‘blog van Brambonius’

december 9, 2010

boekbespreking: Michael Spencer – Mere Churchianity

Titel: Mere Churchianity, finding your way back to Jesus-shaped spirituality
Auteur: Michael Spencer
Uitgeverij: Waterbrook press
Jaar van uitgave: 2010
ISBN: 978-0-307-45917-6
Taal: engels (nederlandse vertaling is op komst)
Quotering (op 5): *****

De begin 2010 veel te jong overleden Michael Spencer is een legende in de wereld van Christelijke blogs: sinds 2000 runde hij de ‘internet monk‘ blog met een zeer interactieve gemeenschap van enkele duizenden lezers, die trouwens nog steeds door een aantal vrienden van hem onderhouden wordt en soms artikelen heeft die zeer de moeite zijn. Begin dit jaar, vlak na het afwerken van zijn eerste en enige boek is Michael redelijk plots aan kanker overleden, wat een groot verlies is, niet alleen voor zijn familie omgeving, maar voor de vele mensen die hij inspireerde doorheen zijn werk op het internet. Maar zijn werk blijft doorleven in zijn schrijven, zowel op het internet als doorheen dit boek.

Een boek dat sommige evangelische Christenen waarschijnlijk heel oncomfortabel gaat doen voelen. De titel ‘mere churchianity’ of ‘onversneden kerkdom’ is een parodie op een boek waarin C.S. Lewis het Christendom uitlegde (‘mere christianity’ of in het nederlands ‘onversneden Christendom’), maar het punt van Spencer is juist dat het ‘kerkdom’ waarin hij opgegroeid is weinig met Jezus te maken heeft, en hij gaat op zoek naar wat hijzelf een ‘Jesus-shaped spirituality’ noemt, en legt daarbij een aantal pijnpunten bloot van de evangelische subcultuuur.

Zo komt het nalopen van allerlei hypes aan bod, de oneerlijkheid en blinde vlekken die Christenen soms hebben, de pretentie van ‘bijbel-gelovend’ te zijn maar eigenlijk alleen een aantal zelf uitgezochte bijbelverzen te kennen en prediken, het prediken van allerlei programma’s maar niet Christus, de vreemde manier waarop Christenen soms omgaan met vriendschappen, en vele andere frustraties die al velen de kerk uit gejaagd hebben.

Michael Spencer zelf wist heel goed waarover hij sprak, hij kende het probleem van alle kante; hij was een predikant, jeugdleider en leraar in de amerikaanse baptistenkerk die soms redelijk fundamentalistisch kan zijn, en begint zijn boek met een ervaring waarvan hij pas dertig jaar later de volledige significantie van begrijpt: Op een dag gaat hij met een ongeinteresseerde jeugd-groep naar een fastfood-restaurant, waar zijn bende het beest uithangt en onder andere een zoutvat molt. Acheraf krijgt hij een brief van de dienster, die een ex-lid was van de kerk waar hij zelf in de leiding zat. In die brief waarschuwt ze Michael dat het soort van Christendom dat hij en zijn jeugdgroep uitdragen haar ervan overtuigt dat Jezus niet bestaat. Auch… Is het soms echt zo dat onze Christelijke subcultuur ver verwijderd is van alles wat Jezus ons kwam brengen?

Werd de brief op dat moment weggelachen, op het moment dat hij zijn boek schrijft is Michael duidelijk onder de indruk van de tragische waarheid waar het atheistisch geworden meisje hem op wijst: Het ‘kerkdom’ zoals hij dat kent uit zijn baptistenkerk, of in het algemeen zelfs in veel fundamentalistische en evangelische kerken, heeft soms heel weinig met Jezus te maken. Maar inplaats van het Christendom te verlaten, en de kerk af te schrijven, gaat hij samen met de lezer met vallen en opstaan op zoek naar Jezus en de kerk.

