‘blog van Brambonius’

mei 11, 2009

de ‘religiometer’ van Anne Provoost

Ik kwam dit tegen toen ik aan het surfen was. De tabel is gemaakt door Anne Provoost, een atheist dus, en komt van hier: best interessant! http://www.anneprovoost.be/nl/index.php/BemindeOngelovigen/Fragment

Ik vroeg me af of iedereen zich hier in één van de stappen kan vinden… Ikzelf namelijk niet vrees ik.

(de uitdrukking ‘spreken in tongen’ is trouwens helemaal verkeerd gebruikt!)

Eerste graad: Je staat in de wereld, maar je hebt op geen enkele manier het gevoel dat je deel uitmaakt van wat je ‘een groter geheel’ zou noemen.Tweede graad: Je leeft met het gevoel dat je deel uitmaakt van een groter geheel, je voelt verbondenheid, maar je gelooft geen moment dat het grotere geheel afhangt van een kracht die buiten de wetten van de natuurkunde valt. Als in situaties van zogenaamde singulariteit de natuurwetten niet meer opgaan, is er voor jou nog altijd geen sprake van iets bovennatuurlijks, wel van andersoortige, aan relativiteit onderhevige natuurwetten.

Derde graad: Je leeft met het gevoel dat je deel uitmaakt van een groter geheel, maar je stelt dat je niet kunt weten of de grootheid die je ervaart binnen of buiten de wetten van de natuurkunde valt.

Vierde graad: Je gelooft dat de grootheid die je ervaart wel degelijk iets is wat de wetten van de natuurkunde overstijgt, maar je noemt het bewust niet ‘god’ omdat dat begrip te beladen is. Je vindt geen enkel begrip goed genoeg, dus je opteert voor ‘iets’: ‘Er moet toch íéts zijn!’

Vijfde graad: Je gelooft dat de grootheid die je ervaart een bovennatuurlijke kracht is. Je noemt die ‘God’. ‘God’ staat buiten de materie en kan alles zijn. Het is een aanwezigheid, meer is er niet van bekend.

Zesde graad: Je gelooft in het bovennatuurlijke. De onstoffelijke kracht van graad 5 is verpersoonlijkt. ‘God’ bezit menselijke kenmerken. Hij kan liefdkt. e voelen, aandacht geven, teleurgesteld zijn, hoop koesteren. Hij is volstrekt onmachtig, maar hij weet wel alles van je want ‘de haren op je hoofd zijn geteld’.

Zevende graad: ‘God’ is meer dan de aandachtige, verpersoonlijkte aanwezigheid van graad 6. Hij heeft ook plannen met je. Die plannen zijn niet altijd even doorgrondelijk.

Achtste graad: ‘God’ heeft niet alleen plannen met jou, hij heeft ook plannen met de wereld en met de andere mensen, met álle andere mensen, of ze nu gelovig zijn of niet. Niets gebeurt zonder zijn betrokkenheid.

Negende graad: ‘God’ omschrijft zijn plannen en doelstellingen zo duidelijk dat er wetten en regels uit af te leiden zijn. De meeste wetten en regels betreffen de menselijke ethiek. Verder bepaalt hij je visie op het ontstaan van hemel en aarde, leven en dood, god en mens. Er zijn straffen voorzien voor wie zich niet aan de regels houdt, en beloningen voor wie dat wel doet, zoals er ook straffen zijn voor wie de visie op het universum die wordt voorgeschreven niet aanvaardt, en beloningen voor wie dat wel doet. Je weet niet hoe je later zult worden verloond, maar je gaat ervan uit dat ‘God je niet zal teleurstellen’.

Tiende graad: Omdat ‘God’ zijn doelstellingen op aarde alleen door de mens kan bereiken, zet hij jou in om zijn wetten en regels te openbaren, toe te lichten (‘te spreken in tongen’), te implementeren, af te dwingen. In een doorgeschoten vorm kan dit betekenen dat hij jou als instrument inschakelt om op te treden wanneer iemand de door ‘God’ voorgeschreven visie en wetten niet aanvaardt.

