te gaan. in tegenstelling tot deze blog, die ook heel algemene en random onderwerpen bevat ga ik hier proberen om samen met andere Christenen op zoek te gaan naar de basis van ons geloof, en naar de beste manier om dat uit te leven in deze veranderende wereld…

iedereen is meer dan welkom om bijdrage te leveren…

shalom

Bram

november 28, 2009

‘Raak de gezalfde des Here niet aan!’

‘Raak de gezalfde des Here niet aan!’

Die uitspraak krijg je soms in bepaalde Christelijke kringen te horen wanneer je kritiek hebt op (hun) Christelijke lijders. Een uitdrukking die ik altijd vreemd gevonden heb. En waar ik eigenlijk het ook niet mee eens ben om ze op die manier te gebruiken. Dat wil ik dus eens kort onder de loep leggen.

Waar komt de uitdrukking vandaan? Zoals te vermoeden komt hij ergens uit de bijbel, iets preciezer Uit een verhaaltje in het oude testament, dat te vinden is in 1 Samuel 24. r David, die op vlucht is voor Koning Saul, krijgt opeens de perfecte kans krijgt om zijn belager te doden, als hij zich met zijn mannen achterin een spelonk verstopt heeft waar saul ook binnenkomt. Maar dat weigert hij, omdat hij de gezalfde van de Heer niet wil doden: “De HEER verhoede dat ik mijn koning, Gods gezalfde, iets zou aandoen en mijn hand tegen hem zou opheffen. Hij is immers door de HEER zelf als koning aangewezen”. Samengevat: de uitdrukking komt van David die Weigert om zijn vijand te doden omdat die vijand door God gezalfd is als Koning van Israel…

De relevantie van dit verhaal om het toe te passen op moderne Christelijke leiders lijke me ver te zoeken eerlijk gezegd. De vergelijking tussen de zalving van een oud-israelische koning en die van een pinkster-predinkant (als dat woord ‘zalving’ al gebruikt wordt, wat in die kringen meestal wel het geval is.) bijvoorbeeld lijkt mij op geen enkele manier te vergelijken. En bovendien gaat het hier heel duidelijk om het doden van de vijand. Niet om het uitoefenen van kritiek. Uiteindelijk krijgt Saul, de gezalfde in kwestei ook kritiek van Samuel, en David van Nathan. Wat ze allebei verdiend hadden. Ook een ‘gezalfde’, als je dat woord voor een leider wil gebruiken, is een mens die fouten maakt en dan verantwoording moet afleggen aan anderen. In het geval van de israelische koningen waren dat profeten. In het geval van de brieven van Paulus leggen Christenen vooral verantwoording af aan elkaar. De brieven van het NT die aan kerken geschreven zijn zijn aan de hele kerk geschreven, en niet aan leiders trouwens…

Trouwens, wat betekent het woord ‘gezalfde’, en wat voor relevantie heeft het voor ons? Speciale figuren zoals koningen en profeten werden gezalfd in het oude testament. Maar het woord werd op een andere manier gebruikt ook: uiteindelijk ligt het belang bij dé gezalfde, de Messias in het hebreeuws, waar op gewacht werd en nog steeds wordt door sommige joden. Wij Christenen weten dat die niet gekomen is in de vorm van een politiek en militair leider die van Israel terug een vrij land maakte, maar in de persoon van Jezus, die een heel ander Koninkrijk kwam brengen. Jezus, de profeet, priester en Koning, waarvan alle gezalfden uit het oude testament maar een voorafspiegeling waren. Het woord christus is trouwens niet meer dan een vertaling van ‘messias’ of ‘gezalfde’. dus uiteindelijk wie is de gezalfde des Here waar het om draait? Jezus, de Christus!

Het woord Christen zou volgens sommigen zoiets betekenen als ‘kleine Christus’. Als dat zo is dan zijn we allemaal gezalfden op onze manier. En dan zou ‘raak de gezalfden niet aan’ toegepast eerder zoiets betekenen als dat we onze geloofsgenoten niet mogen doden… (Wat mij evident lijkt en een non-issue zolang we niet discussieren over oorlog tussen twee christelijke landen) Een andere vertaling die ik gehoord heb is dat het woord Christen iets betekent als ‘horend bij Crhistus’. In dat geval horen wij bij de Gezalfde, en is onze bedoeling om naar Christus te wijzen… Die trouwens ook interessante dingen zei over menselijk op zoek zijn naar macht:

“Gij zult u niet rabbi laten noemen; want een is uw Meester en gij zijt allen broeders. En gij zult op aarde niemand uw vader noemen, want een is uw Vader, Hij, die in de hemelen is. Laat u ook geen leidslieden noemen, want een is uw Leidsman, de Christus. Maar wie de grootste onder u is, zal uw dienaar zijn. Al wie zichzelf zal verhogen, zal vernederd worden en al wie zichzelf zal vernederen, zal verhoogd worden” Matt 23:8-12.

Uiteindelijk is er zoiets als het priesterschap van alle gelovigen. We hebben mensen nodig die dingen organiseren, en leiders, en leraars… (vul maar in) Maar de bedoeling is dat die ons helpen om geestelijk volwassen te worden, niet dat ze ons kleinhouden en dat wij gewone gelovigenj dienen om hun imperium in stand te houden of zoiets. We moeten allemaal samen werken en het Koninkrijk openbaar maken! En uiteindelijk is de enige middelaar tussen ons en God niet een mens, maar Jezus!

All praise to Him

shalom

Bram

Older Posts »

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.