In de loop van het boek gaat Michael op een kritische manier te werk, en ontmantelt hij een aantal vanzelfsprekendheden van het Christelijk wereldje. Niet om negatief te zijn, maar juist om op zoek te gaan naar waar Jezus wel voor stond, om het goede nieuws van het Koninkrijk van God terug te vinden tussen heel onze evangelische drukte, en om de ware betekenis van het woord ‘kerk’ terug te vinden.

Een kritisch boek dus, maar een belangrijk boek dat iedereen (die in leiding zit) in de evangelische kerk eens zou gelezen moeten hebben. Een boek dat ons inzicht geeft waarom zoveel mensen afknappen op de kerk, of zelfs hun geloof verliezen, maar ook een boek dat ons terug wil brengen naar de kern van het Christelijk

Als ik het goed heb is men trouwens bezig met het boek naar het nederlands te vertalen.

shalom

Bram

november 6, 2009

Een genereuze orthodoxie

Voor de paar mensen hier in Vlaanderen die de titel herkennen, het is inderdaad een nogal letterlijke vertaling van een boektitel van Brian McLaren. Maar die heeft de term zeker niet uitgevonden. Volgens Roger Olsen -ik heb de mens zelf nog niet gelezen, alleen citaten van hem- is die ‘genereuze orthodoxie’ één van de kenmerken van post-conservatieve evangelicals, wat dus de link maakt met de vorige post… ik krijg bijna nooit al mijn gedachten in één post gepropt…

De term is een beetje vreemd op het eerste gezicht. Alleen al het onbepaald lidwoord is niet wat je zou verwachten bij het woord orthodoxie. We denken eerder aan ‘de enige echte ware orthodoxie’, dan aan ‘een ortodoxie’, die dan nog eens ‘genereus’ genoemd wordt. We verwachten van een orthodoxie dat ze een strakke leer vastlegt, en dat ze duidelijk de verschillen met andere tradities weet aan te stippen en uitlicht waar de anderen niet orthodox zouden zijn.

Maar als we teruggaan naar het eerder vernoemde boek, en kijken naar de ondertitel, dan zien we het tegengestelde: “Why I Am a Missional, Evangelical, Post/Protestant, Liberal/Conservative, Mystical/Poetic, Biblical, Charismatic/Contemplative, Fundamentalist/Calvinist, Anabaptist/Anglican, Methodist, Catholic, Green, Incarnational, Depressed-yet-Hopeful, Emergent, Unfinished Christian.” Bijna al die termen duiden op stromingen binnen het Christendom, waarvan vele elkaar enorm tegenspreken. En toch hebben al die tradities (of het beste daaruit) iets gemeen. Het enorm veelvormige gezicht van de Kerk , in stijl, theologie, praxis, etc kan soms verwarren…. Na 2000 jaar groei en evolutie zijn er veel dingen ontstaan die diep geworteld zijn in Gods Koninkrijk, en aan de andere kant zijn er veel menselijke bouwsels op onstaan. Het onkruid en het graan groeien samen op, en we kunnen niet altijd herkennen wat waar verkeerd is.

Maar uiteindelijk mogen we hopen dat elke stroming binnen het christendom toch op één of andere manier geïnspireerd is op christus, of aangeraakt door de Geest, of onstaan uit ontzag voor de Schepper. In veel culturen en contexten hebben mensen op hun manier Jezus gevolgd, geholpen door de Geest. En zelfs al zijn veel van die bewegingen achteraf gevangen in instituties, dode rituelen, of woorden die hun betekenis verloren hadden, dat vonkje waar het mee begon kwam van Hem van wie alles komt dat ‘goed’ genoemd zou kunnen worden…

Maar wijzelf denken zo vaak dat wij zoveel gelijk hebben, en dat anderen zoveel ongelijk hebben. Als kind waren er wel mensen in de pinksterkerk die heel duidelijk bleken te weten dat wij in de enige echte kerk hadden. Alle andere Christenen waren verkeerd, want zij hadden ‘de Geest’ niet… Grappig genoeg kom je dat in elke richting tegen. Mensen die, zich beroepend op de bijbel, op traditie, op autoriteit van wie ze maar kunnen citeren, of om de reden dat ze gewoon denken dat het zo is heel stellig verkondigen dat hun soort van christendom het echte is, en dat de rest in het beste geval misleide stumpers zijn, als het al niet gevaarlijke ketters zijn….