Als we bricoleren waar ik het mee eens kan zijn krijgen we: (4) Je gelooft dat de grootheid die je ervaart wel degelijk iets is wat de wetten van de natuurkunde overstijgt. (5) Je noemt die ‘God’. ‘God’ staat buiten de materie. (6) God’ bezit menselijke kenmerken. Hij kan liefdkt. e voelen, aandacht geven, teleurgesteld zijn, hoop koesteren. (…) hij weet wel alles van je want ‘de haren op je hoofd zijn geteld’. (7) Hij heeft ook plannen met je. Die plannen zijn niet altijd even doorgrondelijk. (8) hij heeft ook plannen met de wereld en met de andere mensen, met álle andere mensen, of ze nu gelovig zijn of niet. Niets gebeurt zonder zijn betrokkenheid. (9)God’ omschrijft zijn plannen en doelstellingen zo duidelijk dat er wetten en regels uit af te leiden zijn. (10)Omdat ‘God’ zijn doelstellingen op aarde alleen door de mens kan bereiken, zet hij jou in om zijn wetten en regels te openbaren, toe te lichten.

Misschien zit ik nog het beste op 8, omdat de 2 stappen erna te ver gaan in absolutistische richting: bij 9 ben ik het totaal oneens met ‘zoals er ook straffen zijn voor wie de visie op het universum die wordt voorgeschreven niet aanvaardt’: Dan zouden alle joden, eerste christenen, middeleeuwers, etc… per definitie verdoemd zijn, of misschien wij wel omdat de het eerste eeuwse joodse wereldbeeld niet volgen… Ik denk het christelijk geloof niet vasthangt aan een wereldbeeld, maar in elk wereldbeeld opnieuw vertaald moet worden. De inquisitie dacht anders en iedereen die het geocentrische wereldbeeld verwierp kon het wel eens heel warm krijgen… Maar ik ben postmodern zeker? Zowiezo zijn er verschillende wereldbeelden geweest voor het onze in de geschiedenis van he christendom…

bij 10 zou het begin een parafrase van moeder theresa kunnen zijn, maar afdwingen is totaal uit den boze vrees ik. Dus ikzelf voel me ergens tussen 8, 9 en 10…

Waar plaats je jezelf? Voor traditionele evangelicals wordt het meestal 10 denk ik. (Al zou ik zelf denken dat straffen voor een verkeerd wereldbeeld slechte theologie is voor veel mensen, of ben ik te hoopvol?)

En Waar plaatsen we bijvoorbeeld de ‘emerging church’? Waar plaatsen we shane Claiborne? Of is de ‘religiometer’ door en door modernistisch?

shalom

Bram

Advertenties

mei 5, 2009

Satan en occultisme voorbij het modernistisch paradigma? deel I

Nu ik nadenk over mijn geloof, en over welke invloeden van het modernistische paradigma er misschien in mijn pinkster-evangelische achtergrond ingeslopen zijn,  ga ik eens een terrein op waar ik nog niet veel over gehoord heb, en waar veel emerging theologen over zwijgen in alle talen, als ze het al niet gewoon wegduwen… dus ik doe een voorlopige poging om er eens iets over te zeggen…

De vraag: Als we het christendom los zouden bekijken van het postmoderne paradigma, hoe kijken we dan aan tegen het hele verhaal over occultisme? Een paniekwoord voor veel christenen, maar één dat niet in de bijbel voorkomt, hoewel er wel heel cultureel gekleurde woorden als toverij en hekserij gebruikt worden. (heel losse begrippen die in veel culturen een heel andere invulling hebben)

Nu moet ik voor ik verder ga zeggen dat mijn ervaring met zo’n dingen niet speciaal  erg groot is, maar genoeg om te weten dat het bullshit is om alle demonen als niet-letterlijke symbolen te lezen, en dat elke theologie die vertrekt vanuit een ‘gezond-verstand-verlichtingsdenken’ nooit iets zinnig over het onderwerp kan zeggen omdat het onderwerp per definitie daarbuiten valt… En dat ik er zeker van ben dat geesten en magie in andere culturen meestal niet alleen maar bijgeloof zijn, al klinken de verklaringen van het onbekende ons soms heel vreemd in de beschaafde oren, meestal is er wel iets.