Maar dat is dus de niet-genereuze ‘orthodoxie’. En natuurlijk is het soms belangijk te wijzen op theologiën van andere stromingen waar serieuze problemen in zitten. Maar die hebben we zelf ook, al kunnen we de balk in ons oog niet zien… Dus een beetje nederigheid kan nooit kwaad. De Waarheid is niet iets wat in onze boekjes staat, de Waarheid is te vinden in Jezus zelf…

En de Kerk in al zijn uitingen is Zijn Lichaam, en Hij het hoofd. Althans, dat zou toch zo moeten zijn… Alle verschillende kerken, denominaties en christelijke stromingen zijn maar deeltjes van Zijn Universele katholieke kerk. (let op de kleine letter bij katholiek, ik bedoel hier geen Rooms-Katholieke kerk, dat is zelf maar een ‘filiaaltje’ van de Kerk)

In dat opzicht is deze genereuze orthodoxie niet veel meer dan een update van C.S. Lewis’ Mere Christianity. Dus zo nieuw is het zeker niet. (Het is zeker niet verzonnen door new-age infiltranten die de kerk willen infecteren met een dood relativistisch pluralisme) Het gaat gewoon om herkennen hoe God werkt in alle takken van de Christelijke stamboom. En daarij kunnen we best beseffen dat geen enkele van onze tradities perfect is, en dat elke andere traditie ons wel iets kan leren…

Shalom

Bram

maart 22, 2009

nieuw calvinisme als idee dat we wereld verandert???

 Time magazine had een jaarlijkse special met 10 ideëen die de wereld zouden kunnen gaan veranderen, en tot grote verbazing van velen stond op de derde plaats ‘new calvinism’: het nieuwe calvinisme dus.

Nu, als er binnen het christendom één richting is die mij niet veel zegt dan is dat vrees ik wel calvinisme, waar ik zowiezo nooit veel mee heb gehad: het heeft altijd ver van mijn bed gestaan, ik ben hier in belgië opgegroeid tussen evangelische/pinksterkerken enerzijds en vrijzinnige katholieke scholen anderzijds. Maar toen ik mij meer op het internet begaf kwam ik op fora en websites regelmatig felle calvinisten tegen van het type dat alle niet-calvinisten bijna bij voorbaat verketterde. Het opstapelen van donderende rationele elementen om gelijk te hebben en de agressiviteit van bepaalde van die types heeft mij altijd afgeschrikt, en theologisch heeft het mij nooit iets gezegd, en zal dat starre deterministische wereldbeeld mij ook nooit zoveel zeggen… Laat staan alle afgeven op Arminius, alsof er een twee-partijensysteem zou bestaan waarbij één van de twee gelijk moet hebben. Er zijn zowiezo veel meer meningen dan die van Arminius en de volgelingen van Calvijn, en ook Calvijn hamerde veel minder op determinisme dan zijn latere volgelingen. Het Mohler-citaat van time-magazine zegt mij genoeg: “The moment someone begins to define God’s [being or actions] biblically, that person is drawn to conclusions that are traditionally classified as Calvinist.” Sorry, maar mij komt dat arrogant over, ik geloof dat er veel mensen de bijbel bestudeerd hebben: evangelischen, katholieken, orthodoxen, kopten, anabaptisten, etc en de meeste daarvan kwamen niet tot dat determinisme, misschien wel met een heel goede rede.

En als je dan als een van de boegbeelden van dat ‘nieuwe’ calvinisme’ Mark Driscoll krijgt, die soms zo sexistisch is dat ik mij als man al beledigd ren aangevallen voel van wat hij soms uitkraamt: sorry, ik heb geen en nog minder interesse in geweld, worstelen, macho-zever en zijn zogezegde ‘bijbelse’ rolverdelingen… Dan groeit mijn interesse niet.

Maar een andere opmerkelijke kant van het verhaal moet ook niet onopgemerkt blijven: Eén van de 10 ideëen die de wereld kunnen veranderen in 2009 is een opleving van Christendom, en niet zomaar Christendom, maar een redelijk ‘hardcore’ en compromisloze vorm ervan, die meer op God gericht is dan op de mens, na een hele tijd (ook in evangelische kerken) van heel mensgericht protestantisme. Dat op zich is in tijden van ontkerkelijking en secularisering heel opmerkelijk.

Veel mensen geloven dat religie op sterven na dood is moeten daar toch wel van geschrokken zijn denk ik: Religie is niet dood. De georganiseerde religie verliest terrein, maar vage religiositeit wint terrein, en het ‘ietsisme’ is in opkomst, naast veel relishopping en new age selfmade-godsdiensten, en ontkerkelijkt christendom. En bovendien een sterke groei van de islam, die een plaats op begint te eisen in onze samenleving. Het atheistisch optimisme dat de mens de godsdienst aan het ontgroeien is in onze wetenschappelijke tijden moet toch wel een knak krijgen denk ik…

In hoeverre dat zogezegde ‘nieuw calvinisme’ op zich hier in belgië ooit iets zal betekenen weet ik niet natuurlijk… Ik denk (en hoop stiekem) ook dat time magazine zich ergens vergist met zijn pijlen op het calvinisme te gooien, maar dat ze wel een punt hebben dat een minder mensgerichte vorm van Christendom wel eens iets zou kunnen gaan betekenen in de toekomst. Persoonlijk denk ik daarbij niet in de eerste plaats aan het deterministische calvinisme (maar dat kan mijn fout zijn) Maar hoop ik meer op een injectie van een paar dingen uit de meest vergeten (en indertijd meest uitgemoorde) tak van de reformatie: het anabaptisme. Een holistsich Christocentrisme, en radicaal discipelschap, dat zijn dingen die de wereld kunnen veranderen. Jezus in het centrum van ons leven, christen zijn niet alleen als hobbie en ‘geestelijk consumeren’, maar serieus proberen Jezus te volgen. Een Christendom dat effectief ons hele leven kost, dat niet een soort weekend-tijdverdrijf is voor op zondagmorgen, een naar binnen gericht consumerend opladen op een conferentie om daarna verder de wegen van de wereld te volgen maar een Jezus betrekken in elk deel van ons leven, en ambassadeur zijn van het Koninkrijk van God waar we zijn op elk moment.

En dat is wat ik zie in de missionaire tak van de emerging Church en new monasticism, bij shane Claiborne, Mark van steenwyk, en bij waarschijnlijk veel naamloze mensen die veel minder lawaai maken dan de Mark Driscolls vand eze wereld: een simpel maar diep volgen van Jezus, niet alleen maar ook samen. Niet de nadruk leggen op discussieren over doctrine, maar laten zien met heel ons leven dat we ze serieus nemen. Een meer eucemenische ‘mere Christianity’ misschien, die probeert om een historisch orthodox christendom te volgen, gericht op Jezus als de weg de waarheid en het leven, en een uitleven van de wet van de liefde.

Ja dat zou de wereld kunnen en moeten veranderen: Als we echt van God leren houden boven alles, en van onze naaste als onszelf. Echt onze medemens even belangrijk vinden als onszelf boven alle roerende en onroerene goederen, ons gelijk en onze reputatie en zelfs ons eigen leven. Echt God als Schepper serieus nemen, dus niet alleen discussieren over dat Hij de wereld gemaakt heeft, maar gewoon zorg dragen voor de Schepping. Nedering in liefde respectvol met de medemens omgaan, voor onze vijanden bidden en niemand afschrijven of veroordelen.

Ook ikzelf heb dan nog een lange weg te gaan…

en ik wil vragen om voor mij te bidden want ik sta nog nergens als volgeling van christus…

shalom

Bram

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.