Opgegroeid in pinkstermiddens met een heel duidelijk beeld van het bovennatuurlijke heb ik altijd geleerd gehad dat al het ‘bovennatuurlijke’ ofwel van God ofwel van de andere kant (het kwaad, satan, de duivel, demonen,…) kwam. Waarbij het bovennatuurlijke natuurlijk alles was wat tegen de natuurwetten ingaat… Waar dus al een deel van het probleem ligt is denk ik bij het feit dat onze kerken het naturalistische beeld van de na-verlichtingswetenschappen hebben opgeslorpt hierin, en daarbij al wat buiten de fysische natuurwetten valt en dus ‘bovennatuurlijk’ is in het dualistische domein van geestelijke wezens (goed of slecht) hebben gepropt. waarbij ik geloof dat de verlichting de wereld gehalveerd heeft tot alles wat te meten en materieel-fysisch waar te nemen valt, waardoor we heel wat kwijt geraakt zijn ook van iets wat ikzelf bij gebrek aan beter woord ‘onzichtbare fysica’ zou noemen. Dingen als sferen en gevoelens aanvoelen, hypnose, trance, en waarschijnlijk veel dingen uit het ‘alternatieve circuit’ vallen volgens mij in die categorie. Niet dat die onzichtbare fysica geen bron kan openen naar het occulte net zoals fysische of chemische factoren dat ook kunnen (denk aan trance-muziek en drugs), maar dat hoeft niet gelijk te staan aan elkaar. De grens van wat de natuurwetenschappen kunnen beschrijven als grens nemen lijkt me volledig arbitrair eigenlijk…

Natuurlijk is het onzichtbare minder duidelijk en dus verdachter, en kan het misschien op die manier makkelijker gebruikt worden door kwade machten om mensen te lokken, datgene waar wij met de wetenschap mee spelen is ook niet per definitie gezond. Een idee dat ik denk ik bij C.S. Lewis tegenkwam is trouwens dat wetenschap in onze westerse wereld een broertje van alchemie en magie is, (veel wetenschappers van newton tot Edison waren trouwens evengoed alchemisten of occultisten) en dat beide ontstaan zijn uit het verlangen om macht te hebben. en dat wetenschap dus even verdacht is eigenlijk… Beide zijn deels ontstaan uit het verlangen van macht te hebben, het verlangen om mensen, materie of omstandigheden te manipuleren dus… Wat mij doet denken aan het vers dat zegt dat ‘toverij de zonde van rebellie’ is. In dat opzicht is wetenschap even gevaarlijk als magie: of je iemand nu hypnotiseert of volsteekt met rohypnol om er iets mee te doen dat ie niet wil maakt weinig uit…

Conclusie die ik hier nu wil maken is dat we niet de natuurwetten kunnen gebruiken als afbakening om alles wat daarbuiten valt ‘occult’ te noemen. Ons natuurwetenschappelijk denken is niet ‘bijbelser’ dan bijvoorbeeld denken in chakra’s, aura’s en energiebanen. Misschien zijn beide zienswijzen gewoon twee heel verschillende visies die mekaar niet uitsluiten, zoals het golf- en deeltjesmodel over de aard van licht. Als als je in de ene zit kan je de andere niet zien, maar beide kloppen allebei en geven allebei een ander soort informatie over licht die op andere vlakken interessant is… Iets dat voor ons een soort van ‘onzichtbare fysica’ is hoeft daarom niet per definitie werk van demonen zijn.

Wat niet wegneemt dat er wel zoiets bestaat… En Jezus is zowiezo sterker dan die dingen! whatever they may and may not be…

shalom

Bram

april 7, 2009

waarom ik niet anders kan dan postmodern en christen zijn…

Een bekentenis: Ik kan echt niet anders zijn dan christen. Volgeling van christus. Ironisch is wel dat het mij aan de andere kant dikwijls niet lukt om echt Christus te volgen in de praktijk. Maar ik kan niet anders dan proberen en daarin groeien, Jezus kan mij blijkbaar niet loslaten…

Sommigen zullen zeggen dat het simpelweg komt omdat ik zo ben opgevoed. Dat is wel waar, maar dat kan zeker niet deterministisch gesteld worden: er zijn echt enorm veel mensen die ik ken die net als mij gelovig zijn opgevoed die afgehaakt zijn. Dus dat is geen antwoord op de vraag waarom ik nog steeds Christen ben. Het is ook zo dat ik veel van de dingen waarop de mensen van mijn generatie zijn afgeknapt best snap. Waarschijnlijk zou ik veel van die mensen die indertijd met mij op kamp geweest zijn en die nu allang niet meer geloven best kunnen begrijpen. Maar soms vraag ik mij af wat de dingen waar ze op afgeknapt zijn iets met Jezus te maken hebben. En of Jezus niet zelf ook was afgeknapt op veel dingen…

Ik moet zeggen, ik neem zeker niet alles klakkeloos aan van ‘de kerk’, in dit geval de evangelische traditie, als er zoiets zou bestaan in een wereldje dat soms teveel op hypes lijkt te draaien. Er zijn veel dingen, waar ik het niet mee eens kan zijn, en die mijn geloof zwaar zouden naar beneden halen moest iemand mij kunnen overtuigen dat het toch zo is vrees ik. Ik heb grote moeite met ‘left behind’-eindtijdkitch, met superioriteitsdenken, welaartsevangelie met mensen die God als automaat gebruiken om alles te krijgen wat ze nodig hebben, en met uit de context gehaalde en op andere manieren misbruikte bijbelverzen. En nog veel meer dingen die mij absoluut niet verder bij God kunnen brengen.

En ja, misschien ben ik soms een tikkeltje ‘post-evangelisch’, en ben ik eigenlijk zowiezo redelijk postmodern, al ben ik dat woord ondertussen kotsbeu en weet ik dat ik het nog veel ga gebruiken in dit essay… En sorry, ik kan niet anders zijn dan gematigd postmodern vrees ik, het is zoeist als vlaming zijn voor mij, ik ben het gewoon van nature uit… Ik heb vrees ik een sterk wantrouwen alle claims van absolute waarheid, en ik kan niets met het overanalytische modernistische denken. Ik kan ook niets met fundamentalisme van enige soort (inclusief Richard Dawkins) en ik heb veel meer aan verhalen en symbolen dan aan analyse en dissectie… Ik zie ook veel meer in het joodse rabbijnse systeem waarbij een vraag niet beantwoord werd met een pasklaar antwoord, zoals wij altijd direct willen, maar met 10 andere vragen om mee te worstelen, waarbij je als mens en gelovige groeit door ermee te worstelen, dan ik zie in een alles willen antwoorden en de bijbel gebruiken als een boek om overal antwoord op te vinden. Ik geloof trouwens niet dat de bijbel zo geschreven is.

Misschien is het postmodernisme gevaarlijk omdat het te diffuus en relatief is, maar ik vanuit mijn gezichtspunt zie evenveel gevaar in het modernistische synchretisme (geloofsvermenging) met het rationalistische ‘wetenschaps’denken dat het geloof en heel de wereld helemaal dissecteert en vastprikt als een gedroogde vlinder. Dat paradigma is voor mij failliet, en niets kan mij er terug in brengen. En ik zie hoe het Christendom veel schade heeft opgelopen door er teveel van te absorberen. Dat het postmodernisme het christendom schade kan toebrengen is natuurlijk ook waar. Christus overstijgt modernisme, postmodernisme, en alle andere wereldbeelden, en kan dat ook niet anders… Maar aan de ene kant moet het christdendom gecontextualiseerd worden in elk wereldbeeld -inclusief ingaan tegen wat er mis is daarin- en anderzijds geloof ik sterk dat het postmodernisme wel bepaalde dingen kan en zal rechttrekken die beschadigd zijn in het modernisme…

Oke; Wat ik niet ben en nooit zal zijn: een ‘hardcore postmodernist’ die alle waarheid ontkent. Integendeel, ik geloof zo sterk in de Waarheid, dat ik niet geloof dat wij ze ooit 100% gaan kunnen vatten, vastleggen, communiceren of 100% accuraat en volledig vastleggen in -bijvoorbeeld- een systematische theologie. Elke theorie is maar een benadering. Elke menselijke uitspraak wordt beperkt door de manier waarop in een gegeven taal begrippen zijn afgebakend. Niemand kan claimen de absolute waarheid op zak te hebben, omdat ze te groot is om ooit helemaal te vertalen naar dingen die we in menselijk gestructureerde woordjes kunnen gieten…

Leidt dat dan tot een ‘iedereen heeft evenveel gelijk’? Natuurlijk niet. Sommigen zitter er dichter op dan anderen, en en bepaalde mensen zitten er helemaal naast. Waarschijnlijk zit in de meeste gevallen niemand er 100% op, maar als we een hoog genoeg percentage hebben, kunnen we verder. Kijk naar de geschiedenis van het christendom, naar al die groepen en individuen die allemaal een iets andere theologie hadden. Geen 2 christenen zullen het ooit eens zijn op alle punten. Is dat een probleem? Niet altijd. Zijn alle dingen even waar? Natuurlijk niet…

En nog iets: Als Christen geloof ik niet dat de ‘waarheid’ zoiets is als een hoop geformuleerde stellingen die de juiste leer moeten ‘vangen’. De waarheid is een persoon: Jezus (‘de Weg, de Waarheid en het Leven’) En het christendom is niet zoals ik bepaalde mensen soms zie doen een geloven in een hoop stellingen en waarheden en dat is het. Het christendom is leven en Jezus volgen. Jezus zei nergens om de mensen te overtuigen van ‘de waarheid’. Hij droeg zijn discipelen op om discipelen te maken, volgelingen, mensen die een veranderd leven hebben. Zo mag het ‘goede nieuws’ ook niet iets zijn dat we intellectueel kunnen aannemen en dat is het, maar is het iets dat ons leven ten goede moet transformeren, en liefst ook goed nieuws is voor de mensen om ons heen.

Ik ben Christen, of ik probeer dat toch te zijn, en ik kan niet anders, want ik ben gegrepen door Jezus. Niet de Jezus die alleen kwam om te sterven, en als we maar in ‘het kruis’ geloven is alles oké en gaan we naar de hemel. Dat is en vreselijke versimpeling van het Christendom die eigenlijk even destructief is als de vrijzinnige Jezus, ontdaan van alle bovennatuurlijkheid, die alleen maar een ‘goede leraar’ is. (probleem is ook dat geen enkele ‘goede leraar’ echt gevolgd wordt…) Ik ben gegrepen door de Jezus, ‘goede leraar’ en Zoon van God die mij blijft trekken en ‘kom, volg mij’ fluistert. De Jezus die de radicale wet van de liefde als basis gaf, de Jezus die opkwam voor mensen voor de mensen waarvoor niemand opkwam (om een vrijzinnig-katholieke godsdienstleraar dieooit had te citeren) Jezus die kwam met het Koninkrijk, en met goed nieuws. De Jezus die leerde om nederig voeten te wassen ipv macht en geweld. De Jezus die uiteindelijk eindigde aan het kruis, maar die door de dood niet gegrepen kon worden. De Jezus die bij ons is in de Heilige Geest.En dat is een heel leven verder op weg zijn, leren, worstelen, en groeien in relatie met Hem, en met mijn mede-gelovigen en alle andere mensen. We moeten samen vooruit…

shalom

Bram
ps: deze blogpost van henri is ook heel interessant

januari 27, 2009

de ‘emerging church’

Emerging church

Voor mijn lezers die me de woorden ‘emerging church’ al hebben horen gebruiken, maar die niet weten waar het om gaat, hier even een kleine inleiding in de ‘emerging church’:

wikipedia spreekt van “een christelijke beweging die eind 20e eeuw is opgekomen. De term is een overkoepelend begrip voor een grote diversiteit aan nieuwe – dikwijls experimentele – vormen van (missionair) kerk-zijn in een postmoderne cultuur.” In het kort gaat het dus om proberen Christen te zijn in een veranderende wereld met veranderende mensen… De tijd van het modernisme, met een heel sterke nadruk op rationele waarheden, is failliet, en het postmodernisme, wat dat ook is, vervangt langzaam de oude verhalen… En dat komt dan tot uiting in een hele melting pot waar geen lijn in te trekken is… Mensen die gefrustreerd zijn in hun kerkelijk kringen proberen om het Christen-zijn en het volgen van Jezus opnieuw invulling en diepgang te geven. Daarom er sprake is van een heel brede beweging, is het moeilijk om er een goede typering van te maken, en beschrijvingen verschillen dus ook enorm..

als we toch proberen een lijn te trekken, wat typeert meestal de ‘emerging church’?
Ten eerste, de nadruk ligt op Jezus, en ook wel op de hele drie-eenheid. Jezus wordt over het algemeen heel belangrijk geacht, niet alleen zijn dood en offer, maar ook zijn voorbeeld en zijn leringen, en zijn opstanding. sommigen noemen zich zelfs ‘red letter Christians’, naar de oude bijbels waar de woorden van Jezus in rode letters gedrukt zijn… Dit geeft ook dikwijls een veel grotere betrokkenheid in de samenleving, en met de mensen die het minder hebben…
Ook is er absoluut geen dualisme tussen w<at christelijk is en wat werelds is, maar een ‘transformatie van de seculiere rumite’: Er is meestal een grote weerstand tegen een wereldbeeld dat scheiding maakt tussen ‘de kerk’ en ‘de wereld’, en diwijls is er een visie voor het Koninkrijk van God om door te breken in deze wereld. Er is ook een openheid naar andersdenkenden en een houding dat we van iedereen kunenn leren… Dit geeft ook veel weerstand tegen evangelische subcultuurtjes. 
Er wordt ook veel nadruk gelegd op gemeenschap, op vriendschappen en relaties en zeker niet op programma’s en op structuren, wat meestal tot kleinere, persoonlijkere groepen leidt. Ok zijn er meestal anti-autoritare leiderschapsstructuren, en leiders staan in dienst van de gemeenschap en zijn nooit bedoeld om de baas te spelen. Macht wordt wantrouwend bekeken.
Belangrijk is ook het priesterschap van alle gelovigen, waardoor we allemaal geen consumenten mogen zijn, maar allemaal producenten zijn. Dit geeft ook weerstand tegen kerksystemen met een podium/publiek houding.
Creativiteit in navolging van de Schepper in wiens beeld wordt ook sterk gewaardeerd, en dat geeft nieuwe artistieke expressies in kerk en samenleving, en vormen van alternatieve aanbidding. spiritualiteit neemt een belangrijke plaats in en wordt op nieuwe (of juist heel oude) manieren beleefd.
De bijbel wordt meestal heel hoog wordt geacht, maar meestal niet als ‘onfeilbaar’ op de fundamentalistische manier beschouwd, discussies over natuurwetenschappen en de bijbel worden bijvoorbeeld niet zinnig geacht, en de nadruk ligt ook niet op bijbel als een boek dat we moeten geloven als droge waarheid, maar ook vooral als een doe-boek, al wordt de bijbel zeker ook niet wettisch bekeken… Dikwijls wordt ook gesproken van missionair leven, waarmee bedoeld wordt dat we als Christen allemaal gezonden zijn om in de wereld te gaan, inplaats van ons in een christelijk subcltuurtje te bouwen en proberen mensen daarin te trekken…
Ook wordt er meestal afgestapt van te uitgewerkte systematische theologie-systemen. Sommigen spreken zich liever niet uit en leggen de nadruk op onze relatie met mensen en God meer dan op alle doctrine juist hebben. ook is er veel interesse in narratieve theologie, het bekijken van de bijbel als één groot verhaal van God met de mens.

Allemaal dingen die ikzelf wel interessant vind en waar ik het meestal wel mee eens ben. Veel punten die ikzelf ook allang wil aankaarten zonder dat ik dat daarom onder invloed doe van die emerging-whatever…

Ook ligt soms in de uitwerking de nadruk op nieuwe technologiën, veel van de ‘emerging discussie’ speelt zich bijvoorbeeld af op weblogs. Sleutelfiguren binnen de beweging discussiëren over het internet om samen tot nieuwe theologische benaderingen te komen… Nu is het zo dat de emerging church blogosphere op zijn ergst is als één of andere vervelende rapper die niets anders doet dan over zichzelf rappen. Veel bloggers hebben het soms maar over emerging dit en emerging dat, totdat ze soms bijna  vergeten dat ze eigenlijk nietnaar hun eigen navel moeten wijzen maar naar Jezus Christus… Maar we moeten ons niet blindstaren op de vinger die eigenlijk naar de maan zou moeten wijzen… 

Mij is het soms ook niet zo duidelijk, maar het is me wel duidelijk dat tussen alle menselijke prutsen en ploeteren de Geest aan het werk is op nieuwe manieren, zoals ook bij de heel verwante neo-monastiek het geval is… Over veel punten valt te discussiëren, maar dat is evengoed het geval met veel dingen die we als evangelisch, pinkster of eender welke andere christen als vanzelfsprekend ervaren… Ik hoop ook dat die discussie meer op gang komt..

shalom

Bram

ps: behalve de blog van filip de cavel weet ik geen links van belgische sites over het onderwerp (of het moest marc verhoeven zijn, die heel vergezochte anti-artikelen heeft die kant noch wal raken). In nederland is er onder andere het emerging netwerk, waar je ook links kan vinden naar een aantal bloggers, waaronder Johan ter Beek, die ook een boek geschreven heeft over het onderwerp… Verder ook interessant is deze studie over het onderwerp.

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.